HAWAR NET - Jinane

Bijareyên modeyê ya meha bihûrî

2012-01-27T04:49:00.000-08:00

Di cîhana modeyê model, şande û wêneyên ku di kovar û weşanên modeyê de derketine pêş
û herî zêde ku ser înternetê di meha bihûrî de hatine parve kirin ewin;

1. Alison Arboux for Kurv Magazine by Jonathan Segade
2. Madisyn Ritland, Merethe Hopland & Others by Manolo Campion…
3. Chanel Pre-Fall
4. Erin Heatherton by Hasse Nielsen for The Sunday Times UK Style
5. Edita Vilkeviciute by Lachlan Bailey for Muse
6. Maryna Linchuk for Vogue Ellen von Unwerth

Êşa ji ber reglê paşguh nekin

2012-01-24T18:02:00.000-08:00

Êşa serî a pir zêde ku tenê di dema adet (xwînmeh) ê de derdikeve holê dibe sedema peyda bûna mîgrenê.

Ger di rojên normal de qet serê we naêşe û tenê de dema reglê de serê pir diêşe ev yek dibe nîşaneya derketina holê ya mîgrenê.

Ji bo ku di dema adetê de êşa mîgranê kêm bikin...

- Ji bandorên ronahî û denga zêde dûr bisekinin.

- Ji xwarinên bixwê û bi kafeîn dûr bisekinin û taqvîyeya vîtamîne D bigrin.

- Masî, şîr û hêk zêde bixwûn. (HAWAR NET Jinane)

Çareya xweşikbûna bê emelîyat

2012-01-19T13:42:00.000-08:00

Mezoterapî delfeta çareser kirina bê emelîyat ya pirsgirêkên wek selulît, derz, qermiçîna çermê dide.

Mezoterapî ji weşîna porê heta lekeyên ser çermê gellek pirsgirên estetîkî bêneşter çare dike.

Di mezoterapiyê de formulek ku ji vîtamîn, amînoasît, enzîman pêk te bi riya derziyeke li çermê tê enjekte kirin. (HAWAR NET)

Li başûr 2011ê de 43 jin hatin kuştin û 44 jinanan jî xwe kuşt

2012-01-12T11:52:00.000-08:00

Birêveberiya Tundutûjiya Dijî Jinan da xuyakirin ku sala borî tundûtûjî li dijî jinan zêde bûye û rêjeya kuştina jinan û xwekuştinê jî herî zêde li Hewlêrê ye.

Berpirsa Birêveberiya Tundûtûjiya Dijî Jinan a Wezareta Navxwe, Kurde Omer îro di civîneke çapemeniyê de got: “Di sala 2011ê de li Herêma Kurdistanê 43 jin hatine kuştin ku 26 ji wan li Hewlêrê, 6 li Dihokê, 9 jî li Silêmanî û 5 jî li Germiyanê bûn. Herwiha bûyerên xwekuştina 44 jinan jî li Herêma Kurdistanê hate ragihandin.”

Kurde Omer herwiha got, di sala borî de 128 bûyerên xweşewitandinê rû dane û wiha dawî li axaftinên xwe anî: “Ji wan 123 xweşewitandina jinan bû. Herwiha 2 hezar û 530 nêzîkatiyên nebaş ku hemberî jinan hatine kirin jî hatine tesbîtkirin.”

Şaredariya Rezanê stargeha jinan vedike

2012-01-09T09:36:00.000-08:00

Şaredariya navçeya Rezan a navenda Amedê yekemîn civîna meclîsa xwe ya meha çileyê li dar xist. Di civînê de biryara vekirina stargeha jinan hat girtin.

Şaredariya Rezana Amedê yekemîn civîna meclîsa xwe ya meha çileyê lidar xist. Di civînê de hat pêdiviya parastina jinên mexdûr hat nirxandin û ji bo parastina wan biryara vekirina stargehê hat girtin.

Di stargeha ku dê bê vekirin de piştgiriya derûnî jî dê bê dayîn. Jinên ku di nava malê de rastî tundiyê hatine ew ê li van stargehan di nava aramiyê de bên parastin. Li stargehê ne tenê jinên mexdûr di heman demê de jinên ku ji bo xizmeta jinan ji bajarên din bên jî dê li vê derê bimînin.

Jinên ku li stargehê dê bimînin ji hêla çandî, civakî û pîşeyî de dê bên perwerdekirin û wana dîsa tevlî jiyanê bikin.

Şaredara Rezanê Yuksel Baran der barê mijarê de agahî dan û got; "Dil dixwest ku em hewceyî navendên bi vî rengî nebînin. Mixabin ji ber şert û mercên jin têde dijîn em pêwîstî bi vekirina stargehan dibînin. Her roj bi dehan jin rastî tundiyê tên, yan jî tên qetilkirin. Tu riyên din ên li ber jinan namîne. Yekane armanca stargehan parastina jin û zarokan e. Em ê li vê stargehê piştgiriya derûnî jî bidin jinan û wan li hemberî zehmetiyan xurt bikin."

Ji bo stargeha ku di meha adarê de ew ê dest bi xizmetê bike, jin dikarin serlêdanên xwe li mala kardelenê ya jinan bikin.

Bi zarokên xwe re têkîliyek rast deynin

2012-01-03T12:27:00.000-08:00

Bingeha pêwendiyeke baş a dayik û zarokê girêdayî tendûristiya psîkolojîka dayikê û tevgerên wê yên hember zarokê xwe re girêdayî ye.
Pispor ji bo têkîliyeke baş a di navbera dayik û zarokan de pêşniyarên wiha dikin;

Gûhdarî bikin û bêbersiv nehêlin

Sînorê rêzê zelal bikin; Wek mînak eger hûn wexta bikevin odeya wî/wê li derî lêxin wexta ev jî bikeve odaya we wê deriyê we bixe. Li ser detayên wisa biçûk baldar bin.

Nerm bin lê bibiryar bin: Wexta hûn zarokê xwe re dibêjin na ger ew pir zêde hêrs dibe û paşve gav navêjin, bibiryar bin lê dîsa jî nerm tevbigerin.

(HAWAR NET / Jinane)

Zewaca çewt dawiyê li jiyana cinsî tîne

2012-01-02T13:58:00.000-08:00

Li lêkolîna ku bi hezar jin û mêran re hat kirin, eşkere kir ku zewaca şaş dawiyê li jiyana seksê tîne...

Tê diyar kirin ku zewacên ku bê hez kirin û bêevîn çêbûna pirsgirêkên cur bi cur derdikevin. Her wiha di lêkolînê de tê diyar kirin ku zawac baş be jî di nava demê de jiyana cinsî hêdî hêdî qels dibe. Lê gel vê vê yekê jî mêr û jinên beşdarî lêkolînê bûne ji zewacê gazincan nakin û diyar dikin ku aliyên erênî yê zewacê ji aliyên neyênî gelekî zêdetir in.

Jin û mêr di bersivên xwe de diyar dikin ku her çiqasî di jiyana zewacê de cihêtêkiliyên cinsî kêm dibe jî, ew ji dê û bavtiyê, ji jiyaneke bi îstiqrar kêfê distînin.

Ji sedî 67ê beşdarên lêpirsînê diyar dikin ku ew bi jin an bi mêrê xwe re êdî dibin wek xwişk û bira û ji pêwendiyên cinsî zêde kêfê wernagirin. (HAWAR NET JINANE)

KOMJIN, komcivîna xwe ya adetî a 14. pêk anî

2012-01-01T16:08:00.000-08:00

Yekîtiya Jinên Kurdistan-KOMJIN, di 17-18.12.2011´an da komcivîna xwe ya adetî ya 14. pêk anî.
Nûnerên KOMJINê yên bajarên Elmanyayê; Leer, Dortmund, Hamburg, Berlin, Bremen, Duisburg û Wuppertalê beşdarî komcivînê bûn. Ji xeynî nûneran, ji Swîsre û Holandayê jî rêxistinên jinan yên hevkar wek çavdêr beşdarî komcivînê bûn û pişgirî dane KOMJINê.

Piştî hilbijartina dîwanê, beşdar ji bo rêzgirtina şehîdan deqekê bêdeng man. Di roja yekemîn, nûner li ser kar û xebatên xwe bi kurtî agahdarî dan. Piştî agahdariyan rapora kar û xebatan û ya aboriyê hat pêşkêş kirin û li ser raporan nûner nêrînên xwe anîn ziman. Her weha rapora aboriyê hat kontrol kirin û rapor û birêvebiriya giştî bi yekdengî hatin erê kirin.

Roja duwemîn ya komcivînê de birêvebiriya giştî ya nû bi yekdengî hat hilbijartin. Ji bo birêvebiriyê, ji Dortmundê 2, ji Duisburgê 1 û ji Wuppertalê jî 4, bi giştî 7 nûner hatin hilbijartin. Ji bilî birêvebiriyê, Lijneya Koordînasyonê jî hat hilbijartin û ji her herêmê kesek di lijneyê da cîh girt. Her weha 3 kes jî ji bo Lijneya Rûmetê hatin hilbijartin. Piştî hilbijartinan peyamên ku hatibûn şandin, hatin xwendin.

Nûnerên ku beşdarê komcivînê bûbûn, bi giştî di axaftinên xwe da dan zanîn, ku KOMJIN di pêvajoyeke giring derbas dibe û di vê pêvajoyê da divê herkes hin berpirsiyartir tevbigere. Nûner her weha eşkere kirin, ku çi erkên ku dikeve ser milên wan, wê bi dilxweşî bînin cîh. Her weha hat pesend kirin, ku birêvebiriya giştî di bernama xwe ya nû de divê giringî bide kar û xebatên rêxistinî û cihên ku şaxên KOMJINê tune şax bên pêk anîn, cihên ku şax hene dive nûnerên wan bê zêdekirin.

Nûner her weha dan zanîn, ku kêmasî hene, divê van kêmasî bên tespît kirin, lê belê divê kes bê hêvî nebe û ji bo ji hole rakirina wan kêmasiyan divê herkes hewl bide.

Di axaftina dawî ya komcivînê da, navên jinên ku KOMJINê anîne vê rojê yek bi yek hatin xwendin û spas li wan hat kirin. Nûnerên ku di vê pêvajoya hesas de di birêvebiriya da cîh girtin hatin pîroz kirin û nûner bi giştî serketina wan daxwaz kirin.

Nûner, piştî komcîvîneke bi coş û bi ber, bi serbilindî ber bi cî û warên xwe bi rê ketin.

Biryarên Komcivîna 14. ya KOMJINê

    Komcivîna KOMJINê ya 14. helwestên be mirovî ku li ser nave “kuştinên namûsê” li hember jinan tê kirin bi tundî şermezar dike. Banga parastina jinên ku bi van kiryaran rû bi rû dibin dike. Her weha daxwaza leztir ya guherandina qanûnên ku desthilatdariya mêran diparêzin û bi taybetî jî xalên Makzagona Komara Tirkiyê yên ku cudayetiya cinsî diparêzin û wan teşwîq dikin, dike. Her weha pît dike ku makzagona nû ku wê bê amade kirin da ev daxwaz divê bên bi cîh anîn û KOMJIN pişgirî dide kar û xebatên di vî warî da.
    Komcivîna KOMJINê ya 14. dide zanîn, ku bûyerên mehên dawîn yên çekdarî ên Kurdistana Bakûr, alozî derdixe pêşiya çareseriya pirsa Kurd ya bi riya demokratîk û aşitiyane û daxwaza xwe ya çek danina PKK ya bê şert û merc û sekinandina operasyonên leşkeri ya dewleta Tirk dubare dike. Jin pişgir û alîgirên giringtirîn yên aşitiyê ne. Ji ber vê yekê komcivîn bang li jinan dike, ku hêviya xwe tu car wenda nekin û hewldanên xwe yên bo aşitiyê pîttir bikin, da ku armanc û daxwazên şerxwaz bi ser nekeve.
     Komcivîna KOMJINê ya 14. pêngavên demokratik yên serdemên dawiyê yên ku li Tunus, Yêmen, Urdun, Lîbya û hin welatên Afrîqa Bakûr û Rojhilata Navîn pêk tên û wek „Bihara Ereban“ tên bi nav kirin balkêş dibîne û li biryara hevgirtin û tevxebata hêzên Kurdistana Sûriyê silav dike. Komcivîn pişgirî dide têkoşîna netewî û demokratîk ya gelê Kurd yê Başûrê Rojava û ji bo ku guherînên li Sûriyê yên pêşerojê de fêde bigre, divê hêzên Kurdistana Sûriyê hewldanên xwe yên yekitî û têkoşîna li gor şert û mercên herêmê û navnetewî xurttir bikin û alîkarî û pişgiriya xwe ya ji bo têkoşîna Kurdistana Sûriyê careke din eşkere dike.
    Komcivina KOMJINê ya 14., êrîşên li ser kargeh û dezgehên çandî yên welatiyên Êzidî û Xaçparêz yên li Herêma Behdînan, ku di despêka meha 12. da pêk hat û şik tune ku destê xêrnexwazên derveyî Kurdistanê tê da ne, şermezar dike û pişgirî dide însiyatifa Serokatiya Herêma Kurdistanê a di vî warî da, daxwaza eşkere û ceza kirina berpirsiyaran dike. Ji bo pêvajoya bihevrejiyana dîrokî ya komên etnîkî û olî yên Kurdistana Başûr bê bihêztir û kûrtir kirin, komcivîn bang li Serokatî û Hukumeta Herêma Kurdistanê, her weha partiyên siyasî û dezgehên sivîl yên vê parçeyê welatê me dike ku berpirsiyariyên xwe bînin cîh û divê bi hev re hewl bidin.

Komcivîna KOMJINê ya 14. biryarên li ser daxwazên jinên Kurdistanî yên li diyasporayê ên bo nasnamên wan yên etnîkî û cînsi ji dest wan hatine girtin û ji bo bi destxistina wan daxwazan, ku di komcivînên xwe yên berê de girtibû careke din pît dike û banga têkoşîna hevbeş li jinan dike.

Şîş kebab

2011-12-28T22:18:00.000-08:00

500g goştê perçe yê berxan
1/2 ava lîmonê
2 firingî
îsotên şîn
Pivazek
Xwê, îsota reş
Pîvaz rende bikin ava wî jê derxin û bi ava lîmonê re li goşt bikin ü rojek bihêlin heta goşt terbiya xwe bigre.
Goşt derbasî şîşêkan bikin û deynên ser agir.
Piştî sorbû xwê lêkin û germ bi garniturekê serwîs bikin.

Şirînahîya bi gûz û darçînê

2011-12-25T13:00:00.000-08:00

Pêwîstî;

Nîv kîloya arî
370 giramên nîvşikî
250 giramên şekrê
Dû hêk
Tîvilê du leymuna rende krî
Tijî dû kevçikên xarnê darçîna hûr û qutayî
150 giramên kşimşa
100 giramên kaklêt gîza yêt hîrkirî
Tijî du kevçikên xarnê pîkin pawder

Çêkirin:bihêln nîvşik nerm bi bît paşî tîvilê leymunê yê rende krî û şekir û zerkên hêkê hemya bkene nav di xelatê da heta baş têkelî êk dbin jlayekê dîve darçînê û arî û bkîn pawderê bkene nav êk û kşimşa û kaklêt gîza yêt hîrkirî bkene nav kersitên dî da û baş têkelî êk ken hevîrê çêbuy bken ditrarekî da û binxêvin û bu mawê nîv demjimêrê bkene dselacê da û paşî bînne derî û tepkên bçîk jê çêken û pîçek ji êk duyr bkene dsênîka firnê ya duhin day da û hindek kaklêt gîza bser werken û bkene dfirnê da bu mawê 15 deqîqa bhêan heta amade dbin.

Hewî; Jinên ciwan û koleyên mêrên kal

2011-12-24T22:32:00.000-08:00

Hewî – yanî anîna hevjîna duyemîn bo ser hevjîna yekê – kevneşopiyeke ku hîn jî di nav civaka kurdî de zindî ye.
Heta ku li hinek herêmên Kurdistanê anîna jina duyemîn ji aliyê mêran ve bûye mîna pêşbirkekê: Yê ku xwedî îmkan be, ji xwe re jina duyemîn tîne. Di pratikê de wiha ye ku mêrên zewicî û xwedî zarok û pirrê caran temen mezin ji xwe re jinên ji xwe gellekî ciwantir û di temenê keçên xwe de tînin. Lêkolînek nû anîna keçên ciwan ji Başûr û Rojavayê Kurdistanê bo Bakur ronî dike.

Hevkara “Navenda Piştgiriya Jinan – Viyan“ a li Silopiyê, Sosyolog Gul Berkî derbarê lêkolîna li ser zewacên duyemîn û jinên ku wek hewî ji Rojava û ji Başûrê Kurdistanê tên Bakurê Kurdistanê, agahiyên balkêş dane Rûdawê. Berkî ragehand li Silopiyê û derdorê wê zilamên kal ji Başûr û Rojavayê Kurdistanê ji bo zewacê keçikên ciwan tînin mala xwe û di malê de karên giran didin ber wan û zewaca fermî bo wan çênakin. Berkî got ku wan bi 130 jinan re hevdîtin çêkirine û \"Ji % 85ê van jinan bê nasname dijîn û nikarin zarokên xwe li ser navê xwe tomar bikin.ˮ

Berkî derbarê encamên lêkolînê de ev agahî dan: “Em bi 130 jinan re axivîn, ji % 63ê wan di binî temenê 20 salî de zewicîne, ji % 26 nikarin ti karekî bikin, ji % 68 bi mahra mele zewicîne, ji % 42 ji 4 zarok zêdetir anîne dinyayê, ji % 84 bi rêya nasekî xwe zewicîne, % 42 nikarin bixwînin û binivsînin, ji % 90 kar nakin û eger bikin jî li bexçe, rez û erd kar dikin.ˮ

Berkî herwiha got ku di encama lêkolînê de derketiye ku ji % 85ê van jinan bê nasname ne û nikarin xwe fermî wek dayîka zarokên xwe nîşan bidin û wiha axivî: “Ji ber nasnameyên wan tune ne, di yasayên Tirkiyeyê de ew xuya nakin. Lewma neçar dimînin ku zarokên xwe li ser xesuyên xwe, hewiyên xwe, an jî li ser navê jineke din tomar bikin.ˮ

Wek ku sosyolog Berkî da zanîn, bi piranî mêrên bî û kal jinên ji Başûr û Rojavayê Kurdistanê jin tînin û wiha dom kir: “Ev zilam an ji bo karên malê, an jî dixwazin zêde zarokên wan çêbibin, jinên ciwan tînin. Niha wisa zêde bûye ku pereyê kê hebe, diçe jineke ciwan wek hewî tîne.ˮ

S.Ç. ji Başûrê Kurdistanê hatiye Silopiyê

S.Ç. behsa serboriya xwe dike: “Ez dema zewicîm 14 salî bûm. Rewşa malbata min gelek xirab bû. Bavê min hewl dida ku keçên xwe bizewicîne û bi qelenê wan deynê xwe bide. Ji bo min 5.000 Dolar dane bavê min û ji bo heqê şîr du bazin dane diya min. Min qet hevjînê xwe nas nedikir, kurekî wî hebû di temenê min de. Min ewil texmin dikir ku ez ji bo kurê xwe xwestime, lê ne wisa bû. Mara min a fermî tune ye, lewma zarokên min li ser navê hêwiya min hatin tomar kirin. Karê malê hemû ez dikim, nahêlin ez herim derve.ˮ

L.D. ji Rojavayê Kurdistanê hatiye Silopiyê

L.D. jî wiha behsa çîroka xwe dike: “Ez 21 salî me û beriya 3 salan ez zewicîm. Hevjînê min dibêje ku wî ji bo min 20 hezar Lîra qelen daye. Piştî ku ez bo zewacê hatim vir, ne ez çûm mala bavê xwe, ne jî ew dikarin werin û ez ti agahî ji wan nastînim. Ez bi rêyên ne yasayî hatim vir, mara min a fermî tune ye. Hewiya min felc e û ez li wê û li zarokên wê mêze dikim. Zarokên min tune ne û ez naxwazim û nikarim niha zarokan çêbikim. Ez tenê karê malê dikim. Lê dîsa jî ez lêdanê dixwim.ˮ

Jiyaneke dramatîk li Almanyayê

Zozan jî bi hêviyên mezin berê xwe dabû Ewropayê, lê li vir jiyan cuda bû: “Navê min Zozan e û ev bûn 4 sal ku ez li Almanyayê dijîm. Du zarokên min hene. Piştî ku me nîşana xwe kir, min û hevjînê xwe bo hevnaskirinê di înternetê de me sohbet dikir. Min beriya nîşanê derbarê wî de ti tiştek nizanîbû. Ez li Zanîngeha Şamê di beşa sosyolojî de şagirt bûm, lê hevjînê min dibistana seretayî jî nexwendiye. Bavê min mamoste bû, em 7 xwişk û bira bûn û rewşa me jî baş bû. Bi rêya nasekî me yê li Almanyayê malbata min û ya hevjînê min hevdu naskirin. Bavê min bê ku ji min re bêje, gotibû erê û 10.000 Euro qelen dabûn wî. Min digot ez ê herim Ewropayê û ew der wê bibe cihê rihetî û azadiya min. Gellek hevalên min diçûn li Mêrdînê bi zilamên kal re dizewicîn û min digot şansa min ji ya wan zêdetir e. Ez hatim û heftiyekê şûn de ez pê hesiyam ku hevaleke jin a alman a zilamê min heye û bi hev re dijîn. Aqilê wî kêm bû, lewma malbatê xwestiye ku bi keçeke kurd re bizewice, da ku alîkariya wî bike. Ew jî ez bûm. Zilamê min carinan bi heftiyan nayê malê, dema ku tê malê jî li min dide. Ez li vir tenê karê malê dikim, xwarinê amade dikim û zarokan tînim dinyayê. Min digot şansa min ji ya hevalên min zêdetir ye, ne wisa ye. Ez fêrî ziman jî nebûm, min naşînin kursa ziman û min naşînin mala bavê min jî.”

Rûdaw

Gêzera bi mast

2011-12-20T12:17:00.000-08:00

300 gr gêzer
1/2 L mast ,xwê, rûn û du serî sîr.

Gêzeran rinde bikin û di nav rûnde hinekî sorbikin.
Gêzeran ji ser agir bigrin û behêlin bira sarbibe.
Piştî sar bû, bi xwê, sîr û mast li hevxin.
pelek baxdenosê deynin serê û serwis bikin.

Bebikê xwe hembêz bikin

2011-12-15T12:26:00.001-08:00

Her çiqas di nav civakê de tê gotin zarokên xwe li hembêza xwe neelimînin pispor diyar dikin ku
ji bo pêşketina sîstema sînîr û mêjiyê bebikên xwe bigrin hembêza xwe, hez bikin û hez kirina xwe bidin fam kirin.

Her wiha ji bo pêşketin û başbûna psîkolojiya zarokan jî ev yek pir girîng e. (HAWAR NET/Jinane)

Cureyên kilorê û çêkirina Kilora siyaleyê

2011-12-15T12:14:00.000-08:00

Kilor navê komekê nanên ji şikeva (hevîr)ê tê çêkirin e. Li herêmên Kurdistanê bi gelek navan tên navandin lê di rastiyê de her yek ji wan cureyeke taybetî ne.

Pelhevîr tenik an stûr tê vekirin, pelên wê tên rûnkirin an ziwa, nava wan tê dagirtin. Li tendûr, sêlê didin an di nava rûnbirêşkê (tawe) de çêdikin.

Hin cureyên kilorê

    Fesalî (kilor) (li Erdêxanê dibêjin feselî)
    Heftbirrî, heftqat, heftpelik
    Parxaça şikevayê (parxaca Licê)
    Kilora sêmagî, sêmag
    Kilora sêgoşe (ji penîr, siyale, nîskê dagirtî)
    Pijiya yekpelî (bîşî, bîşiya şikevayê)
    Patîle (nanê pişêfkê, şilekî, avkî)
    Xingala zava (li hin deveran bo xingalê xinkal, xînkal jî dibêjin)
    Sêmoşe (sêmûşe, çamçe)
    Kilora sêlê
    Boreg, bi tirkî jê re "kurd boregi" dibêjin. Boreg di kurdî de tenê navê cureyekê kilorê ye, ji bo tevahiya kiloran nayê bikaranîn. Mixabin ji bandora zimanê romî (tirkî) hin kes bo tevahiya kiloran dibêjin boreg.
    Kilora goşt
    Zirfet, xewre, zerfet, zilfet, serfit (zerfet bi xwe ne kilor e, lewra ne ji şikevayê, ji hevîr e- lê li hin deveran bi navê kilora sêlê jî tê çêkirin).
    Pêçange, kilora pêçayî, wekî bêçiyê tê amadekirin, hundirê wê ji siyale, toraq, kartol ûêd tê dagirtin.
    Kilora toraqê ya tendûrê, cureyekê kilorên toraqê li tendûrê dixin, dipijînin. Heger toraq nebe, penîr jî bikartînin.
    Kilora toraqê ya sêlê,
    Kilora toraqê ya heftbirrî
    Kilora toraqê ya bigiya (sîrima hişkirî ûed)
    Empanada, cureyek kilora Amerîkaya Latînî.
    Kilora şilavkî, kilora Meledî-Dîlok-Gurgumê

Kilora siyaleyê

Kilora siyaleyê, kilora ducaniyan cureyeke kilorê ji pelhevîr û siyaleyê ye.

Berkelî

    Nîv kg pelên siyaleyê
    250 gr goştê kişandî
    1 serî pîvaz
    6 pelhevîrk (şikeva)
    100 gr rûnê tîr, margarîn
    2 stekan (qedeh) şîr
    1 zerika hêkê
    1 fîncan rûnê ron
    2 kevçî ard (arvan)
    Îsota reş
    Xwê (sol)

Amadekirin

Pîvazan ziravane hûr bikin, di nava quşxaneyê de heya zerayî pê ket (di nava rûnê ron de) biqijilînin. Paşê goştê xwe jî bixinê û biqelînin.

Siyaleyê hûr hûr, hûr bikin berdin quşxaneyê heya nerm bûn biqelînin. Xwê û îsota reş pê werbikin.

Siyale nerm bûn, 2 kevçî ardê xwe tevdin û pê bidin xwarin, daku dema pijiya nezeliqin. Tevahiya pelhevîrkan bikin du qet. Rûnê heliyayî û şîr li rûyê wan bidin. Ji siyaleyê raxin ser. Gorî dilê xwe mezin an biçûk wan wekî loxê bipêçin. Bo her pelhevîrkê viya dubare bikin.

Zerika hêkê ya xav li ruyê pelhevîrkên xwe bidin. Bavêjin argûnê û heya sor bû bipijînin. Êdî dikare were ser destexaneyê (sifreyê).

Şêrînahiya millî ya Kurdan; Şillikî

2011-12-07T11:46:00.000-08:00

ŞILLIKÎ

2 qedeh av
4 qedeh arvan
300-400 gr kakilkên gûzan
500-600 gr şekirê hûr
3 kevçî rûn

Di beroşek kûr de 2 qedeh arvan bi 4 qedeh av heta hevîr ron bibe lihevxin
Sacek, rûn tê bidin û deynin ser agir bira sor bibe.
Hevîrê ron bi kevçiyek mezin bigrin û bera ser sacê bidin.

Bi kevçiyek text hevîr li ser sacê bela bikin.
Gava aliyek sor bû , alî yê din jî sorbikin.

Hevîr gişî wusa sorbikin.
Di beroşek de kevçiyek rûn bihelînin û şekir bera serdin.
3 qedeh av bera serdin û heta bibe şerbet li hevxin.

Şikevayan (hevîrên sorkirî) bikin du perçe û perçeyek têkin siniyekê
Kakilkên gûzan deynin ser şikeva
Perçê din yê şikeva jî deynin ser gûzan

Şerbetê bera ser gişî bidin û bihêlin bira hinek bimîne.
Dîlîm dîlîm jêkin û serwîs bikin.
.

Dozgeriya Dadgeha Cezaya Navnetewî êdî jineke

2011-12-03T03:41:00.001-08:00

Erkên dinyayê herî girîng dadî, Dozgeriya Dadgeha Cezaya Navnetewî dadparêzê Gambia yê Fatou Bensouda were anîn hate hînbûn.
Di navbera 2012 an de erka mawenediya xwe ya tije dibe dozgerê Arjantînî li şûna Luis Moreno-Ocampo hîn di vê sazî yêde di erka wek cîgirê dozger de dixebite, Bensouda were tayîn kirin, di vê mijarêde lihevhatin hate temîn kirin.

Çavkanî, dadparêz ê Gambia yê di nav komek 50 kes namzet de baldar û ji dû pêvajoyek bêjandinê dirêj de hate helbijartinê hate îfade kirin.

Çêkirina nanê Tenûrê zehmete, xwarin xweş e

2011-12-03T03:36:00.001-08:00

Her çiqas çêkirin zahmet be jî, li gund bê nanê tenûrê xwarin nabe. Çimkî him lêçûna wê kêm e, him jî tehm xweş e.

Bi vê sedemê li gundê Kebanî li gorî serjimara malê nanê tenûrê çêdikin. Zahmeta wê her çiqas zêde be jî, tehma jîyana li gundan cuda ye. Her tişt bi reng û dengê xwe ye. Lez û bez kêm e. Yane li gundan jîyaneke siruştî heye.

Piştî amadekirina hevîrê, bermalî rêîya tenûrê digirin. Kebanî li ser tenûrê girikên hevîr hêdî hêdî vedike. Duvre jî ew hevîrê ku hate bahnkirin li tenûrê dixe.

Li gundên Kurdistanê jîyan bê nanê tenûrê nabe. Lewra him lêçûn kêm e him jî tehma wê xweş e. Jîyana jînê gundî bi vî karî derbas dibe.

Sûka Kedê ya Jinan vebû

2011-12-02T03:45:00.000-08:00

Şaredariya Îdirê ji bo ku jin tevli jiyana civakî bibin li navenda bajêr "Sûka Kedê ya Jinan" vekir.

Wekîlê Şaredarê Îdirê Huseyîn Malk, Cîgira Şaredar Elîf Daggol û rêveberên BDP'ê tevli merasîma vekirinê ya "Sûka Kedê ya Jinan" bûn. Di merasîma vekirinê de Dadggol axivî û got ku jinan li her derê qadên ku dikarin li ser piyan bimînin afirandine û ev sûk vê encama van xebatan e.

Jin dijî qirqina jinê li qadan bûn

2011-11-26T15:17:00.001-08:00

Sekretera Jinan a KESK'ê Canan Çalagan, di mîtînga jinan a Sêrtê de diyar kir ku bang dikin û dibêjin "Destê xwe ji ser me rakin.
Destê xwe ji ser zarokên me rakin" Parlementera BDP'ê ya Amedê Emîne Ayna jî anî ziman ku Kurd di peymana Lozanê de destvala vegeriyan û wiha got: "Ji ber ku Rêberê Kurdan tune bû destvala vegeriyan. Lê niha divê Tirkiye were ser masê rûne û li ser meseleyê niqaş bike. Em bang li Tirkiyeyê dikin ku li ser masê rûne. Qasidê Aştiyê li Îmraliyê ye, rêzdar Abdullah Ocalan e."

Li Qada Newrozê ya Sêrtê bi minasebeta 25'ê Mijdarê Roja Têkoşîna li Dijî Tundiya li Ser Jinan a Navneteweyî di pêşengiya KESK'ê de mîting hate lidarxistin. Ji ber ku li Sêrtê her tim bi tundiya li ser jinan û tecawiza li dijî zarok û jinan dikeve rojevê KESK'ê li Sêrtê mîting pêk anî. Bi sedan jinên ku li ber Nexweşxaneya Zarok û Welidandina Jinan a Sêrtê kom bûn heta qada Newrozê meşiyan û mîtîng pêk anîn. Jinan di meşê de pankartên "Ji Qirkirina jinê re na" "Jinên KESK'î rûmeta me ye", "Ji operasyonên siyasî re na"û pankarta ku navê 340 jinên girtî lê hatiye nivîsandin rakirin. Jinan di meşê de pankartên bi Kurdî û tirkî rakirin. Jinan, wêneyên bi navê Şemsê Allak, Necla Yildiz, Pippa Bacca û gelek jinên hatin kuştin rakirin.

Jinên ku bi pankart û dowîzan bal kişandin ser xwe bê navber dirûşmeyên "Ji Qirkirina Jinê re na", "Qatil Erdogan" û "Heta azadiyê têkoşîn" berz kirin. Balkêş bû dema jin dimeşiyan polîsan jî bi maşîneyên zirxî ew şopandin. Jin piştî di 4 naktoyên kontrolê re darbas bûn ketin qada mîtîngê. Dema jinan xwest pankarta navê 340 jinên girtî û Endama Egîtîm Senê Prof. Dr. Buşra Ersanli jî li ser a "Jinên KESK'e yên girtî rûmeta me ye, Ji operasyonên siyasî re na" derbasî hundir bikin polîsan destûr neda. Ji ber ku polîsan destûr neda pankaratê di navbera jinan û polîsan de demekê alozî derket. Piştî ku jin derbasî qada mîtîngê bûn, mîtîngê bi rêzgirtinê dest pê kir.

Mîtîna "Ji Qirkirina Jinê re na", bi axaftina Seroka Komîteya Amadekar Gulhan Tekin, dest pê kir. Tekîn, diyar kir ku ji bo ew bi hişmendiya zilam û nêr re têbikoşin li Sêrtê mîtîngê pêk tînin û wiha got: "Hêj jin tên kuştin. Hişmendiha serdest kuştin û tecawiza li ser jinê rewa dike. Endama Înîsiyatifa Dayikên Aştiyê Havva Kiran, jî anî ziman ku kesên li gelê mazlum zulimê dike tu carî nayê efûkirin. Kiran, anî ziman ku 4 mehin li ser Rêberê PKK'e Abdullah Ocalan tecrîd tê meşandin û wiha got: "Em bang li pergalê dikin û dixwazin destê xweyê qirêj ji ser me û zarokên me bide alî. Bi girtin, kuştin, tacîz û tecawizê hûn nikarin gelê Kurd tune bikin. Em ê têkoşîna xwe her berdewam bikin."

'DESTÊ XWE JI SER PÊŞEROJA ME RAKIN'

Sekretera Jinan a KESKê Canan Çalagan jî anî ziman ku hikûmeta AKP'ê tacîz û tecawiza li ser jinê rewa dike û xwest hemû jinên karker, kedkar, Kurd û rastî neheqiyê tên li hemberî vê yekê dengê xwe bilind bikin.

Çalagan, bertek nîşanî girtin û binçavkirinan da û wiha got: "Hûn dikarin hevalên me bigirin. Hûn wêneyê wan jî tehamul nakin. Lê hûn qet nikarin wan ji dilê me qut bikin. Em dê têkoşîna wan berewam bikin û li wan xwedî derkevin. Di şerê 30 kalin li herêmê tê meşandin de herî zêde jin mexdûr bû. Ji bo hûn destê xwe ji ser me û zarokên me rakin em li vir in. Ji bo hûn vê neleqiyê bi dawî bikin em li vir in. Sûc yê hişmendiya zilam a serdest e.

Parlementera BDP'ê ya Amedê Emîne Ayna jî bertekên xwe yên li dijî girtin û tundiya li ser jinê anî ziman û wiha got: "Rola jinê ya di têkoşîna azadî û berxwedanê de gelek e. Di cîhanê de jî mînakê vê yeke hene. Jinên ku tên kuştin ji aliyê zilamê herî nêzî xwe ve tê kuştin. Her wêneyek û jinek xwedî çîrokek e. Li navçeya Pîranê Fatma ya 19 salî bi kalê 71 salî re zewicandin. Hefteyek din ez çûm cenazeyê Fatma. Ji ber ku Fatma xwe bi ravekiribû.

Ayna gotinên Serokwezîr Erdogan ên "dilkevir" a ji bo parlamenterên jin bi kar anî bi bîr xist û wiha axivî: "Em her roj tiştekî dibêjin. Îro jî ez ê bersiveke bidim. Dê îsyan û qerîneke min hebe. Serokwezîr ji bo me got dilkevir. Em wekî ku di nava bextewariyê de dijîn.Wisa dibêje. Dema ku ev gotin kir em li Meletiyê bûn. Li ber morga Meletiyê bûn. Li wir em li cem dayikan bûn. Tevlibûna merasîma cenazeyên we wekî ku dilkevirî ye, dwisa dibêje. Ew bixwe fermana bimire û bikuje dide û tu caran ji vê biryarê acis nabe. Dibêje bimir û bikuje. Ji bo leşkerên 19 salî dibêje yan bimire yan jî bikuje, ew ne dilkevir e! Ma feraseteke wisa dibe? Sîstemeka fikir a wisa dibe?" Ayna destnîşan kir ku li ber morga Meletiyê dayikeke got ew ê ji neynuka wî kurê xwe nas bike û lê dema ku li cenazeyan mêzekiriye, neynukên wî jî hatiye parçekirin û wiha axivî: "Me kê ev kip? Fermana komkujiyê/qetlîamê kê da? Abdullah Gul da. Li ciheke din jin kom bûne û li ber gora komî bi destên xwe hestiyan derdixînin. Ew jin dibêjin ku înşalah ev zarokê min be. Ev duayek e, kesên ku van duayan bi dayika didin kirin, dilkevir in an em?"

'ERDOGAN, GUL Û GULEN DÊ BIMIRIN LÊ KURD DÊ HER BIJÎN'

Ayna bal kişand li ser operasyon û girtinên ku didomin jî wiha berdewam kir: "Hejmara girtiyan 6 hezaran derbas bû. Îro jî werin me bigirin. Bila 8 hezar be, milyonek be. Dê piştre çi bibe? Heta kû dere biçe? Hîtler bi milyonan kes li odeyên gazê, li firinan kuşt. Hîtler mir, lê cihû hê jî hene. Mirov dê rojeke bimirin." Ayna anî ziman ku piştî tu Tirkiye ava bûye heta niha ev pêkanîn didomin û wiha got: "Îro yên ku qetlîamê dikin çawa tên bibîranîn. Kesên ku wê rojê komkujî pêk anîn welatparez bûn. Yên di eşpiya bûn. Leşkerê tirk mora xwe lêdan dibêjin. Îro jê heman tiştî dinivîsînin. Îro jî yên ku li ber xwe didin terorîst in. Lê kesên ku yên li ber xwe didin wekî welatperver tên nîşandan. Dê piştre çi bibe. Dê rojeke Gul, Erdogan û Gulen kal bibin dê bi emrê xwedê bimirin. Lê Kurd dê tune nebin. Îktidar derbas dibin lê kirinên wan dimînin. Dîrotkeke bi lenet dinvîsînin. Dê sibehê ji bo Tirkiyeyê dîrokeke bilenet bihêlin. Dê zarokên wan fedî bikin. Werin em sibehê nêz bikin. Werin bila sibehê zarokên we ji diroka ku hûn dinivîsînin fedî nekin. Tekane riya vê qebûlkirina azadiya gelê Kurd û zimanê gelê Kurd qebûl kirin e."

'Îro Kurdên Lozanê nin in, rêberê wan heye'

Ayna diyar kir ku îro gelê Kurd xwedî rêberekî ye û wiha berdewam kir: "Banga me ev e. Gelê Kurd heye. Wekî hemî gelan rêberekî gelê Kurd jî heye. Tişta ku rêber diyar dike têkoşînawi ya ji bo gel e. Lê te di Lozanê de îxanet qedimand. Destvala vegeriyan. Rêberê wan tune bû. Lê iro Kurdên li Lozenê nîn e. Rêberê wan hene. Gelek bi rêxistinkirî ye. Gelên din çawa daxwazên xwe anîn ziman, dewleta Tirkiyeyê jî dê bê wê astê. Em bang li kesên ku vî welatî bi rê ve dibin dikin û dibêjin Qasidê Aştiyê li Îmraliyê ye û Birêz Abdullah Ocalan e."

Herî dawî jî Endama MYK'a BDP'ê Yildez Aktaş axivî û got ku ew ê heta dawî têbikoşin û anî ziman ku berê ew davêtin beroşên pîrebokan/cadûyan niha jî tên kuştin, tiştek nehatiye guhertin.ş

Mîtîng piştî axatinan bi dawî bû.

7 sedemên xirab bûna çerma rûyê we

2011-11-17T12:11:00.001-08:00

Dema ku hûn sibehê ji xew radibin û li mirêkê dinerin, çermê we westiyayî, bi qermîçonk û bi pizik xuya dike? Ev pirsgirêk çima derdikevin û sedemê derketina wan çiye?

1.Cixare û alkohol
Ev herdû tişt jî jehrê berdidin bedena mirov û çermekî dalqiyayî û qermiçî li pey xwe dihêlin. Cixare, di heman demê de, qermîçonkên derdora dev jî kûr dike.

2. Kêmxewî
Heger mirov dereng raketibe, roja din ew yek di westabûna çermê mirov de diyar dibe. Çermê serçavê mirov dikeve rengekî din. Heger hûn nikaribin têr rakevin, dema hûn hişyar bûn bi hinek livbaziyan
bandora wê ya li ser çermê xwe sivik bikin. Ava cemidî li ser çavê xwe kin û bihêlin ku xwîna çermê we baş tevbigere. Her wiha, hûn dikarin bi riya krêmekê jî xet û qermîçonkên sivik yên ku ji bêxewiyê mane veşêrin.

3. Raketina tevî mekyajê
Mekyaj çavikên çerm digre û nahêle ku toksîn werin avêtin. Mekyaja çavan, dikare êvaran bibe sedema elemgirtina çavan jî.

4. Lîstina bi pizikan
Ew zirarê dide çerm. Her wiha dibe sedema belavbûna kêmê û pirsgirêk mezintir dibe. Tucaran bi pizikên xwe nelîzin. Melhemeke antîseptîk di ser pizikan bidin.

5. Firkandin û firçekirina çerm
Ji bo paqijkirina çermê mirî yê serçavan, dibe ku hûn hinek bodra û krêmên ku li dikanan tên firotin bikar bînin. Lê ji bîr nekin ku ew bodra û krêm gelek caran ji bo çermê serçavan giran in. Çermê we çawa dibe, bela bibe bi nazikî pê re bidin û bistînin.

6. Şûşltina bi ava germ
Serê xwe tucaran bi ava kelandî neşon. Germaya zêde, çerm ziwa dike û ziyanê dide bingeha wî.

7. Xwarin û vexwarina şaş
Heger hûn guh nedin xwarin û vexwarina xwe, wê çermê we nikaribe mewadên pêwîst ji bo xwedîkirina xwe hilgire. Divê hûn xwe ji tîrêjên rojê jî biparêzin.

Li başûr rêjeya tundûtîjiya li dijî jinan zêde dibe

2011-11-17T12:02:00.001-08:00

Li gor zanyariyên dawiyê, rêjeya tundûtîjiya li dijî jinan li Herêma Kurdistanê her diçe zêde dibe.

Kurde Umer, birêvebera giştî ya bidûdaçûna tundutîjiya li dijî jinan, ji Xendan`ê re ragehand: "Li Herêma Kurdistanê çar rêveberiyên dijî tundûtîjiya jinan hene, li Silêmaniyê, Hewlêrê, Duhokê û Germiyanê.
Digel 13 nûsîngehan ku kar ji bo bidûdaçûna tundûtijiya li dijî jinan dikin, salane jî tundûtîjî belav dibe û berve zêdebûnê diçe."

Kurde da zanîn ku tundûtîjî çend cureên wê hene, wek kuştinê, kuştina li ser namûsê, xweşewitandinê, destdirêjiyê û lêdanê ye. Her weha aşkire kir ku kuştina li ser namûsê kêm bûye, lê xweşewitandin û jihevcudabûna jin û mêran zêde bûye.

‘Bila tenê şevekê li vir bin’

2011-11-17T12:01:00.001-08:00

‘Bila tenê şevekê li vir bin’ Li Wanê piştî ku berfê dest pê kir zehmetiyên ku mexdûrên erdhejê dikêşin zêdetir dibe. Zilam li bajarê bêdeng kar digerin, jin jî di bin şert û mercên çadiran de dê çawa li zarokên xwe binêrin difikirin

Welatiyên Wanê piştî du erdhejan li park û taxan bi çadirên ku vedane jiyana xwe didomînin. Pirsgirêka herî mezin a welatiyên ku hemû pêdiviyên xwe bi aweyekî zû dikevin malên xwe û derdikevin û ava li parkan bicih tînin, bi barîna berf û hewaya sar germbûnê ye. Jinên ku li çadiran li hevser û zarokên xwe dinêrin tenê dixwazin derbasî ciheke germ bibin û ji ber vê yekê jî li dijî gotina Serokwezîr Tayyîp Erdogan a “zivistanê derbas bikin” gelekî aciz bûne.

Li Wanê piştî ku berfê dest pê kir û hewa sar bû zor û zehmetiyên ku mexdûrên erdhejê dikêşin zêdetir dibe. Waniyên ku li taxan nêzî malên xwe çadir vekirine hemû pêdiviyên xwe dikevin malên xwe digirin û derdikevin. Kesên ku li navendê rûdinên jî li parkên nêzî çadiran bi cih bûne. Welatî mecbûr dimînin tuwaletên ku nêzî parkan ên ku ava wan jî nîn e bi kar bînin û pêdiviya xwe ya avê jî ji ava sar a li kaniyên parkan bi cih tînin. Zilam rojên xwe li bajarê ku piştî koçberiyê bêdeng bû bi lêgerîna kar derbas dikin, jin jî di bin şert û mercên çadiran de dê çawa li zarokên xwe binêrin difikirin. Jinên ku serê sibehê zû radibin, sobeyên li hundirê çadirê vedixin û taştiya ku tenê penêr û nan heye amade dikin. Firaqên xwe jî dibin kaniya li parkê û li wir dişon. Cilên ku li ser benên li daran daliqandine zuwa dikin. Jinên ku hamû kar û barên paqijiyê ya çadiran dikin herî zêde jî ditirsin ku dê zarokên wan nexweş bikevin. Ji ber vê yekê ji 23’yê cotmehê heta niha serê zarokên xwe nikarin bişon. Jin dixwazin rayedarên dewletê tenê şeveke di şert û mercên ku ew dijîn de bimînin û wan fêm bikin û daxwaza xwe ya herî mezin jî maleke germ tînin ziman.

TENÊ ŞEVEKÊ…
Piştî erdhejê hin welatî jî li Parka Kurtuluşê bi cih bûne. Gulsevîm Atay a ku bi zarokên xwe re li vir bi cih bûye dibêje tişta ku herî zêde wê kêfxweş dike tiştek bi zarokên wê nehatine. Atay ji bo ku zarokên wê şil nebin bi destên xwe avê dide wan. Atay diyar kir ku hemû barê çadirê li ser milê wê ye û zilam wekî li malê li çadirê jî destên xwe nadin tiştekî. Atay anî ziman ku hemû jin ji ber vê yekê mexdûr bûne û wiha berdewam kir: “Xwezî Serokwezîr tenê şevekê li vir bimîne û tiştên ku em dijîn bibîne. Piştre jî bila bibêje Wanê neterikînin. Bila bi çavên xwe rewşa me bibîne. Em ji wî xwarin û cil naxwazin. Tenê ji bo zarokên xwe cihekî em bihewin dixwazin.”

BILA HERAM BE
Bîrgum Îçguleçê jî li dijî gotina Serokwezîr a “Wanê neterikînin” nerazîbûn nîşan da. Îçguleç destnîşan kir ku bi tirsê dijîn û nikarin bikevin malên xwe. Îçguleç pirsa “em çi bikin, bimirin” kir û got ku heta niha tu rayedar nehatine cem wan û pirsgirêkên wan guhdar nekirine. Îçguleç wiha got: “Çima Serokwezîr nehat? Bila bihate li vir bima. Dengê min daye wî bila heram be.”

DI NAV AVÊ DE DIJÎN
Şefîka Ortasaçli ya 72 salî jî li parkê bi tena serê xwe dijî û çadira ku lê dijî ji ber baranê tijî av bûye. Artasaçli ji ber ku hevserê wê miriye bi tena serê maye û tiştekî wê jî nîn e. Ortasaçli bilêv kir ku tenêbûn wê pir diwestîne û ji ber ku çadira wê şil bûye bi şev diçe çadira zarokên xwe. Ortasaçli destnîşan kir ku heta vê emrê xwe rewşeke xirab nejiyaye û pirsgirêkên xwe bi rondikên çavan tîne ziman.
Fatma Ortasaçliya ku li heman parkê dijî jî diyar kir ku ew nikarin bi sobeya ceryanê çadirê germ bikin û ji ber vê yekê jî ciheke germ dixwazin.
Ortasaçli got ku her şev nikare xwarinê bide zarokên xwe û wiha axivî: “Em di nava avê de dijîn. Zarokên me perîşan bûne. Em li ser ocaxên ceryanê meqernê dikelînin. Rûn tune ye, em çi bibînin wî dixwin. Hevserê min li derve nan dibîne û tîne malê. Ez jî şorbeyeke germ hewl didim ku çê bikim. Em piştgiriyê didin hev û bi vî rengî li dijî van şert û mercan li ber xwe didin.” WAN - DÎHA

Li Silêmanîyê Kongreya Jinên Azadîxwaz dest pê kir

2011-10-22T13:24:00.001-07:00

Li Silêmanîyê Kongreya Jinên Azadîxwaz dest pê kir Li Silêmanîyê Kongreya Jinên Azadîxwaz dest pê kir Li Otela Malziyan a Silêmanîyê bi tevlêbûna 300 delegeyan û bi durûşmeya "Bi îrade û fikra azad û rêvebirina serbixwe, Komelgeya Demokratîk biafrînin" kongreya Jinên Azadîxwezên Kurdistanê hate despêkirin.

Li Otela Malziyan a Silêmanîyê bi tevlêbûna 300 delegeyan û bi durûşmeya "Bi îrade û fikra azad û rêvebirina serbixwe, Komelgeya Demokratîk biafrînin" kongreya Jinên Azadîxwezên Kurdistanê hate despêkirin.

Kongreya Jinên Azadîxwezên Kurdistanê, li Otela Malziyan a bajarê Silêmanîyê dest pê kir. Kongreyê bi rêzgirtin ji bo hemû kesên di têkoşîna aştî û deomkrasiyê de jiyana xwe ji dest dane dest pê kir. Axaftina vekirinê ji alîyê Endama Encumena Rêxistina Jinên Azadîxwazên Kurdistanê Necibe Omer ve hat kirin. Omer, diyar kir ku ew dê di vê kongreyê de li ser tekoşîna jinan rawestin û xwerêxistinkirina jinan ava bikin. Omer destnişan kir ku eger rêxistina jinan bê avakirin, dê bi tekoşînek hevbeş bikarin van bazarîyên ku li ser jinan di civakê de tên meşandin rawestînin. Omer, derbirî ku ew dê bi rêxistinkirinê tiştên bi rêya siyaseta desthelat û baviksalarî li ser jinan hatîn ferzkirin rawestinin û hewl bidin van tiştan ji hole rakin.

Omer, bal kişand ser giringiyareyê pêvajoyê û wiha got: "Tişta ku di vê kongireyê de em giringî bidinê ev pergala ku li ser jinê didin meşandin e. Divê em vê rewa ku serdest e em rakin. Bê guman ev wê bi hewldanên me û bi taybet wê bi destê jin û ciwanan bi dawî bibe."

Malpera Weqfa Jinên Mexmûrê dest bi weşanê kir

2011-10-20T12:23:00.000-07:00

Weqfa Jinên Mexmûrê ya Wargeha Penaberan a Mexmûrê ku weke kampa herî rêxistî ya penaberan tê zanîn û xwe bi xwe bi rê ve dibe, malpera înternetê vekir.

Weqfa Jinên a Mexmûrê bi biryara di Konferansa Jinê ya Mexmûrê de hate wergirtin û bi piştgiriya Weqfa Jinên Azad a Navneteweyî ya li Hollandê (IFWF) û bi hewildan û keda gelê

koçber di sala 2002 an de hatiye sazkirin.

Malpera înternetê ya Weqfa Jinên Mexmûrê li ser navnîşana www.wjmexmur.com bi zimanên Kurdî, Tirkî û Înglîzî weşanê dike. Di malperê de der barê kar û xebatên jinan ên Mexmûrê,

pirsgirêkên wan û hewldanên wan de agahî têne dayîn.

Di malperê de wiha wiha qala xebatên Weqfa Jinan a Mexmûrê tê kirin; “Ji atolyeyên yekîneya xebata gel, tenduristî, zarok, çapemenî-weşan, çand û hunerê pêk tê. Di her yekîneyê de

kesên bi dilê xwe kar dikin hene.

Avahiyek navendî ya weqfa me, 4 avahiyên pêşdibistan-lîstikxane, atolyeyek dirûnkariyê (terzîxane), atolya tevnê, kuaforek, atolyeya aboriyê ya ji bo bazarkirina materyalên hatine

hilberandin, atolyeya wêne, atolyeya çand û hunerê û atolyeya perwerdehiya teknîkî heye û têne xebitandin.

Koma me ya şano, koma muzîkê û koma govendên gelêrî xebatên xwe didomînin.”

Kesên ku dixwazin serdana malperê bikin, dikarin bikevin navnîşana www.wjmexmur.com

Şêrînahiya Amedê; Çêkirina qedayifa bi gûz û kunefeyê

2011-10-19T11:41:00.000-07:00

Qedeyifa herî baş li Amedê heye lê hûn dikarin malê xwe de jî çêkin...
Çêkirina Qedayifa bi gûz

500g qedayif
150g kakilkên gûzan
500g şekir
300g margarîn
perçeyek lîmon
1,5 qedeh av yan jî şîr

Qedayifa têkin hundirê siniyekê
Margarîn bihelînên û bera ser qedayif bidin.
Bi desta lihevxin, bira qedayif giş rûn bigre.
Qedayifa bikin du perçe perçeyek têkin tepsiyekê gûza bera ser din û bi desta bidewsînin.
Perçê din bera ser gûza bidin û bi desta carek din bidewsînin.
Di firnê de heta bin û serê vê sor be bihêlin.
Gava we ji firnê derxist, 1,5 qedeh av yan jî şîr bi ser de bireşînên.
Şerbetê bera serdin bihêlin bira sar be. (Balkêş: ger şerbet sar be, divê qedayif jî germ be. her du germ yan jî her du sar nabe, yek ji wan germ yê din jî divê sar be.)
Çargoşe perçe bikin û hûn bixwazin, hûn dikarin bi qeymax jî servîs bikin.
Hazirkirina şerbetê

500g şekir
1/2 lître av
perçeyek lîmon

Şekir têkin beroşê û avê bera serdin
Gava keliya lîmonê biguvêşin navê ü tevî kaçilkan têkin navê.
Şerbet gava çêbû ji ser agir bigrin
Çawa meriv zane şerbet çibûye? Tilîka xwe di şerbetê dakin, heke ava şerbetê hêdî hêdî biherike, wê gavê şerbet çêbûye.

Qedayifa bi penêr (kunefe)

Wek qedayifa bi gûz çêdibe, li ji divla gûzan re 250gr penêrê bê xwê bikarbînên

‘Bi zimanê dayikê wêjeyê pêş bixin’

2011-09-28T10:00:00.000-07:00

‘Bi zimanê dayikê wêjeyê pêş bixin’ Di çarçoveya Foruma Civakî ya Mezopotamyayê (FCM) de panela “Li Mezopotamyayê jin di wêjeyê de gihiştin hev” de civiyan. Di axaftinên panelê de hate destnîşan kirin ku divê jin bi zimanê xwe yê dayikê pevçûna 30 salan di wêjeyê de bi cih bike
Di çarçoveya Foruma Civakî ya Mezopotamyayê (FCM) de panela “Li Mezopotamyayê jin di wêjeyê de gihiştin hev” de civiyan. Di axaftinên panelê de hate destnîşan kirin ku divê jin bi zimanê xwe yê dayikê pevçûna 30 salan di wêjeyê de bi cih bike.
Di dawiya Forûma Civakî ya Mezopotamyayê de panelek li ser wêjeya jinê hate lidarxistin. Panel li salona Mûnzurê pêk hat û moderatoriya vê ji hêla Sevîm Korkmaz ve hate kirin. Di panelê de nivîskar Sennur Sezer, Sevim Korkmaz Dînç û Kizbes Aydin axaftinek kir. Di axaftinan de ser girîngiya zimanê dayikê hate rawestandin. Her wiha di panelê de hate diyar kirin ku divê jinên kurd dîroka 30 salan bi zimanê xwe yê dayikê binivsîne.
Sevîm Korkmaz Dînç, da zanîn ku divê jin her tim binivsîne, ji ber ku bi peşketina jinê zanêbûn çêdibe û civak pêşdikve. Korkmaz Dînç, diyar kir ku Mezopotamya derguşa şaristaniyê ye û nivîskarî li vir pêş ket û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Lê dema mirov wêjeyê dinirxîne, di wêjeya kurd de zetedir zimanê kurdî pêşneketiye û betir ji zimanê erebî, farisî û tirkî bi bandor bûye. Ustatên mezîn ên wekî Ehmedê Xanî, Melayê Cizîrî, Faqiyê Teyran hene lê ev terê nakin. Ji ber sirgunî û şer wêjeya kurdî pêşneketiye. Çend demên dawiyê wêşanxane, dezgehên çapemeniyê hebin jî û wergerên klasikên kurdî çêkiribin jî terê nakin. Her wiha çend pêşketin hebin jî divê jinên kurd jî di wêjeya kurdî de pêşbikevin.”
Nivîskar Sennur Sezer, daxuyand ku nivîskar, helbestvan û wêjevanên jin gelek kêm in û her wiha bi taybetî di nav qeydên fermî de nîvîskar, helbestvan û wêjevanên jin ên kurd nînel. Jinên kurd her tim bûne mexdûrê pergala serdestiya mêr, feodalîzmê, olî û her wiha şer û koçberiyê. Ligel van jî dîsa jî Meryem Xan, Ayşe Şan û hîn hunermendên jin derketine holê. Heke azadiyê ji bo welatê xwe dixwazin divê her jinek bi zimane xwe binivsîne. Divê jinên kurd hest, raman, rondîk, travma, evîn, tirsa 30 salan bi nivîs û helbestên xwe bine ziman. Bi nêrîna jinê wêjeya xwe pêş bixe.

Jinan 'Rêxistinbûna Xweser a jinan' nîqaş kirin

2011-09-26T11:42:00.000-07:00

Jinan 'Rêxistinbûna Xweser a jinan' nîqaş kirin Jinan 'Rêxistinbûna Xweser a jinan' nîqaş kirin Di çarçoveya Foruma Civkakî ya Mezopotamyayê (FCM) de panela "Divê jin xweser û serbixwe bên rêxistinkirin" pêk hat. Di panelê de jinan diyar kir ku ew ne dijminên zilam in, dijberî wê alîgirê bi aliyê zilam ê kêm re şer bikin in.

Di çarçoveya Foruma Civkakî ya Mezopotamyayê (FCM) de panela "Divê jin xweser û serbixwe bên rêxistinkirin" pêk hat. Di panelê de jinan diyar kir ku ew ne dijminên zilam in, dijberî wê

alîgirê bi aliyê zilam ê kêm re şer bikin in. Jinan, anîn ziman ku pêwist e xweser xwe bi rêxistin bikin. Ji Herêrama Kurdistanê Zara Ahmed diyar kir ku ji çar perçeyan û jinên cîhanê li vir

kom bûne û wiha got: "Em bi xêra têkoşîna Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan li hev kom bûne û em hatine vir têkoşînê didin."

Di çarçoveya Foruma Civkakî ya Mezopotamyayê (FCM) de panela bi navê "Divê jin xweser û serbixwe bên rêxistinkirin" pêk hat. Di panelê de gelek jinên ku ji gelek waleten cîhanê

hatibûn amade bûn. Panela ku li salona Tîgrîs a Sumerparkê pêk hat ji aliyê aktîvîsta Tevgera Jinan a Azad û Demokratîk (DOKH) Fîgen Aras ve hare birêvebirin. Di destpêkê de li ser navê

Jinên Anarşist ên Tirkiyeyê Ezgî Aydin axivî û diyar kir ku ji bo civakên azad pêş bikevin li Tirkiyeyê têkoşînê didin. Aydin, anî ziman ku feraseta serdest di her qadê jiyanê xwe bandora

xwe li ser jiyana wan dike û wiha got: "Di demê dawî de întîhar û şîdet zêde bûne. Sedema vê yekê hişmendiya serdest e. Şer jî encama feraseta îxtîdarê ye. Em dayik, jin û xwişk bi

şandina zilaman a leşkeriyê piştgiriyê didin vê pergalê.

'DOKH JI BO ME MODELEK DEWLEMEND E'

Pişt re li ser navê Meclîsa Jinên Sosyalîst Fethiye Ok jî axivî û xwest berî her tiştî pirsa 'Pêdiviya me bi rêxistbûna jinê heye ya na? Em ji bo vê yekê li vir in? pirsî û wiha got: "Di her demê

de pêşketinek pêk hatiye. Niha jî jin ber bi azadiyê ve diçin. Ji bo azadiyê xwe bi rêxistin dikin. Em ji bo azadiyê xwe bi rêxistin dikin. DOKH ji bo me modelek dewlemend e. Em wekî

Meclîsa Jinen Sosyalîst li hemberî van geşedanan bêdng namînin."

EM NE DIJMINATIYA ZILAM, WEKHEVIYÊ DIXWAZIN'

Aktîvîsta Tevgera Jinan a Azad û Demokratîk (DOKH) Fîgen Aras jî axaftinek kir û bal kişand ser xebatên tevgera DOKH'ê. Aras, destnîşan kir ku ew li dijî modela modernîteya kapitalist, ji

bo modela moderniteya demokratîk û ekolojîk têkşînê dimeşînin. Fîgen, anî ziman ku li Cîhanê 130 mîlyon jin hatine sunnetkirin û li 35 welatan hêj ev pêkanîn berdewam dike. Figen, bilêv

kir ku feraseta zilam a serdest bi darvekirin, recm, sunet û qetilkirinê dixwaze vîna jinê bişkinê û wê wekî mal dibîne. Aras, destnîşan kir ku ew li dijî vê ferasetê derdikevin û ji bo vê ferasetê biguherin têkoşînê didin. Aras, da zanîn ku ji ber vê yekê hewl didin ku azadiya zayendiya civakî û guhertina hişmendiya civakê pêk bînin. Aras, bilêv kir ku ew ne dijminên zilam in û têkoşîna wekheviyê dimeşinin.

Ji Tevgera Mafên Jinan ya Fasê Sofia Chihap jî pirsa "Azadî çawa pêk tê?" pirsî û wiha axivî: "Divê em ji xebatên feministan daneyan bi dest bixin. Divê em zimanê notr bikar binin. Ne

serdestî û ne jî bindestî divê zimanê wekheviyê em biparêzin. Niha hişmendî ya serdest û îxtîdarê ye. Zilam jî qurbanê vê hişmendiyê ne. Piştî ku jin di qada siyasî de pêş ketin,

hişmendiya zayendiya civakî pêş ket. Divê jin di her qada jiyanê de di nava jiyanê de be"

EM JI BIRÊZ OCALAN RE SIPAS DIKIN'

Herî dawî ji Herêma Federal ya Kurdistanê Zara Ahmede jî axivî û bal kişand ser keda Rêberê PKKAbdullah Ocalan a ji bo jinan. Ahmede, da zanîn ku divê li dijî feraseta serdestî û îxtîdarê têbikoşin. Ahmede, bilêv kir ku pêdiviya wan bi şoreşa hişmendiyê heye û ji bo vê yekê jî divê zilam û jin bi hevre têbikoşe. Ahmete, bal kişand ser têkoşîna jinan û wiha got: "Divê em li 4 aliyên welat têkoşina azadiyê bilind bikin. Li Kurdistana Bakur hebûna tevgera jinan bi xêra têkoşîna Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan e Bi têkoşîna Ocalan tevgera jinan pêş ketiye. Ji ber vê yekê em ji Ocalan re spas dikim û dixwazin bi lezgîn bigê Azadiya xwe."

Hefteya modeya a Londonê ji niha ve biharê anî

2011-09-21T14:11:00.000-07:00

Hefteya Modeyê ya Londonê qediya.
Nexş û rengên modevanên navdar ên bi giranê rengên şîna behrê û spî wê mora xwe li sezona bihar û havîna 2012'an bixe.

Hefteya modeyê ya Londonê ku înîya bihûrî destpêkiribû modevanên navdar anî cem hev û bi şov û defîleyên cur bi cur, balkêş û rengîn bi dawî bû.

Rengîn û zindî; Hefteya modeyê ya New Yorkê

2011-09-14T16:13:00.000-07:00

Hefteya modeyê ya New Yorkê de modevanên navdar hunerê xwe raxistin berçava.
Defîleyên herî balkêş yên DKNY û Marc Jacobs'ê bûn.

Di Hefteya modeya NY de modeya 2012'an a bihar û havînê tê nasandin. koleksîyonên modevanên girîng tê pêşkeş kirin û defîleyên modevanên wek Norman Ambrose, Betsey Johnson û Rebecca Minkof pêk hatin. (HAWAR NET/Jinane)

Ji bo jinên Sixkê perwerdiya bi Kurdî

2011-09-14T15:23:00.000-07:00

Li navenda Piştevniya Jinan a Maya perwerdehiyên ku tên dayîn eleqeyeke mezin dibîne. Di qadên wekî tenduristî, çandî û civakî de gelek ders tên dayîn. Bi van perwerdehiyên ku tên dayîn jin di her warî de dibin xwedî tecrube.

Navenda Piştevaniya Jinan a Maya ya Şaredariya Bajaroka Sixkê ya Wanê û Weqfa Plana Tenduristiya Malbatê ya Tirkiyeyê (TAPV) bernameya ‘Perwerdehiya Tenduristiya Jinê’ dan dest pêkirin û 20 jinan di encama vê perwerdehiyê de sertîfîkayên xwe girtin. Li navendê perwedehî bi Kurdî hate dayîn û armanc jinan perwede bikin.

Navenda Jinan a Maya bi perwedehiyên ku didin de pirsgirêkan dadixînin asta herî jêr. Herî dawî bernameyeke bi sernavê ‘Perwerdehiya Tenduristiya Jinê’ amade kir. Perwerdehiya ku bi Kurdî hate dayîn de gelek mijarên wekî dayik û zarok, tenduristiya malbatî, bernameya tenduristiyê ya zayendê hate dayîn. Di çarçoveya perwerdehiyê de agahdarkirin û kontorola tenduristiyê jî tê kirin.

Jin tên perwerdekirin
Jinên ku bi serfkeftî bernameya xwe qedandin sertîfîkayên xwe girtin. Di merasîma serftîkayê de Hevseroka Bajaroka Sixkê ya BDP’ê Hatîce Akdag, Seroka Lijneya Jinan a Şaredariya Sixkê Rojbîn Akdaag, civaknas Rojbîn Çetîn û gelek hîndekarên TAPV jî amade bûn. Berpirsyara Naveda Şêwirmendiya Jinan a Maya Ferahat Akin diyar kir ku armanca wan eve ku bi van perwerdehiyan kalîteya jiyanê bilindtir bikin. Akin da zanîn ku ew dixwazin bi vê yekê xizmeta xwe zêdeti bikin.
Civaknas Aşîran Barut jî der barê projeyên ku weqf pêk tînin de axivî û got ku di warê tenduristiya jinê de hestiyar tevdigerin û ji bo ku pirsgirêkên wan çareser bibin xebatên xwe bê navber dimeşînin.

Jinên ku tevli perwerdehiyê bibûn jî kêfxweşiya xwe anîn ziman û gotin ku ev bi vê bernameyê gelek tişt hînkirine. Piştî axaftinan jinan sertîfîkayên xwe girtin.

WAN

Keka bi penêr

2011-09-10T15:10:00.000-07:00

KEKA BI PENÊR

3 hêk.
2 qedeh mast.
Arvan.
125 gr margarîn.
2 qedeh penêrê hûrkirî.
Kevçiyek karbonat.
Nexne, şewît ( dere otu)

Hêka bişkînin û li hevxin.
Mast, margarîn, penêr,nexne û şewît têknê û li hevxin.
Karbonat û arvan jî têknê û li hevxin

Kaxizek têkin bin qalib û dora wî rûn bikin.
Hevîr bera hundirê qalib bidin.

Firnê dêynin ser 200° yî.
Kekê têkin firnê û heta ku bin û serê kekê sor bibe bihêlin.
Ji qalib derxin , dîlim bikin û serwis bikin.

Seleta bîstanê

2011-09-09T14:51:00.000-07:00

Malzeme

4 firingî
2 îsotên şîn
kevçiyek îsota sor ya hûr
4-5 pîvazên şîn
nîv destî baxdenos
100 gr pirpar (semizotû)
4-5 pel nexne
qedehek ava hinaran

Sebze gişî bişon û hûr, hûrbikin.
Xwê lêkin û lihevxin.
Ava hinaran û hinek jî avê lêkin, lihevxin û serwîs bikin

Çêkirina rîçala bîhokan

2011-09-09T14:48:00.000-07:00

RÎÇALA BÎHOKAN

1kg bîhokên zer.
1.5 kg şekirê hûr.
2 lîmon.

Bîhokan bişon, qaçilkên wan jêkin û bikin çar perçe.
Dendikên wan derxin û zirav zirav dîlîm bikin.
Bîhokên dîlîmkirî têkin nav ava lîmonê, heta rengên wan hinek reş bibe , bihêlin..
Bîhokan ji ava lîmonê derxin û bişon.

Avê bera serdin û di beroşê de bikelînin.
Gava bîhok nerm bûn şekir bera serdin.
Devê beroşê vekirî bihêlin ku heta şîre tîr bibe bikelînin.
Berîkî çêbibe lîmonek biguvşînin navê.

Gava çêbû kefa serê jê hîlînin.
Germ têkin kavanoze.

Gava sarbû devê kavanozê bigrin û hîlînin.

Li Amedê şoreşek nû; Serdema şofêrên jin despêdike

2011-08-27T18:09:00.000-07:00

Li Diyarbekirê ji bo ku otobosên şaredariyan û wesayîtên meqamê yên şaredar û midûran bajon û di departmanên din de bixebitin, 120 jin tên perwerdekirin. Di demên pêş de, çûnûhatina (trafîk) mêrane ya Amedê, wê ji ber ajokarên jin naziktir û bi kelecantir bibe.

Di bin banê Şaredariya Baglarê û Yekîtiya Ewropayê de, ji bo jinan projeya “Ji Bo Guherîn û Pêşketinê Jin Dibin Xwedî Pîşe” hate dest pê kirin. Di çarçoveya projeya ku 9 meh in dest pê kiriye û wê di meha mijdarê de biqede, 120 jin tên perwerdekirin. Li gorî agahiyên ku Alîkara Kordînatora Projeyê Elîf Engîl Şîmşek da Rûdawê, ew ajokariyê hînê 120 jinan dikin û ji van

30 jin wê ehliyeta E (ji bo otobusan) û 90 jin jî ehliyeta B (texsî) bistînin.

Şîmşek, diyar kir ku ew di çarçoveya projeyê de dersên ajokariyê, formasyon, hisabgiriya kompûterê, zayendîbûna civakî, ragihandin û dîksiyonê didin. Di nava jinên kursiyer de bi dehan jinên bi laçik (sergirtî) jî hene. Tişta herî girîng piraniya jinan bi kurdî dizanin û ji ber vê yekê wê bikaribin bi rêwiyan re bi hêsanî têkilî deynin. Temenê jinên ku di projeyê de cih digrin, di navbera 18-29 salî de ne. Ji van 30 jin zewicî ne, yên din ezeb in û ji malbatên xizan pêk tên.

Şîmşek, bal kişand ku pêşî dibe ku ji hemû kursiyeran re dîtina kar zehmet be, lê ew bi sazî û dezgehên aborî û şîrketên mezin ên telefonan re axivîne û wê hin kesan jî di wan karan de bi cih bikin. Lê nêzî 40-50 kursiyer piştî ku ehliyeta xwe bigrin, wê otobosên şaredariyê û wesayîtên meqamê yên şaredar û midûrên şaredariyan bajon. Li gorî gotinên Şîmşek, Şaredara

Baglarê Yuksel Baran ji niha de, cih ji kursiyerek re veqetandiye û wê ajokara Baran jin be.

‘Jin wê xweşbîniyê hînê mêran bikin’

Yek ji namzeta ajokariyê Aynur Hanar, bal kişand ku çûn û hatina (trafîk) Amedê hem di warê dîmen û hem jî di warê dêrûnî û giyanî de pir mêrane ye û wiha got: “Gelek caran mêr hewl didin ji hev biborin, lez dikin, guh nadin qaydeyên trafîkê. Ev yek jî dibe sedem ku qeza çêbibin û mêr bibezin hev, şer bikin û çêrî hev bikin. Li gorî baweriya min, jin naziktir in. Ger jin biçin ser wesayîtan, wê trafîka Amedê jî nazik bikin. Hem wê qeza kêm bibin, hem wê rêwî zêdetir hurmetê nîşanî hev bidin û hem jî wê jin mêrên serhişk nerm bikin.”

Ajokereke din Emîne Varsak jî diyar kir ku jin di sektora xizmetê de hem kîbartir in û hem jî karê xwe bi rêk û pêktir dikin. Varsak, bal kişand ku dema wesayîtek li pêşiya wesayîteke din disekine, hemû mêr bi hev re li kornayê didin û nêrîna xwe wiha anî zimên: “Ez niha hinek hînê ajokariya otobûsê bûme. Carek min otobos dajot, dema çavê kalemêrek li min ket, pir kêfxweş bû, ji min re destê xwe hejand. Bi saya ajokarên jin, wê mêr xweşbîntir bibin. Ez bawer im dema hejmara jinan di trafîkê de zêde bibe, çûn û hatin wê xweştir û bi ewletir bibe.”

Fatma Demîrer ku ji bo ehliyeta B bistîne diçe kursê, diyar kir ku xeyala wê ya herî mezin ew e ku bibe ajokara Şaredarê Bajarê Mezin a Amedê Osman Baydemîr. Demîrer, got ku ger ajokariya Baydemîr bi destê wê nekeve, ew dixwaze bibe ajokara Parlamenterê BDPê yê Colemêrgê Selahatîn Demîrtaş an jî Parlamentera BDPê ya Amedê Leyla Zana. rûdaw

Di 9 Salan De 4410 Jin Hatin Kuştin

2011-08-16T08:43:00.000-07:00

Li Tirkiye û bakûrê Kurdistanê bîlançoya tûndîya li ser jînan ji gelek şeran zêdetir e. Li gor raporan di 9 salên paşî de 4410 jin ji hêla mêrê wan, bavê wan an jî kekê wan ve hatine kuştin.

Di nava sala 2002 -2011’an de, li gor reqamê fermî 4 hezar û 410 jin hatin kuştin. Piranîyê kujeran jî nasin, an bavê wan, an mêrê wan an jî kekê wan in. Di raporê de, sedema kuştinê jî namûs û tore hate dîyar kirin.

Tundîya li ser jinan tenê ne kuştin wek din jî di raporan de cîh digrin. Tûndîyên wek tacîz, wek destdirêjiya li ser jinan jî, di nav van sûcande cîh digrin.

Hûn dikarin di mala xwe de jî simît çê bikin

2011-08-04T11:32:00.000-07:00

Simît çawa tê çêkirin?

2 hêk
Qedehêk margarînê helandî
1/2 qedeh rûn
Qedehek mast
Kevçiyek karbonat
Arvan û xwê
2 kevçî kuncî

Zerika hêkan, margarîn, rûn û mast tevlîhev bikin û li hevxin.
Karbonat tevlî arvan bikin û bera serdin.

pîştî hevîr çêbû 10-15 deqîqan bêhelin.

Hevîr qasî gûzan perçe bikin û forma sîmîdan bidin hevîr.

Binê siniyekê rûn têbidin û sîmîdan dêynin serê.

Zerka hêka di ser hevîr bidin û kuncî bi ser hevîr de bireşînin.

Di firnêde heya sor bibe bihêlin.

Noşî can be!....

104 kîlo bû, niha di pêşbaziya xweşikîyê ye

2011-07-11T12:23:00.000-07:00

Di nava pêşbazên pêşbirka xweşikiyê ya Miss America'yê de îsal pêşbazeke balkêş heye.
Bree Boyce a 22 salî bi çîroka xwe ya ecêb herkesî matmayî hişt.

Boyce beriya 5 salan 104 kîlo bû û niha 55 kîlo ye û bi xweliya xwe balê dikşîne. Boyce dibêje bila çîroka min ji herkesî re bibe mînak û bila keçikên ciwan zêde nexwûn û hay ji tendûristiyên xwe hebin û her tim sporê bikin.

Boyce wek keçikê herî xweşiya Calîfornayê hate hilbijartin û niha ji bo hilbijartina wekî keça herî xweş têdikoşe.(HAWAR NET/Jinane)

7 şaştiyên ku ku bo poran tê kirin

2011-07-06T10:55:00.000-07:00

1. Şûştina zêde: Şûştina porê bi şêwekê tund û rojane dê bîte egerê ji navbirina çêkirina xwedên duhnî û dibîte egerê şkestin û weriyana porê.
Û ji ber wê çendê zanayên pisporên porê dibêjin fere pirç didemê pêdivî da bihête şûştin, anku rojane nehêt şûştin daku nebîte ji navbirina wan duhniyat û kanzayên wê yên siruştî.

2. Pûtedan bi porê û pişguh havêtina kevlê serî: Gelek caran em dibînîn jin tenê pûtey didete porê xwe û çavê xwe nadete kevlê binyat bêku bîr jiwê biken ku saxlemiya porê ya girêdayî saxlemiya kevlê serî ye û ji ber wê çendê eger te arêşek di kevlê serî da hebît bizûtirîn dem seredana noşdarekê taybet mend biket daku xwe ji wê arêşê xilas bikey.

4.Paqijkirina xirab: Gelek cara jin lezatiyê di şûştina porê xwe da diken û vemaykên şamboyê û sabûnê û her corekê hebît di hêline bi pirça xwe ve û eve kartêkirinê li saxlemî û ciwaniya porê dike. Û jiber wê çendê herdem pirça xwe baş bişo taku bi temamî bizanî ku pirça te ji vemaykên şamboyê û her tiştekê dî xilas bû.

5. Pûtedan bi qusandina porê: Tiştekê diyare hindek davên porê dirêj dibin û dibine egerê ne werarkirina pirçê û ji ber wê çendê herdem serên wan davên porê bi qusîniye her şeş heftiya carek.

6.Bi karînana berdewama Utiyê: Dibît berdewam bikarînana utiyê bo porê dibe egerê ji navbirina pirçê û ji destdana hêz û ciwaniya wê û ji ber wê çendê bi kêmî utiyê porê bi karbîne û tinê bo pirça hişik.

7. Ziwa kirina porê ya tund bi xawliyê: Ji şaşiyên berbelav û gelek jin li dûv wê diçin ku porê di nav xawliyekê da û bi perxandin hişik diken. Ev nerîta nebaş porê ji dest dide. Û baştirîn rêk bo hişik kirina porê ewe tu bixawliyê bi pêçî bo heyama 15 xuleka ku di wî demî da xawlî ewê ava zêde di mêjît û paşî piştî wê çend tu dişêy amîrê hişik kirinê bi karbînî.

Hê zarok in lê diyên zarokan in!

2011-07-03T15:09:00.000-07:00

Li gorî rapirsînek ku li Cizîrê hate kirin, ji sedî 21,8ê jinan dema zarok anîne, bebeka wan miriye û ji sedî 6,8 jî zarokên wan ji ber wan çûne. Her wiha ji her 100 jinan 31 jin beriya 15 saliya xwe zewicî ne.

Navenda Şêwirmendiya Jinan a Sitîya Zîn ku navenda wê li Cizîrê ye, li ser jinên navçeyê li 10 taxan rapirsîn (anket) dan çêkirin. Di rapirsînê de ji 400 jinan pirs hate pirsîn. Li gorî agahiyên ku Berpisyara navendê Harîka Peker da Rûdawê, di rapirsînê de zêdetir li ser rewşa civakî, siyasî, kulturî û aborî ya jinan pirs hatin kirin. Peker diyar kir ku ji temenên jinên ku tevli rapirsînê bûne ji sedî 44,4 di navbera 20-29 de, ji sedî 47,8 di navbera 30-49 de, ji sedî 7,8 di ser 50 salî de bûne.

Ji sedî 60 xwendin nivîsandinê nizanin

Berpirsyara navendê Peker eşkere kir ku di encama rapirsînê de derketiye holê ku li navçeyê rêjeya jinên ku xwendin û nivîsandinê nizanin ji sedî 60,5 in. Ji sedî 13,3 xwendin û nivîsandinê dizanin û dibistana seretayî qedandine. Ji sedî 6,0 dibistana navîn, ji sedî 4,5 lîse û ji sedî 0,8 zanîngeh qedandine. Ji sedî 1,8 jî dibistana xaricî dixwînin.

Li Cizîrê ji sedî 25,3 ji ber ku malbatê nehiştiye, ji sedî 9,3 ji ber rewşa xirab a aborî, ji sedî 8,3 ji ber ku bixwe nexwestiye, ji sedî 7,5 ji ber orf û adetan, ji sedî 26,3 jî ji ber ku li cih û warê wan dibistan tune bûne, neçûna dibistanê. Peker da zanîn ku jinên ku bi wan re rapirsîn hatiye kirin ji sedî 19,8 ezep, ji sedî 73,8 zewcandî, ji sedî 4,1 destgirtî bûne. Ji van jinan ji sedî 2.0 jî bî ne. Ji van jinan ji sedî 84,3 di malê de bê pere dixebitin, ji sedî 1,3 karmendên dewletê û ji sedî 0,5 jî dikandar in. Ji sedî 4,5 jî jinan eşkere kir ku betal in û ji sedî 5,3 jî xwendekar in.

Ji sedî 9 ti dahatiyeke wan tune ye

Di rapirsînê de meaş û dahatuya hevserên jinan jî hate pirsîn. Li gorî rapirsînê ji sedî 8,8 ti dahatûyeke wan tune ye, ji sedî 39,3 meaşê hevserê wan di binê 630 TL’î de ne, ji sedî 30,5 jî 630 TL dahatûya wan heye. Her wiha ji sedî 17,0 dahatûya hevserê wan di navbera 701-800 TL’î de, ji sedî 2,8 di navbera 801-900 TL’î de û ji sedî 1,5 jî di ser 901 TL de ye.

Zimanê serdest kurdî ye

Di rapirsînê de li ser zimanê ku rojane diaxivîn û pê têkilî datînin jî hate pirsîn. Ji van jinan ji sedî 66,0 eşkere kirin ku bi malbatê re tenê bi kurdî diaxivin. Ji van ji sedî 31,8 bi malbatê re bi kurdî-tirkî diaxivin. Ji jinan pirsa “Hûn zimanê xwe yê dayikê zêdetir li ku bi kar tînin?” jî hate pirsîn. Ji sedî 50 jinan eşkere kir ku ew zimanê dayika xwe li her derê bi kar tînin. Berpirsyara navendê Harîka Peker da zanîn ku ji ber rêjeyeke bilind bi kurdî diaxivin, divê li navçeyê di sazî û dezgehên dewletê de bi kurdî jî xizmet bê dayîn.

Mehra mele hê jî zêde ye

Di rapirsînê de ji jinan pirsa “Te mehra mele yan a dewletê (fermî) kiriye?” hate kirin. Ji van jinan ji sedî 7,8 eşkere kirin ku tenê mehra wan a mele heye. Kesên ku zewicandî ne ji sedî 48,8 bi navbeynkariya malbatê zewicî ne. Ji sedî 18,3 bi rêbaza berdêlê zewicî ne û ji sedî 1,3 jî bi hezkiriyên xwe re reviyane. Di rapirsînê de tişteke balkêş ku derkete holê jî ev e; jinên Cizîrî tenê ji sedî 11,5 bi dilê xwe, bi hevserê xwe re zewicî ne.

Ji sedî 21 bebeka xwe ji dest dane

Di rapirsîna jinan de encamek pir balkêş jî derkete holê. Li gorî rapirsînê rêjeya jinên ku dema zarok anîne û zaroka (pitik / bebek) wan mirin e ji sedî 21,8 e. Ji sedî 6,8 jî zarokên wan ji ber wan çûye. Her wiha di rapirsînê de derkete holê ku ji sedî 12,8 rastê tundiyê hatine. Peker destnîşan kir ku digel li navçeyê tundiya li ser jinan zêde ye jî, piraniya jinên tevli rapirsînê bûne, behsa tundiya di nava malbatê de nekirine û zêdetir tundiya dewletê anîne zimên.

Hê di zaroktiyê de dizewicin

Agahiyeke din a balkêş ku di rapirsînê de li ber çavê mirov dikeve jî rêjeya temenê zewacê ye. Li gorî lêkolînê de ji sedî 31,8 di 15 salî û beriya 15 saliya xwe de zewicî ne. Ji sedî 38,8 di navbera temenê 16-20 salî de zewicî ne û ji sedî 7,8 jî di navbera 21-25 saliya xwe de zewicî ne. Her wiha ji sedî 33,5 bi xizmên xwe re zewac çêkirine. Ji van jinan ji sedî 37,3 eşkere kirin ku bi 8-11 kesî re di malekê de, ji sedî 10,5 jî eşkere kirin ku di malekê de di ser 16 neferî re dimînin. Her wiha ji sedî 18,0 eşkere kirin ku hejmara zarokên wan 1-3 heb, ji sedî 3,5 jî gotin ku 4-7 heb, ji sedî 18,3 jî eşkere kirin ku di navbera 8-11 heb zarokên wan hene. Ji sedî 2 jî diyar kirin ku hejmara zarokên wan ji 12 hebî zêdetir e.

Ti tiştekî wan tune ye

Yek ji agahiya balkêş jî eşya, mal û milkê li ser navê jinan e. Li gorî rapirsînê ji 400 jinan tenê 3 jin li ser navê wan mal û milk an jî pere heye. Di rapirsînê de jinekê jî eşkere kir ku tenê fatoreya ceyranê li ser navê wê ye. Li ser navê jinên din ti mal û milk û pere tune ye.

Ji bo jinên Amedê perwerdehiya xwarinê

2011-06-24T10:44:00.000-07:00

Projeya KAGİDEM'ê ya ji bo jinan tevlî hilberînê bike xebatan dimeşîne; ji bo keda jinan were dîtin, xebatên xwe berdewam dike

Di çarçoveya Projeya ji aliyê Şaredariya Bajarê Mezin ve tê meşandin de ji Enstîtuya Gihîştinê ya Hîndekariya Teknîk a Keçikan (Kız Teknik Öğretim Olgunlaşma Enstitüsü) ji 5 jinên mezûn bûn re
Perwerdehiya Dîzayna Dîtbarî ya Hilberînên Xwarinê hat dayîn. Bi vê awê tê xwestin ku kesên dîzaynê dizanin werin gihîştandin û kapasîteya wan were berfirehkirin. Encama vê perwerdehiyê jî, di çarçoveya “Rojên Kariyer ên KAGİDEM’ê” de bi vexwendina xwarinê hat pêşkêşkirin.

Di xwarina ku li Qada Jiyana Hevpar a Parka Sumerê hat dayîn de, karmendên di warê Turîzm û Otêlvaniyê de dixebitin û jinên perwerdehî didîtin amade bûn. Şaredar Osman Baydemîr, Alîkarê Sekreterê Giştî yê Şaredariya Bajarê Mezin Mustafa Yildiz, Alîkarê Serokê Odeya Senayî û Bazirganiyê Diyadîn Gezer û nûnerên otêlên li bajar dixebitin beşdarî xwarinê bûn.

Armanc afirandina cihêrengiyê ye

Seroka Daîreya Xizmetên Civakî ya Şaredariya Bajarê Mezin Muazez Onuk, ragihand ku li Tirkiyeyê îstîhdama jinê pir kêm e û da zanîn ku jin ji ber pirsgirêkên xwe yên xweser nayên tercîhkirin û wiha got: “Ji ber ku di civakê de cihgirtina jinê ya di karên aboriyê de qistasa pêşveçûnê nayê dîtin; me xwest bi projeyên xweser pêşiya vê yekê vekin û ji bo bazarên taybet elemanên wesfdar bigihînin.” Ozder, diyar kir ku ew pêşeroja potansiyela turîzmê digrin dîqetê û armanca wan ew e ku ji bo serwîs û xizmetên qatan elemanan bigihînin û wiha got: “Dema em jinan wesfdar dikin, armanca me ew e ku em wan bikin xwedî hişmediyê û cudahiyê biafirînin.”

Divê potansiyela turîzmê derkeve holê

Şaredarê Bajarê Mezin Osman Baydemîr jî bi bîr xist ku Diyarbekir ji aliyê potansiyela turîzmê ve xwedî gencîneyek mezin e û bal kişand ku heta niha ev gencîneya heyî bi qasî tê xwestin derneketiye holê û nehatiye nirxandin. Baydemîr, wiha berdewam kir: “Ger em ji aliyek ve vê rastiya xwe bibînin, ji aliyek ve jî vê potansiyelê derînin holê, dê pir baş bibe. Dema em vê potansiyelê derînin holê, em ê ji vê potansiyela turîzmê nufûsê îstîhdam bikin û wan wek elemanên kalîfiyê bigihîjînin. Ev yek pir girîng e.” Baydemîr, got ku di danasîna bajaran de rola otêlvaniyê pir mezin e û ji bo mêvanên têne bajar memnûn bimînin li ser mijarên ku divê kesên otelvaniyê dikin dîqet bikin sekinî. Baydemîr, wiha got: “Em hemû şaredarî çawa ku ji kolanên bajarên xwe, ji paqijiya riyên xwe yên sereke, ji sererastkirina hemû deran berpirsyar in, her saziyek jî, ji sererastkirinên nava sînorê xwe berpirsyar e.” Baydemîr got “Dê tu kes ji asîmanan ji ber xwe ve neyê xwarê û vî bajarî rizgar neke.” Baydemîr wiha got: “Ger hemû sazî û dezgerhên bajar, hemû dînamîk dest bidin hev û jidil bixebitin, dê di vî bajarî de xizaniya ku bi destê însanan çêbûye ji holê rabe. Bi vî awê, dê hemû kes bi rûmeta xwe bikaribin li ser piyan bisekinin û terzê jiyana xwe biafirînin.”

Şaredar Baydemîr, diyar kir ku heta jin azad nebin û azadiya xwe ya aborî neafirînin; dê civak azad nebe û wiha got: “Dema jin ji tiştek bawer bike, karê xwe bi layîqî dike. Ger fîrmayên me dixwazin baştir bixebitin divê ji bo jinan cudahiya pozîtîf pêk bînin.”

Baydemîr, dû re kulîlk da Şef Oznûr Guler a perwerdehiyê dida elemanan û wê ji bo keda dide pîroz kir.

Di dema ducaniyê de lênêrîna dev û diranê

2011-06-23T10:31:00.000-07:00

Ji bo mirov jiyanek xweş bimeşînin divê her tim li diranê xwe miqate bin. Her çiqas jin li diranê xwe miqate dibin jî, li gor rewşa wan a hormonî tendurustiya dev û diranê wan tê guherandin. Bi giranî wextê jin ducanî be, dema ku şîr dide zaroka xwe, mesturasyon û di dema menapozê de di tendirustiya wan de hîn guherandin tên xuyakirin.

Tê gotin her welidandina jinê dibe sedema ku diranekî xwe winda bike, gelo ev nêrîn çiqas rast e?

*Dr. Hesen Nebîzadeh: Nêrînek wiha heye: Di dema ducaniyê de zarok ji diranê dayîka xwe kalsiyumê digre, ji ber wê jî rê li ber xirabûn û kurmîbûna diranê dayîkê tê vekirin. Ev nêrînek gelek şaş e. Heta niha ji aliyê zanistî ve ev yek nehatiye tespîtkirin ku di dema ducaniyê de di diran de kalsiyûm kêm dibe. Belê di vê demê de him ji bo hestiyê dayîkê û him jî yên zarok pêşbikevin pêwîstî bi kalsiyûma ji 1200-1500 mg tê dîtin. Ev ji bo herduyan jî gelek baş e. Eger jin di dema ducaniyê de baş li diranên xwe binêre, wextê din ti nexweşiyên diran zû bi zû dernakeve pêşberî jinan. Ew jinên ducanî divê xwarin û vexwarinek baş û bi vîtamîn bixwin; ev hem ji bo dayîk û hem jî ji bo pêşketina zarok gelek baş dibe.

Pêwîst e jin bi taybêtî çi bixwin?

Divê ku vîtamînê A, C, D û fosfor, xwirekên ku ji kalsiyûmê dewlemend in ango fêkî, sebze, zad, şîr, bane, goşt, masî û hêk dibvê ev pir bên standin. Heta ku ji destê wan tê bila xwe ji şekir dûr bixin; bi taybetî di navbera xwarinan de, herwiha bila xwe ji fêkiyên hişkkirî û şekirê karemel û demûş dûr bixin.

Pirsgirêkên çawa li cem jina xuya dikin?

Di serî de pirsgirêkên wiha derdikevin: Goştê diran diwerime û tê de sorbuyîn xuya dike ji ber ku di wê demê de goştê diran pir hasas e û zu xwîn jê tê. Di dema ducaniyê de sedemê van guhertinan hormonên ostrejen û progesteron e. Gingivîtis bi piranî di dema ducaniyê de ji herdu heyvê serî destpê dike heta meha 8. derdikeve asteke herî bilind, piştî welidandinê ev yek bixwe rehet dibe.

*Dr. Hesen Nebîzadeh ji Rojhilatê Kurdistanê ye û li Belçîka pizîşkê dirana ye.

Zelal Çelîk - Rûdaw

Bijareyên modeyê ya meha bihûrî

2011-06-22T13:53:00.000-07:00

Di cîhana modeyê wêneyên herî zêde ku ser înternetê hatine di meha bihûrî de hatine parve kirin

1. Lara Stone by Mert & Marcus in The Chronicles of Lara | Interview
2. Atelier Versace Fall Lookbook | Monika Jagaciak
3. Anja Rubik by Camilla Akrans for Vogue Germany
4. Marc by Marc Jacobs | New York Fashion Week
5. Anna Jagodzinska & Karmen Pedaru by Mateusz Stankiewicz | Reserved Fall Campaign
6. Kristen McMenamy by Paolo Roversi in The Grand Couture | Vogue Italia

10 jinên herî xweşik yên cîhanê ên Latîn

2011-06-22T13:46:00.000-07:00

Kovara V di hejmara xwe ya taybet a havînê de 10 mankenên herî xweş ên ji welatên Latîn ên wek Brezîlya, Meksîka, Kuba, Komara Domînîk, Şîlî û hwd... diyar kir.

Gor lîsteyê Alessandra Ambrosio a dayikê 2 zorakan a Brezîlî bû yekemîn.

Lîste wiha ye;

Alessandra Ambrosio

Isabeli Fontana

Izabel Goulard

Rosa Cordero

Joan Smalls

Elza Bentes

Arlenis Sosa

141 keç fêrî vêragehştinên de‌spêkî dibin

2011-06-21T11:24:00.000-07:00

Hun xulên cuda bi pişkdariya 141 keçan ji aliyê nave‌nda se‌rhildan ya çalakî û pêgehandina lawan ya êke‌tiya lawên demokrata Kurdistanê dihêne‌ ve‌kirin.

Xula dirwarê ji 61 keçan pêk dihêt û dê bo he‌yama 20 rojan ve‌kêşin û têda çawaniya çêkirina cilkên kurdî ji aliyê mamostaye‌ka şare‌zave‌ dihête‌ nîşandan.

Û xula vêra gehştinên de‌stpêkî bi pişkdariya 80 keçane‌ e‌v xule‌ dê bo he‌yama êk mehـ ya be‌rde‌wam bît û têda çawaniya vêragehştinên de‌stpêkî û he‌wla çare‌kirina rûdanê û mirovên tûşî birîndarbûn, xe‌ndqîn, agirbe‌rbûn dibin ku divêt çare‌ye‌ka de‌stpêkî bo bihête‌kirin. Bo mawê 15 rojan jî li bingeh û ne‌xweşxane‌yan dihêne‌ dabe‌şkirin bo zêde‌tir şare‌zabûn li se‌r karên vêra gehştinên de‌stpêkî.

Têzanîn e‌v xule‌ he‌mû dibê be‌rambe‌rin û bi pişte‌vaniya nave‌nda bala Duhok ya êke‌tiya lawan e‌v xulên han dihêne‌ ve‌kirin, pişkdar dê bo he‌yama 15 rojan li bingehـ û ne‌xweşxane‌yan hên dabe‌şkirin bo zêde‌tir şare‌za bûnê li se‌r çawaniya e‌ncamdana karê vêra gehştinên de‌stpêkî.

Li Silêmanî û Germiyanê 315 jinan xwe şewitandine

2011-06-21T11:22:00.000-07:00

Sala 2010-an 315 jinan li Kurdistana Federal agir bedan canê xwe.
Li gor bîlançoyan hejmara xwe şewitandina jinan pêka ya salên buhurî li Silêmanî û Germiyanê zêdetir bûye û giheştiye 315 kesan.

Xweşewitandina jinan li başûrê Kurdistanê van salên dawiyê bûye pirsgirêkeke civakî.

Zarokan ji van tiştan dûr bixin!

2011-06-13T13:06:00.000-07:00

Dayik û bav divê ku li xwarin û vexwarina zarokên xwe jî baldar bin. Divê ne tenê li xwarin û vexwarina xwe di heman demê de,
divê ku li xwedî kirina zarokên xwe jî baldar bin. Ji ber ku bunyeya zarokan ji ya me bêhtir hesas e. Ji bo vê jî divê ku zarok ji hinek xwarinan bê dûr xistin. Ev xwarinên ku divê zarok jê werin dûrxistin jî xwarinên ku ji aliyên zarokan de gelekî tên heskirin ji ber vê jî berpirsiyariya mezin dikeve ser milên dayik û bavê zarokê. Akademiya Amerîkayê Pediatri xwarinên ku ji bo zarokan nebaşin diyarkirin. Akademiyê, ji ber xwarinên bi made û bê pîvan dayik û bav hişyarkirin. Xwarinên ku ji bo zarokan bifikar in evin:

ÇÎKOLATA: Di rêjeyeke bilind de kakao, şekir û tevkarî madeyên din di nav çîkolatê de hene ev jî di xwînê de kolesterolê bilind dike. Divê ku pîvana mezexstinê bê kontrol kirin.

KARTOLÊN SORKIRÎ: Di nava kartolê de rêjeyek bilind madeya akrîlamîdê heye. Ji ber vê çendê jî ger ku demek dirêj bê mezaxtin rê li ber sertbûyîn, qelewbûn û seretbûnê ve dike.

CÎPS: Pispor dibêjin ji cîpsê, ji seretanê obezîtê, ji diyabetê Alzheîmerê û dibe sedema gelek nexweşiyan.

MIQARNE: Maqarne ji hevîr hatiye çêkirin, mezaxtina zêde dibe sedema qelewbûn hem jî di be sedema nexweşiya mîde.

BESTENÎ: Madeyên ku di nava besteniyê de bi awayekî hêsanî xirab dibe ji bo wê jî rê li ber nexweşiyê vedike. Ji ber ji hêla kalsiyumê ve zengîne ji bo wê pêşniyardikin ku bi kontrol bê mezaxtin.

ŞEKIRÊ BOYAXKIRÎ: Ji ber ku di nava wî de boyaxa kîmyayê heye ev jî dibe sedema xerabûna diran, obzîte, diyabet, dil û nexweşiyên damaran, penceşêr, hîpertansiyon, felçbûn, ulser, astim, romatîzma, kronîk, westiyana sendromîk û helandina hestiyan çêdike.

PASTE: Mezaxtina wê ya zêde li serobezîte bandordike, di nava pasteyê de mîqdarek zêde şekir, rûn, û madeyên ard hene. Di heman demê de di be sedema nexweşiya mîde.

FISTIQ: Dereceya dîtinê ji sedî yeke û dibe sedema alerjiyê dibe sedema mirinê, fitiq dayîna zarokan fikarê zêde dike.

ŞÎNKAYÎ: Îspenax, kîzer, marûl, kelem, seleta xirpûşk, keskahiyên mîna vana ger baş neyên şûştin ev bakteriyan bo roviyan çêdike. Ji ber vê yekê beriya ku van xûrikana bidin zarokan divê baş bên şûştin.

VEXWARINÊN BI ASÎD: Vexwarinên bi asîd dibin sedema nexweşiya mîde û roviyan.

KAROK: Ev riwekên biyanî di bin sedema; zehîrbûn, halusînasyona heta dibin sedema mirinê.

PEYNÎRÊ KREM: Di dereceyek zêde de di nava peynîr de rûn heye ji bo vê jî bandora xwe li ser tendûristiya dil dike.

TIRÎ: Di rêjeyek zêde di tirî de şekir heye, ji bo nexweşiya diyabetê nebaşe. Lê diwarê antîoksîdanê de zengîne yek xûrik mezaxtina tirî divê bi awayekî bi kontrol bê kirin.

HÊKA XAV: Ji ber ku dinava wê de mîkroba salmonellê heye,sedema nexweşî û di be sedema jehirbûnê.

QEHWE: Kehwe rê li ber krîza dil, xew nekirin û dirana zer dike.

Bi hezaran jin di 'Mîhrîcana Zîlan' de hatin cem hev

2011-06-13T12:40:00.000-07:00

Jinên Kurd ên li Ewrûpayê dijîn di 7. Mîhrîcana Jinan a Zîlanê de “Qirkirina Jinan re gotin Na"...
Bi hezaran ji welatên cûda yên Ewrûpayê hatin li bajarê Dortmunda Elmanyayê 7. Mihrîcana Jinan a Zîlan li dar xistin. Jinên Kurd ên li Erûpayê dijîn peyama "Ji Qirkirina Jinan re Na"dan.

Ligel jinên Kurdn, jinên Tirk, Elman, Ermenî û ji gelek gelên din ên cîhanê jin beşdarî mihrîcanê bûn û peyama hevpar a tekoşîna jinan dan. Mijara bingehîn a mihrîcanê “Tekoşîna li dijî qirkirina jinan bû”.

Di beşa yekem a mîhrîcana ji du beşan pêk dihat de panela derbarê 'qirkirina jinan' de hat lidarxistin. Piştî wê jî panelek din a derbarê helbest û wêjeyê de hat lidarxistin. Piştî panelan jinên dengbêj di konên ku panel têde hatin lidarxistin de stran gotin.

Di beşa din a mihrîcanê de jî, hunermendên weke Deste Gunaydın, Silbus û Tarî, hunermenda Cihû Esther Bajeroni û komên mûzîkê, Koma Jinan a Tev-Çand Ariana, Hani û Koroya Zarokan a Metz derketin ser dike û stran lorandin.

Her wiha defîleya kincên jinan 'Rengên Mezopotamya'a ji aliyê Înci Hakbilen ve hatibû amadekirin hat nîşandan.

"Erdogan! destên xwe ji bedena jinan bikşîne"

2011-06-09T12:06:00.001-07:00

Komeleya Jinan a Wanê, li dijî gotinên Serokwezîr Tayyîp Erdogan ên ji bo Dilşat Aktaş a ku li Hopayê rastî lêdanê hatibû, yên wekî “nizanim keç e yan jin e”, nerazîbûn nîşan da. Jinan ji Erdogan re gotin “destên xwe ji bedana jinan bikişînin” û gotinên Erdogan şermezar kirin.

Der barê mijarê de jinan daxuyaniyeke nivîskî dan û diyar kirin ku ev gotinên Erdogan ên ku zeyand, nasname û mafên jinan nabîne, ne cara yekem e tên gotin.

FERASETA ERDOGAN
Di daxuyaniyê de hate gotin ku ev gotinên Erdogan kuştina jinan û şîdeta li dijî jinan rewa dike û wiha hate berdewamkirin: “Peywira Erdogan, cudakirina jinan a wekî; bi turban-bêturban, jinên tirk-jinên kurd, misilman-ne misilman, jin-keç, nîne. Hêviya jinan ew e ku Serokwezîr ji bo ku di hemû qadên civakî de jin xwedî mafên wekhev bin bixebite. Ji bo Serokwezîr jinên ku tê qebûlkirin, hevser, xwîşk û dayik e. Ev gotinên Serokwezîr ên ku aniye ziman, encama feraseta zilaman e.”
Jinan dan zanîn ku bang li Serokwezîr dikin û dixwazin ku destên xwe ji bedana jinan bikîşinîn û jin van gotinan şermezar dikin.

Ji bo serkeftina boyaxkirina porê

2011-06-06T09:22:00.000-07:00

Gellek caran dê tu pora xwe boyax kê lê ew rengê te divê wisa naderkeve ji bo wê yekê ev xeletiye dubare nebe, li dûv van şîretan here:

Berî ku tu pora xwe boyax bike

- Rengekê nêzîkî pora xwe bi hilbijêre, çunke guhrîna porê ji rengê resen bo rengekê dî encamekê guncayî nadete te, eve jî dê be zirar dana porê.

- Berî tu pora xwe boyax bikê, pêdivî ye bi şampoyê bişû bo xwe parastinê ji bektiriya û pîsatiyê.

- Ya şiyarbe çi zeytan li pirça xwe nede daku mûyên pora te law boyaxê bikêşne xwe.

- Eger tu bizanî ku pora te diweryêt bi rojekê berî tu pora xwe boyax bikey bişû.

- Li dûv wan amojgariyan here yên li ser pakîta boyaxê nivîsîn, daku boyaxa pora te bo maweyekê zor bimîne pêve, pora xwe rastewxwe bi ava mîmokê bişû dê ciwaniyeka dîtir dete pora te.

Çêkirina 4 xoşafên cûda

2011-05-21T14:40:00.000-07:00

Tarîfên xoşafan wiha ye...

Xoşava koxan
500 gr kox
250 gr şekirê hûr

Koxan bişon û dendikên wan derxin .
Koxan bikin çar perçe.
5-6 qedeh avê bera serdin û di beroşê de heta nerm bibin bikelînin.
Şekir bera serdin û hinek din jî bikelînin.
Sar serwîs bikin.

Xoşava încasan
250 gr încasên hişk
2 qedeh şekirê hûr

Încasan bişon.
5-6 qedeh avê bera serdin û di beroşê de heta nerm bibin bikelînin.
Şekir bera serdin û hinek din jî bikelinin.
Sar serwîs bikin.

Xoşava qêysiyan
250 gr qêysiyen hişk
2 qedeh şekirê hûr

Qêysiyan bişon.
5-6 qedeh ave bera serdin û di beroşê de heya nerm bibin bikelînin.
Şekir bera serdin û hinek din jî bikelinin.
Sar serwîs bikin.

Xoşava mewûjan

250 gr mewûj
2 qedeh şekirê hûr

Mewûjan bişon.
5-6 qedeh avê bera serdin û di beroşê de heta nerm bibin bikelînin.
Şekir bera serdin û hinek din jî bikelînin.
Sar serwîs bikin.

Ahenga perçeyên rengîn

2011-05-11T14:55:00.000-07:00

Ji bo dekarosyona xaniyên xwe şêweya ku bi navê " zaniyên pop" tê bikaranîn biceribînin.

Ahenda perçeyên rengîn ên cur bi cur wê kêf û dînamîzma malên we zêde bike. Bi wan gûherînan bibin hunermedê xaniyên xwe. Him rengdarinhim dişibin modeya salên 60 î û him jî bi xêz û modelên xwe sade ne... (HAWAR NET/Jinane)

Li Diyarbekirê defîleya ji bo îstihdamê

2011-05-07T12:32:00.000-07:00

Di çarçoveya Projeya KAGÎDEM'ê ku ji aliyê Şaredariya Bajarê Mezin a Diyarbekirê ve tê meşandin jinên ku perwerdeya sêwirandina modayê girtine cil û bergên ku sêwirandine bi defîleyê hatin pêşkêşkirin. .

Bi navê kurt KAGÎDEM ango Navenda Îstihdam û Hêzdarkirina Jinan a Şaredariya Bajarê Mezin a Diyarbekirê bi dirûşmeya “Gavek… 300 Jin…” xebata xwe meşandin gavên xwe zêde dike û meşa xwe didomîne. Piştî perwerdeya sêwirandina modayê ya ku ji aliyê Sêwirînera Modayê Semra Dîndar Şalciav ve ji bo pênc jinên ku ji Enstîtuya Gihîştina Teknîkî ya Keçikan kuta kirine hat dayîn behrem bi defîleyekê hatin pêşkêşkirin. Encamên pêvajoya perwerdeya ku ev pênc jin jî beşdar bibûn a li Atolyeya Cil û Bergên Herêmî ya Laleşê bi raya giştî re hatin parvekirin.

Cîgira Serokê Şaredariya Bajarê Mezin Hafîze Îpek, Alîkarê Sekreterê Giştî Mustafa Yildiz, Sekreterê Giştî yê Civata Bajêr Metîn Kilavûz, nûnerên saziyên jinan û jinên kar beşdarî defîleya li Eywana Resepsiyonê ya Sumerparkê bûn. Di defîleya ku ji aliyê Pispora Danasîna Reklamê ya Projeya KAGÎDEM’ê Dîlek Dîndar hat pêşkêşkirin de axaftina vekirinê Pispora Kar Avakirinê ya KAGÎDEM’ê Hîcran Çîftçîoglû kir. Çîftçîoglû di çarçoveya Bernameya Hîbe û Pîştgirîdayina Îstîhdama Jinan a Yekîtiya Ewropayê de perwerdeya hêzdarkirinê da 300 jinan û diyar kir ku ji bo jin bikaribin di pêvajoya hilberîn û jiyana aborî de cih bigirin di xebatên ku KAGÎDEM dimeşîne de keda jinan dîtbar bikin didomînin.

Me torek biçûk avêt deryayê

Seroka Gerîngeha Xizmetên Civakî ya Şaredariya Bajarê Mezin Muazez Onûk Ozder got; “em wek rêveberiyên herêmî di warê civakî û pîşeyî de ji bo jinên xwe piştgiriya perwerdeya her cureyî û amadekirina îstîhdamê wek deynê stuyê xwe dibînin.” Û diyar kir ku bêyî ku jin bên hêzdarkirin li ser piya mabûna wan zor e.

Ozder diyar kir ku projeyên wek KAGÎDEM’ê gavên pêşîn in û got; “me toreke biçûçik avêt deryayê û armanca me ew e ku em masiyan bigirin. Niha ev masî biçûk e, lê her ku mezin bibe em ê bi hev re kêf bikin.” Ozder got ku nîvê gelheya bajêr a milyon û nîvekê jin in û wiha domand; “niha me dest daye jiyana 300 jînan. Loma jî hîn gelek jinên din ên ku divê em bigihîjin wan hene.”

Em ê projeyên bi piştgiriya jinan bidomînin

Cîgira Şaredarê Şaredariya Bajarê Mezin Hafîze Îpek jî dîroka kedxwariya keda jinan vegot û got ku pergala serdest a mêr ku ji 5 hezar salan vir ve li ser kedxwariya keda jinê serdestiya xwe didomîne. Îpek got ku ev kedxwarî di roja me de jî bi awayên guhertî tê meşandin û dazanîn ku ew wek rêveberiyên herêmî ji bo pêşî li vê bigirin xebatên cur be cur meşandine. Îpek got ku di kîjan qadê de dibe bila be ji berk u ew bawer dikin ku wê xebatên li ser jinê serkeftî bin piştgiriyê didinê û wiha domand; “ev 12 sal in kum e îmze avêt van xebatan em ê ji niha û pê ve jî bi piştgiriyeke xurt li pişt xebatên li ser jinê bin.” Perpirsiyara Cilxaneya Gunişigiyê Mukaddes Alataş jî got ku awayê alîkariyê guhertine û bêyî k udi mirovan de hesta minetê biafirînin alîkariyê dikin.

Piştî axaftinan cil û bergên werzîşî, rojaneyî û abiye ku Dîlber Akalin Sunkur, Saniye Kaya, Ayhan Elaltunterîm, Gurbet Topdemîr, Muzeyen Polat, Melahat Turk, Devran Demîr û Nazmiye Ozel sêwirandine bi defîleyeke biçûk hatin pêşkêşkirin. Di defîleya ku bi muzîkên kurmancî re hat pêşkêşkirin de sêwirînên cuda û bi taybetî jî kirasê bûkaniyê yê ku bi hev re hatibû sêwirandin gelekî hatin ecibandin. Defîle piştî girtina wêneyan bi kokteylê bidawî bû.

Kebaba bi balcan

2011-05-03T14:18:00.000-07:00

Çêkirina kebaba bi balcan

Malzeme:
500 gr qîmê bi rûn
2 kg balicanên dirêj
îsotên şîn ên dirêj

Balîcanan bikin 3 yan jî 4 qet.

Bi dorê balîcan, qîme û îsotan têkin şîşê û li ser agir sorbikin.

Gava kebab sor bûn, têkin siniyekê û hinek avê bi serde bireşînin û ser vî bigrin.
Bira hinek ser van girtî bisekine û piştre serwîs bikin.

Cilên biharê ya îsal rengdarin û dirêj in

2011-05-03T14:16:00.000-07:00

Îsal bihar dereng hat lê xweş hat. Bi hatina biharê di modeya cilên jinan de jî îsal gûhertinên nû hene.
Trendên îsal de rengên zindî zêdetir hatine bikaranîn. Her wiha kesk, tirincî û sor pir tê bikaranîn.

Her wiha îsal dîsa tîşort û fîstanên bixêz mode ne. Her wiha îsal direjiya fîstanan jî zêdeye û cilên kêm dekolte, sivik û rihet zêdetir tên tercîh kirin.

Her wiha îsal bejna şortan jî dirêj bûye û him ya jinan û him jî ya mêran wekî kapriyan e û zêdetir rengên xakî zêdetir hatine bikaranîn. (HAWAR NET/Jinane)

Jinên başûr daxwza diyaloga raste rast dikin

2011-04-30T11:41:00.001-07:00

Li bajarê Silêmaniyê yê Herêma Kurdistanê, Koma Jinan a Aştiyê, ji aliyên siyasî yên Kurdistanê xwestin, bo çareseriya nakokiyan, raste rast, diyalogê bikin.

Koma Jinan a Aştiyê, îro li bajarê Silêmaniyê, li navenda saziya Asûde, civînek çapemeniyê li dar xist.

Di civînê de, nûnera komê Şîlan Hemenûrî, daxyanî xwend û diyar kir, di nav komê de, nûnerên hemû sazî û navendên desthilat û dijber jî, cih digirin û got, Koma Jinan a Aştiyê, bi mebesta aramkirin û asayîkirina rewşa niha ya Herêma Kurdistanê, civînek pêk anîne û daxwaza mohleta xwepêşandanê kirine.

Hemenûrî, daxuyand, biryar bû îro li bajarê Silêmaniyê, xwepêşandanek aştiyane bo asayîkirina rewşa ewlehiyê û anîna hêzên siyasî bo ser maseya diyalogê û vekêşana hêzên çekdar ji nav bajêr û ragihandina şerê ragihandinê, bê lidarxistin.

Nûnera koma jinan a aştiyê, anî ziman, lê ji aliyê lêjneya ewlehiyê ya Silêmaniyê ve, hat astengkirin.

Di daxuyaniyê de, ji aliyên siyasî, desthilat û dijber, hat xwestin, bo çareseriya pirsgirêkan û başbûna rewşa ewlehiya Herêma Kurdistanê û bi taybet bajarê Silêmaniyê û deverên derdorê, bi awayekî raste rast, diyalogê pêş bixin û ji hemû şêwazên tundiyê dûr bikevin.

2 rengên ahengdar mala we şên bike

2011-04-19T12:39:00.000-07:00

Îsal di modeya mobîlyayên xaniyan de grî û zer tên cem hev.
Ev her du reng him di modeyê de û him jî di dekorasyonê de ahengdarin û wê ahenga wan rengan mala we de şêwazeke cihêreng derxîne holê. (HAWAR NET/Jinane)

Divê por çawa bê şûştin

2011-04-13T12:04:00.000-07:00

Li destpêkê berî şûştina porê divê por bi hişkatî baş bê şekirin û ew girêkên lê bihêne vekirin,
çunkî ev çende arîkariya ektîvkirina binyatê pora mirovî diket, şûştin bi ava gelek gerimharîkariya hişikbûna porê dike, lewma nabe pora xwe bi ava gerim bişûy û divê bi ava tênşîr bihête şûştin daku tûşî hişik bûnê û şkestinê nebît.

Wan core şampûya bi helbijêre ku digel corê porê te diguncin û gelek cora jî bi kar nehîne û demê şûştinê jî pîçeka şampoyê bike ser pora xwe û bo mawê nîv xulekê bi serê tiliyên xwe bi rengekê mazde bîne û bibe û paşî bi avê bişû, bo mawê nêzîkî 3 çirka pora xwe bihêle li bin ava sar û paşî yêkser bi şeyekê mezin şeke taku pîçek hişik be û paşî bi dirustî şeke, bi evî rengî dê te poreke ciwan û paqij hebe.

Li gor 'People' herî xweşik Jennifer Lopez e

2011-04-13T11:58:00.000-07:00

Stranbêj û lîstikvana DYE'yî Jennifer Lopez ji aliyê kovara People'ê ve wek jina herî xweşik hate hilbijartin.

Stranbêja 41 salî diyar kir ku ev ji vê yekê gellek kêfxweş e.

Lîsteya 2011'an a kovara People ê wiha ye

JENNIFER LOPEZ

REESE WITHERSPOON

JESSICA SIMPSON

MANDY MOORE

KATIE HOLMES

JENNIFER HUDSON

DANA DELANY

EMMA STONE

JENNIFER LAWRENCE

EVA LONGORIA

Sos ji bo cîpsê

2011-04-08T14:17:00.000-07:00

Hûn dikarin tama cîpsan bi sosan hê xweştir bikin.

Ji bo amade kirina soseke hêsan hinek mast, sîr, xwê, îsota hûr sor, ger hebe cehter (kekîk)ê jî tevlîhev bikin baş tev bidin û sosa we amade ye. Ger hûn bixwazin dikarin hinek mayonez jî tevlî bikin. Noşî can be...

Ger dayik şad be, zarok jî şad e

2011-04-07T10:34:00.000-07:00

Li gor lêkolîneke ku hatiye pêk anîn de tê diyar kirin ku ger dayik şad bin, zarokên wan jî şan dibin.

Ger encama lêkolînê şadî an jî neşadiya bavê bi qasê dayikan bandor li ser zarokan nake.

Gor lêkolînê tê diyar kirin ku ger dayik di nav malê de her tim kêfxirab bin zarok jî li derve, li dibistanê nebextewar dibin û têkiliyên wan ên sosyal jî xirab dibin. (HAWAR NET/Jinane)

Rojnamevanên jin ên kurdistanê prosesek bo bidestxisitna mafan amade dikin

2011-04-05T15:37:00.000-07:00

Ji bo çînê jinan zîdetir beşdarîya karê birêvebirin û bi dest xistina mafê bingehîya xwe, 30 jinên rojnamenivîs mijûlî amadekirina piroseska 28 xalî ne û bi hêvîne, ku paş temamkirina gengeşekirinê evê pirosesê pêşkeşî her sê serokatîyên parliyamentê û herêma û hukûmetê bikin.

Di evê bareyê de çalakvana di biwarê jinan de Taman Şakir ku, yekeke ji endama amadekarên ewê prosesêye ragihand, ku me di evê prosesê de daxwazkir ku gerek ji îroj û pê ve, ji evê zêdetir girîngî bi jinan bihê kirin û wan di pileyên bilind de bi cihbikin, ji ber ku di nerîne me de be tene dayîne çend jinan di serokatîyên part û parliyamentê de ne bese ji bo daxwaza mafên jinan bihê bicihkirin, belê dibe ku zêdetir di navenda brîyarê jinan dayînin

Hereweha Taman Şakir got, ji bilî ewê yekê jî me daxwaza pêdana pêşînîyên xanîyan kir ji bo ew keçên ku, heta niha mêr nekirine yan mêrê wan mirine û zarok jî li ser estûyê wane mane.
Di dawîyê de Taman Şakir da xuyakirin, ku bi awayekî giştî hemû ew xalên ku me behsê kirîye dikeve xizmeta jinan û paş me bi tememî genegşe kir emê ji bo hersê serokatîyan re bişînin.

Modelên bijare ên ji modeya porê ya 2011'an

2011-04-01T13:49:00.000-07:00

Gûhertina rengê por di gûhertina şêweya xwe ya jinan de hilbijartinan yekem e.
Pispor diyar dikin ku bo boyax kirina porê divê boyaxê biqalîte bên bikarnîn da ku tendûristîya we zirarê nebîne.

Me bo we reng û modelên nû û bijare ên ji modeya porê ya 2011'an hilbijart. (HAWAR NET/Jinane)

Li Başûrê Kurdistanê xwekuştina jinên ciwan

2011-03-29T09:30:00.000-07:00

Her çendî Herêma Kurdistanê deriyê xwe li pêşiya pêşketinê vekiribe û li herêmê muxalîfek xûrt heye, lê di warê azadiya jinê de, di cihê xwe de dijimêre. Li gor îstatîstîkên tundiya li dijî jinan a sala par, piraniya jinên xwe ji ber tundî û pirsgirêkên civakî xwe dikujin an jî tên kuştin temenê wan di navbera 18-30 de ne.
Li gor îstatîsktên sala 2010ê, li Hewlêrê 12 jinan xwe kuştine, ku temenê ji %25ê wan jinan di navbera 18-23ê de ye.
Herwiha temenê ji %67’ê wan jî 30 e. Herwiha rêjeya xwekuştinê ji %67ê bi çekê û ji %33ê xwexeniqandinê ye.

Li Hewlêrê 26 jinên din hatine kuştin. Ji vana 5 kes ji wana bi hinceta namûsê, 17 jin jî ji ber pirsgireka civakî hatine kuştin. Li gor lêkolînan pirsgirêka sereke piraniya van jina ji ber telefonên destan têne kuştin..

Li gor îstatîstîkên Rêveberiya Giştî ya Şopandina Tundiya li Dijî Jinan, di sala 2010ê de 64 jinan li Hewlerê xwe şewitandine. Ji vana ji %55ê ji ber pirsgirêkên din ava malbatê de, xwe şewitandine, %65 ji wan jinan jî ku xwe şewitandinê zewicî ne. Herwiha 102 jin jî ji bûyerên cur bi cur de şewitîne.

Di sala 2010ê de 1123 jinan ji ber şîdeta li dij wan gilî kirine kirine û temenê ji %48ê wan jinan di navbera 19-30ê de ye.

Di wê vê salê de îşkence li 235 jinan hatiye kirin û ji %85ê wan jinan zevicî ne, ji %66ê sedema îşkenceyê, pirsgirêka di navbera jin û mêran de ne. Li hemberî 35 jinên din şîdeta seksî hatiye kirin ku ji %60ê wan xwendewar in û ji %78ê wan ji aliyê kesên derveyî malbatê ve li rastî tacîzê hatine.

Li Hewlêrê ji %74ê dosyayên li ser wan bûyeran û şîdeta li dijî jinan, di dadgehan de hatine girtin. Li gor agahiyan, di sala 2010ê de li Silêmanî 33 jin hatine kuştin, 153 jinên din jî şewitîne, li hember 78 jinan jî şîdeta zayendî hatiye kirin. Di heman demê de 519 jinan gilî kirine, li hember 834 jinên din jî îşkence hatiye kirin. Li parêzgeha Dihokê jî 10 jinan xwe kuştine, 85 jinan xwe şewitandine, li hemberî 19 jinan ji şîdeta zayendî hatiye kirin.

Bo ciwaniyê leymûnê bike xwarineke rojene

2011-03-24T06:08:00.000-07:00

Leymon bike be xwardinêkî rojane bo ewey hemû kat leşsax bît u cwanît hemîşeyî bêt.

Aşkiraye lîmo be xwardinêkî serekî dadenrêt le jiyanî rojanemanda u wa rahatuîn tenha lekatî nanxwardinda daydenêyîn u deyxoyn, boye pêwîste toy azîz be berdewam bîxoyt u pişt guwey nexeyt çunke sûdî zorî boman heye hem bo tendrustî laşeman u hem bo ragirtinî cwanîman beberdewamî.

Lem babeteda min çend sûdêkî gewre u giringî em xwardine giringe dexeme pêşçawî iêwey azîz u dlniyabin emane teniya nimûne u çend sûdêkî lîmon nek hemuwî.

1- yekêk le pêkhate serekiyekanî lîmo vîtamîn î ye ke ew vîtamîne be vîtamînî gencan nasrawe ke zor cesteman çalak dekat u bergirîman zortir dedatê.

2- bo hemû ewaney ke kêşî leşiyan ziyade u qelewn, detwanin be xwardinewey tenha perdaxêk awî lîmo le rojêkda ew kêşeyan dabibezênin u lew kêşeye rizgariyan bêt.

mn dezanim hemû kes natwanêt awî lîmoy xest u uxals bixwatewe, hewlden eger zorîş nebêt, kem keme bîxonewe, egerîş sûd le babetekanî dîkeman werbigirn ke taybete be dabezandinî kêş le beşî "xaniman"?î saytî "hewlêr"?da bilaw kirawnetewe.

3- bo ewaney ke nînokiyan heye u hez be drêjkirdinewey nînokekaniyan deken, detwanin lîmo ya awekey bekarbhênin ewîş ya lîmoyeke le nînokekantan bixşênin ya dest bixene naw awî lîmoyeke bo mawey 10 deqîqe yarmetîtan dedat bo pakkirdinewe u ptew kirdinî nînokekantan?.

4- xanimî waman heye be dest çewrî demu çawiyewe denalênêt, boye delêm dûdl mebe u lîmo bekarbhêne ewîş şewane pêş xew lîmoyek le demuçawt bixşêne belam bew merce ke bmênêtewe ta beyanî u leduway lexeweestanîş be aw u sabûn bîşo. paş maweyek hest be demuçawêkî tendrust u asayî u bêçewrî dekeyt.

5- bo ewey pêstt le loçî u çrçî bparêzît, detwanî awî lîmoyek legel kewçkêk zeytî zeytun u dû kewçk henguîn têkelî yekiyan bike. paşan cwan bîşêwêne u înca bîde le demuçawt bo mawey se'atêk le duwayîda be awêkî şîletên u sabûn bîşowe.

6- detwanît awî lîmo u zeytî zeytun têkel bikey leduwayîda lew şuwênanetî bideyt ke tuşî qlîşan u şeqbûn buwe, bêgûman? yarmetî derte bo çareserkirdinî ew haletane.

7- herweha bo ewaney ke qjiyan dewerêt, pêwîste awî lîmo u zencefîl têkel biken u bikulênin u duway sardibunewey bîden le pêstî seriyan ke yarmetiyan dedat bo kemtir werînî qj.

8- bo spîkirdinewey ddanekant detwanît leciyatî melhem u dermanî ddan le hefteyekda 2 ta 3 car lîmo bikeyte ser flçeket u le ddantî bixşênît ke yarmetît dedat bo spîkirdinewe u boninekirdinî ddanekant.

9- zor car heye qaç çlk degirêt, ya bon dekat, ya azarî le nekawî tuş debêt. car heye hokarekey mandubune ya her hokarêkî tir detwanît awî 2 lîmo bixeyte naw teştêk awî şîletênewe u bo mawey 10 ta 15 deqîqe le naw teştekeda daybinêyît u culey pêbikey yarmetît dedat le lêkirdinewey ew çlke ya azarekeşt kemtir dekat.

Zarokan bihêlin bila îradeya xwe îspat bikin!

2011-03-23T10:41:00.000-07:00

Li gor pisporan zarokên ku ser wan pêywendiyên rikdarî (înat) nayên danîn û bo xwe îspat kirin kirinê serbest tên berdan
û ser wan pir zêde zext nayên kirin li gor zarokên din zêdetir ji xwe ewlene û ji xwebaweriya wan zêde ye. Wexta zarok di jiyana sosyal de kairibin xwe îsbat bikin hesta "xweser" bûnê di wan zarokan de pêşdikeve û qebiliyeta qerar dan û hevkariyê derdikevin holê.

Di navbera 2-9 saliya zarokan de tevgerên neyênî di pêşarojê de di wan zarokan de dibin peyda bûna rikdarî, bêpegalî, hêrsdarî, ezezetî û hwd... (HAWAR NET/Jinane)

"Kurdistana Jinan"

2011-03-23T10:39:00.000-07:00

”Forum Internatinal” ku navenda xwe li Swêdê ye, bi kokteylekê pirtûkek nû pêşkêşî xwendevanan kir. Pirtûk bi Swêdî ye û rewşa Jina Kurd di polîtîkayê de ji xwe re dike mijar. Pirtûka ”Kvinnornas Kurdistan” ji aliyê siyasetvana Swêdî Ann-Margarethe Livh, Siyasetvana Kurd Naile Aras û Rojnamevana Kurd Şirvan Nuray Sarikaya ve hatiye nivîsîn. Anku Ann û Naîle li ser naveroka wê kur bûne, û pirtûk bi wêneyên Şirwan bi rengîn bûye.
Li bakurê welêt rewşa Jina Kurd, zextên li ser wê, xewn û xeyalên wê, qonaxa polîtîzebûna jinê û helwêsta wê bala gelek mirovan dikşîne. Li ser mijarê kêm zêde hatiye nivîsîn. Lê pirs, zêde nebûye mijara pirtûkan ji bo jinên Kurd yên derveyî welêt û dostên Kurdan. Lê niha pirs hatiye rojeva wan û jinên li derve dê berhemên rengîn bidine me.
Min, ji cihê kokteylê dest bi xwendina ”Kurdistana Jina” kir û di rê de hetanî mal berdewam kir, anku 46 rûpelên pirtûkê du carî xwend. Berhema bi Swêdî, li ser guhertina di civatê, ji awira beşdarbûna Jina Kurd di siyasetê de, agehdariyên cewaz û berfireh dane min.

Jiyana Şaredara Baxlara Amedê, Yuksel Baran têra xwe balkêş e. Dema rojnamevaniyê, xwendina zanîngehê, hesreta welat, biryara çûna şer, şervaniya wê, ketina hepsê û hesret û hezkirina malbata wê û derketina ji hepsê û beşdarbûna di siyasetê de, mîna romanekî ye.

Ne tenê Baranê, qala hejmarek jinên Kurd ji meslekên cewaz hatiye kirin û îstatîstîkek xurt li ser tevgera jinan di polîtîkayê de, heye.

Hebûna mecalên legal û di mercên legal de kirina siyasetê li Turkiyê û Bakurê Kurdistanê erênî ye. Beşdarbûna Jina Kurd di polîtîkayê de, ketina parlamentoyê, rêvebiriya belediyan û meclîsên wîlayeta cihê kêfxweşiyê ye. Li ser xebata jinan, qonaxa serkevtinê, hejmara jinên Kurd di siyaseta legal de û cihê wan, herdem bala min kişandiye. Her wisa bi hezaran gundên Kurda hatin xirabkirin. Xelkê bar kir bajaran. Rewşa Jina Kurd, ji dema barkirinê, hatina bajêr, rola wê di malê de, beşdarbûna siyasetê û helwêsta mêran, li benda lêkolînên berfireh in.

Weku li jorê jî hate qalkirin, mijar bala nivîskarên Kurd û dostên Kurda bêhtir dikşîne û di vê çarçoveyê de, pirtûka ”Kurdistana Jina” bersiva gelek pirsan dide.

Berhemek lê hêja ye û divê bê xwendin. Çapa wê ya kurdî û turkî amade dibe. Kesên ku çapa Swêdî dixwazin dikarin bi rêya malpera http://www.vansternsinternationellaforum.se têkiliyê deynin.

EuroKurd News

Newroz bûye cejna zindîkirina cilên Kurdî

2011-03-18T11:32:00.001-07:00

Hewlêr: Ligel hatina cejna Newrozê, bazara cilên Kurdî germ dibe. Niha rojane bi sedên keç û xortan berê xwe didin bazarên Herêma Kurdistanê bi mebesta kirîna cilên Kurdî.
Firoşkar û terzî jî dibêjin, bazara cilên Kurdî ji demên din baştir bûye û firotina cilên mode jî di buharan de kêm dibe.

Rojan Husên (24) li bazara Teyrawe ya Hewlêrê çavê xwe li cawekî xweşik digerand da ku bike cilên Kurdî û geştên Newroz û buhara îsal bi wan bike: "Pênc desteyên cilên min ên Kurdî hene û dixwazim îsal jî nûtirîn cilên Kurdî bo Newrozê bikirim". Cilên Kurdî bi qasî caw pereyên zêdetir li ser wan diçin ji cilên mode, lê li cem Rojan ev ne giring e: "Eger cil xweşik bin, ne giring e nirxê wan çiqas e."

Cawfiroş bi helkefta nêzîkbûna cejna Newrozê pêşber dikanên xwe bi cawên rengîn, balkêş û bedew xemilandine.

Osman Hemedemîn Qadir, yek ji cawfiroşên sûka Teyrawe ya Hewlêrê ye, tekez dike ku di Buharê de bazara wan germ dibe û gelek kes tên kirîna cilên Kurdî: "Ji niha ve bazar germ bûye, rojane nêzîka 20 kesan ji cem min cilên Kurdî dikirin. Berî niha bazara cilên Kurdî pir lawaz bû, bêtir bazara cilên mode hebû, lê niha berevajî ye û bazara cilên Kurdî sê caran ji berî 20 rojan zêde bûye."

Esmer Husên (40), terziya cilûbergên jinane û zêdeyî 15 salane vî karî dike û dibêje: "Di Buharan de nemaze du heftiyan berî Newrozê serê me gêj dibe û pir diwestin, ji ber xelk pir cawê cilên Kurdî dikirin û tînin cem me. Ji niha ve têra heftiyekê cilûberg li cem me hene bo dirûtinê."

Esmer ku bi xwe û du keçên wê li malê cilûbergên Kurdî yên jinan didirûn, wiha axivî: "Kesê ku niha caw bîne cem me divê heftiyekê di dorê de bimîne heya em cilên wê jê re bidirûn. Rojane ligel keçên xwe 10 desteyên cilûbergên jinan didirûn."

Nirxê dirûtina her desteyeke cilên jinan li cem Esmer ji 15 hezaran destpê dike heya 45 hezar dînaran.

Xortên ciwan jî tevî ku hinek ji wan pora serê xwe bi modelên herî nû çêdikin û cilên mode yên ciwanan jî lixwe dikin, lê hatina Buhar û Newrozê van ciwanan jî dikişîne cem cilên Kurdî û rojane çend ciwan li cem terziyên mêr tên dîtin.

Serbaz Hesen (25), li bazara sergirtî ya Hewlêrê bi kirîna cilên Kurdî ve mijûl dibû û got: "Bedlekî Kurdî ji Newrozê re dikirim, ji ber cejna Newrozê cejneke netewî ye û bi cilên Kurdî xweşik e. Tenê di cejn û seyranan de cilên Kurdî lixwe dikim."

Modelên cilên Kurdî yên mêran ji van coran pêk tên: Muradxanî, Sineyî, Silêmanî, Rank û Coxel ku nirxê wan di navbera 50 hezar dînar heya 150 hezar dînaran de ye, lê bedlê merez `şal-ker` nirxê wê ji yên din zêdetir e û digihe 800 dolaran.

Terziyên cilên mêran jî diyar dikin ku piraniya kesên di Buharê de tên cem wan ciwan in û daxwaza cilên Kurdî dikin.

Mihemed Xoşnaw (35) ku terzî ye li bazara sergirtî ya Hewlêrê, dibêje: "Niha bi giştî rojane 10 ciwan daxwaza cilên Kurdî dikin. Dirûtina cilên Kurdî, bi piranî di Buharan de ye û di demsalên din de bazara cilên Kurdî pir kêm e, ji ber niha xelk tenê di helkeft û cejnan de cilên Kurdî lixwe dikin nemaze di Newrozê de."

Cewad Mela ku kesekî neteweyî ye û ji Rojavayê Kurdistanê ye, gava par ji Londonê hat serdana Başûrê Kurdistanê, got: "Kurdistan pir guheriye. Dema di sala 1970an de hatim Kurdistanê cilên Kurdî li ber herkesî bûn tenê cilên efendiyan li min bûn. Niha jî ku hatime Kurdistanê dibînim her kes cilên efendiyan li wane û tenê ez bi cilên Kurdî me!." Rûdaw

Jinên ku bi bi cilên Kurdî newrozê dixemlînin

2011-03-17T13:21:00.000-07:00

Bi nêzîkatiya Newrozê re gelê kurd ji bo di Newrozê de cil û bergên kurdî li xwe bikin berê xwe dan dikan û maxazayên cil û bergan ên neteweyî.
Kurdên ku berê xwe didin maxazayên cil û bergên kurdî herî zêde rengên kesk, sor û zer tercih dikin.

AMED: Cil û bergên neteweyî yên kurd ku zêdetir di dawet û şahiyan de tên li xwekirin bi nêzîkatiya pîrozbahiya Newrozê re rastî eleqeyek mezin tê. Welatiyên kurd, çend roj beriya Newrozê berê xwe dan maxazayên cilên kurdî û herî zêde rengên kesk, sor û zer dikirin. Cilfiroşa cilê herêmî Nuran Ektî, anî ziman ku îsal eleqeya li hemberî cil û bergên kurdî zêde ne. Ektî, anî ziman ku heba cilan di navbera 40 TL û 100 TL’yan de difiraşe. Aktî, da zanîn ku îsal şal û şapik jî rastî eleqeyek mezin tên.

ŞIRNEX: Li navçeya Cizîrê ya Şirnexê jî esnafên ku qumaşê rengo reng difiroşe. Ji ber ku eleqeya li hemberî cilê kurdî zêde bû cilfiroşa saetê vekirina maxazayên cilan ji 09.00’an daxistin 07.00’an. Cilfiroşan, diyar kirin ku herî zêde cilên leşkerî, kiras û fîstan rastî eleqeyek mezin tên. Sezaî Borçin, diyar kir ku herî zêde jin cil û bergan distînin û eleqeya jinan a li hemberî cil û bergên kurdî zêde ye. Li navçeya Sîlopiyê jî esnafê bi navê Îdban Şerem, anî ziman ku li Sîlopiyê 5 esnaf hene û bi nêzîkatiya Newrozê eleqe zêde dibe. Şerem, da zanîn ku rojê 30 cilan didrû û elelqe pir zêde ye. Li navenda Şirnexê jî eleqeya li hemberî cil û bergên kurdî zêde ye. Esnafa bi nava Meryem Îrmez, diyar kir ku herî zêde Leşkerî zêde ye.

RIHA: Li navçeya Wêranşarê ya Rihayê jî bi nêzîkatiya Newrozê eleqeya li hemberî cil û bergê kurdî zêde bû. Esnafên li navçeya Wêranşarê diyar kirin ku herî zêde di Newroz, 8’ê Adarê de û rojên dawetan de eleqe zêde ye û bi taybetî di Newrozê de eleqe zêdetir dibe. Esnafê bi navê Mustafa Keskîn, diyar kir ku bi nêzîkatiya Newrozê eleqe pir zêde bûye.

ÊLIH: Li Êlihê jî welatî li 10 maxazayan daxwazan dikin. Xediyê maxazaya Şel Mehmet Acar, diyar kir ku kumaş û cilên amadekirin ên di destê wan de xilasbûn e û ji Suriye, Iraq û Colemêrgê kumaş xwastin e. Acar, da zanîn ku herî zêde şal û şapik û kirasfîstanê tên firotin.

MÊRDÎN: Li navçeya Dêrîkê ya Mêrdînê jî xwediyê maxazaya Derîkanî Engîn Ozgen, diyar kir ku ji ber Newrozê firotina cil û bergeyan 3 qat zêdebûye.

WAN: Li Wanê jî bi muanasebeta Newrozê jin ji bo kirasfîstanan çêkirin li dikanan digerin. Jin bi kirasfîstanên xwe qadên Newrozê dikin deryaya rengan. Her jin van cilan li gorî daxwaza xwe çêdike. Cengîz Teke ên kiras û fîstana difiroşe diyar kir ku di rojên taybet da firotina kumaş zêde dibe û ji wan rojan yek jî Newroz e. Teke, anî ziman ji bilî Newrozê di dehwet û nîşanan de jin van cilan li xwe dikin. Teke, da zanîn ku kumaş li gorî pere tên guherîn û bihayê kumaşan di navbera 60 û 500 TL de tê guherîn. Teke, bilêv kir ku rojê nêzî 15 kes tên dikanê û bi nêzîkbûna Newrozê ev hejmar zêdebûye.

Burhan Şos ê ku kumaşê kiras û fîstana difiroşe jî diyar kir ku bi hatina Newrozê tevgeriyek heye û her roj kesên cuda tên. Şos, anî ziman ku kumaş ji Kore, Endonezya, Çin û Taylandê tên Tirkiyeyê û ew bi xwe ji Stenbol û Rihayê kumaşan dikire û bihayê kumaşan diguhere. Cengîz Yalçin jî diyar kir ku jin dê kîjan kumaş bikirin û kîjan modelê li xwe bikin êdî dizanin. Yalçin, anî ziman ku jinên tên maxazaya wan daxwaz modelên cuda dikin û wiha got: „Jin piştî li vir kumaş ecibandin dibin terzî û li gorî daxwaza xwe modelekî didin dirûn“

Boranî çawa tê çêkirin?

2011-03-16T15:33:00.000-07:00

Terîfa şîva boraniyê...

500 gr goştê perçe
500 gr mast
250 gr goştê sor
2 kg silq (pancar)
qedehek nok
qedehek lolaz (börülce)
3 serî sîr
3 qedeh bulxur
3 kevçî margarîn
2 qedeh rûnê ron
Kevçiyek arvan, îsota sor, îsota reş, darçîn û xwê

Çêkirina şorba Boranî

Goştê perçekirî bi kevçiyek margarîn sor bikin.
Nokan bişon û bi goşt re 25 - 30 deqîqan bikelînin.
Lolazan bi 3 qedex av di beroşek din de bikelînin
Kok û pelê silqan ji hevkin û kokên silqan di avê de hinek bikelînin.
Ava kokên silqa biguvîşînin û 5 -10 deqîqan bi margarîn sor bikin.
Lolazan ji avê derxin û bera ser nok û goşt bidin.
Kokên silqa jî bera ser din û hinek din jî bikelînin
Çêkirina kifta Boranî

Bulxur, îsota sor, xwê, îsota reş, darçîn û 250 gr goştê sor yê kutandî tevlîhevkin û hinek avê li serkin û 20 deqîqan li hevxin heta nerm bibe.
Kevçiyek arvan têkin navê û hinek din jî li hevxin.
Piştre wek nokan hûrik, hûrik jêkin û bi destan girover bikin.
Kiftan di nav rûn de sor bikin
Çêkirina sosa Boranî

Mast, xwê û sîr tevlihev bikin û li hev xin

Serwîsa Boranî

Şorba Boranî têkin siniyek, kitên sorkirî deynin ser û mast li serê ki û serwîs bikin.

Saziyên jinan dibin navenda çareseriyê

2011-03-11T12:56:00.000-08:00

Li bakûrê Kurdistanê ji ber pevçûnan herî zêde jin êşê dikêşin. Carna lêdan xwarin, carna hatin girtin carna hatin kuştin.Jinên ku bi têkoşîna xwe gihîştine rewşeke rêxistinkirî êdî pirsgirêkên xwe dikarin çareser bikin

Li Amedê jinên ku pirsgirêkên civakî, çandî û aborî dijîn wekî çareserî saziyên jinan dibînin. 7 saziyên jinan ên bajar di nava salekê de piştgirî dane 12 hezar û 787 jinan.

Lê têkoşîna jinên kurd li Tirkiyeyê niha bûye mînaka guhertineke girîng. Jinên ku bi têkoşîna xwe ya rêxistinkirî dorpêça desthilatdariya feodal şikandin, li aliyê din jî li dijî tacîz, tecawiz û fihûşê, tora rêxistinekê ava kirin û di riya xwe de dimeşin. Amed yek ji bajarê ku di warê têkoşîna jinan de derdikeve pêş e.

Li bajar ji bo ku jin di warê aborî, çandî û civakî de tevli jiyanê bibin, der barê pirsgirêkên jinan de lêkolînê bikin, rê û rêbazên çareseriyê pêş bixin, şewirmendiyê pêş bixin, statuya jinan baş bikin û têkoşîna li dijî zayendpareziyê xurt bikin saziyên wekî Selîs, DÎKASUM, Epîdem, Kooperatîfa Jinan a Baglarê, Kardelen, Komeleya Ceren qadên rêxistinê ne. Saziyên jinan ên navborî qasî derfetên xwe bi xebatên xwe saziyên ku herî zêde jin lê bawer in.

HÊZA ÇARESERIYÊ DIBÎNIN
Saziyên jinan, ligel têkoşîna li dijî tundî, tacîz, tecawiz, kuştin, bişavtin û binpêkirina mafên jinan, têkoşîna rêxistinkirina jinan, perwerde, debar û hunerê jî di nava jinan de pêş dixe. Her wiha di vê çarçoveyê de bi xebatên atolye û kursên cuda û bi rêbertiyê, hişmendî, çand û zanebûna di nava jinan de jî pêş xist. Mînaka herî berbiçav a hêza rêxistina jinan a li herêmê jî Şaredariya Baglara Amedê ye. Şaredariya Baglarê, bi Akademiya Jinan a Amedê û Kooperatîfa Jinan a Baglara pirsgirêkên jinan ên perwerdehiyê, tenduristiyê, ziman, çand, civakî û aborî tespît dike, li ser jinên Amedî yên temenê wan di ser 16 salî re lêkolîn pêk anî. Di çarçoveya lêkolîna “Li Amedê profîlê şîdetê” de bi hezar û 802 jinan re rû bi rû hevdîtin pêk hat. Di lêkolînê de pirsa “Di mijara astengkirina tundiya li dijî jinan de kî çiqas peywira xwe bi cih tîne?’ bersiva ji sedî 36,6’ê jinan diyar kir ku saziyên jinan hêza çareseriyê ye. Ji sedî 25 jî got dadgeh, ji sedî 22,8 jî şaredarî û ji sedî 22,7 jî got medya, ji sedî 20,8 jî got baro, ji sedî 18,6 jî got polîs, ji sedî 14,7 jî got Meclis, û ji sedî 11,5’an got cendirme.
Saziyên jinan ku ji bo pirsgirêka jinan û li dijî şîdetê wekî hêza çareseriyê tê dîtin; Navenda Pêkanîn û Lêkolîna Pirsgirêkên Jinan a Şaredariya Bajarê Mezin a Amedê (DÎKASUM), Kardelen, Ben û Sen, Hasirli, Yenîkoy û Mala Çilşuştinê ya Azîziye û Stargeha girêdayî DÎKASUM’ê di 2010’an de li herêmê xebat meşandin û ji 12 hezar û 787 jinan re alîkariyên cuda kirin. Perwerdehiyên cuda dan hezar û 604 jinan. Sertîfîkaya xwendin û nivîsandinê da 92 jinan. Dîsa di 2010’an de ji 748 jinên ku rastî tundiya malbatê hatin, 449 jinan ji bo piştgiriya derûnî, 165 ji bo alîkariya hiqûqî, 930 jin ji bo piştevaniya kesayetî, 77 jin ji bo stargehê, 375 jinan ji bo piştgiriya tenduristiyê, 150 jinan ji bo daxwaza kar, 19 ji bo bidestxistina qerta kesk û 11 jinan ji bo qeyda dibistanê serî li li wan dan. Her wiha saziyên jinan ji bo 771 jinan alîkariyên cuda kirin.
Saziyan bi malbatên 66 jinên ku rastî şîdeta malbatê hatin re rû bi bû hevdîtin pêk anîn. Her wiha 4 jinên ku serî li wan dan arasteyî Midûriyeta Polîsan kirin û 20 jin jî arasteyî qereqolê kirin. Dîsa 150 jinên ku ji bo kar serî li wan dan jê 83 jin kirin xwedî kar.
Li gorî daneyên wan 17 jin li dibistana vekirî qeydkirin. Dîsa ji bo jinên ku serî li wan dan ji bo 5 jinan bûn alîkariya SGK, ji bo 4 jinan bûn alîkariya noterê û ji bo 2 jinan bûn alîkariya karên bankayê. 38 jinan ji xebatên sproê sûd girtin. Li gorî daneyên wan 2 hezar û 114 mal hatin ziyaretkirin. 270 jinan ji xizmeta etutê sûd girtin. Cilên 2 hezar û 200 malbatan 37 hezar û 917 caran hatin şuştin. 2 hezar û 350 jinan ji mala tenûrê sûd girtin. Her wiha dîsa jinên ku ji bo xizmetên cûda û alîkariyên cûda serî li wan dan arasteyî buroya hiqûq, nexweşxaneya zayinê, Navenda Perwerdehiya Gel, noter, Buroya Qerta Kesk, Polikliniga Semtê ya Rezan, Midûriyeta Nifîsê Navenda Tenduristiyê ya Şaredariya Bajarê Mezin, û Fakulteya Tipê ya Zanîngeha Dîcleyê kirin.

SERÎ LI STARGEHAN DA
77 jinan serî li stargeha Şaredariya Bajare Mezin a Amedê daye. Ji jinan 45 ji ber sedemên îstîsmariya fizîkî, hestiyarî, zayendî û aborî, ji jinan 3’ye jî ji ber ku li derveyî zewacê, ducanî bûne ji hêla malbatê ve hatine redkirin, 2 jî ferzkirina zewaca bêdil, 27 jin jî ji ber sedemên din serî li sitargehê dane.

Navenda Jinan a Şêwirmendiyê ya Kardelenê jî di nava sala 2010’an de 223 jinan serî lêdaye. Navendê ji jinan re şêwirmendiya derûnî, hiqûqî, tenduristî û perwerdehiyê kiriye. 65 jinan ji ber tundiya nava malê serî lê dane, ji 67 jinan re alîkariya derûnî û 40’an re jî piştgiriya aborî hatiye dayîn. Ji 5 jinan re şêwirmendiya tenduristiyê, ji 22 jinan re jî piştgiriya hiqûqî hatiye dayîn. 8 jin li sitargehan hatine bicihkirin, ji ber bûyerên tecawizê jî 5 serlêdan hatine kirin. 11 jinan jî ji ber bûyerên windakirinê, revandinê û kuştinê serî lê dane. AMED - DÎHA

Di berçavk û çenteyan de modeya salên 60î

2011-03-10T14:37:00.000-08:00

Di aksesiwaran de, her tiştê mezin û balkêş di rewancê de ne. Çente û berçavkên mezin, yênbi morîk û balkêş di rêza yekemîn de ne. Heger cilûbergên we ne balkêş bin jî, hûnê bikaribin bi çenteyekî mezin û rengîn, yan jî bi berçavkeke XXL bala herkesî bikşînin ser xwe.

Qundere û şimikên bilind, şefqeyên rengîn, derziyên bersîngê yên ku ji kevirên biriqandî hatine çêkirin, çenteyên pir mezin, zincîrên qalind û bi morîk û qayîşên pehn yên ku nava mirov zirav dikin, ji ber destê xwe kêm nekin. Heta berî çend salan jî gotina modeyê bi tenê ji bo cilûbergan dihat bikaranîn û bala herkesî li ser guhertina wê ya demsalî bû. Jixwe cihê çente, berçavk û aksesiwarên din di defîleyan de tune bû û ew qedexekirî bûn. Mirov dikarîbû bi tenê wan di katalogan de bibîne. Şow, flaşên kamerayan û çepik hemû ji bo qumaşan bûn. Lê belê di cîhana modayê de her tişt bi lezûbezeke wiha nedîtî tê guhertin ku mirov nikare tu yasayên rûniştî jê re deyne. Di roja me de, aksesiwaran cihê cilûbergan girtiye.

Çenteyê mezin îsal bêdudilî serî dikşîne û tê bi hewara wan jinan ve yên ku dixwazin hertiştî bixwe re bigerînin. Ne girînge bê ka ew ji kîjan rengê qumaş û çerm hatine çêkirin, ya girîng ewe ku mezin bin. Her wiha ne xerabe ku çend perçeyên metal jî bi wan ve bin, yan jî destikên wan ji zincîrê bin. Her wiha weke berê pir ne girîng e ku rengê çentê mirov û yê solên mirov jî weke hev bin, yan jî li hev bikin. Êdî her yek ji wan bi
serê xwe xwedî nasname ye. Yên herî balkêş ew in yên ku li gora modeya salên 60 û 70î hatine çêkirin.

Di sala 100'emîn coşa jinan gihêşt asta herî bilind

2011-03-08T15:28:00.000-08:00

Roja Jinên Kedkar a Cîhanê li gelek deverên Cîhan û Kurdistanê de roja jinan bi çalakîyên cûrbicûr hate pîroz kirin.

Li bajarên Kurdistanê û metropolanên Tirkiye ji bo 8’ê Adarê jinan daxwazên xwe bi dirûşman anîn ziman. Jinan got, divê teqez şer û zextên li ser kurdan bêne sekinandin.

8ê Adarê roja jinên kedkar yên cihanê, li bakûrê Kurdistanê ji aliyê jinên kurd ve jî hate pîrozkirin. Pirozbahîyên ku hefteke berê destpêkiribû bi dawî bûn.

Nûçeyên pîrozbahiyên li Kurdistanê
Jinên kurd dibin pêşengên têkoşîna bo zimanê Kurdî û Kurdistana Xweser

8’ê Adarê Çawa Bû Roja Jinan

8ê Adara 1857ê de li bajarê New York a DYE, jinên ku di sektora tekstîlê de dixebitîn bo bidestxistina mafên wekhev bi mêran e dest bi têkoşînê kirin û biserketin.

Di panqartê de "Jin nîvê ezmanê di destên xwe de pê digrin" dinivîse

Di sala 1910ê de li Danîmarkê konferansa Sosyalîst Enternasyonel ya Jinan de roja destpêkirina têkoþîna jinên Emerîkî 8ê Adarê wek “Roja Jinên Kedkar a Cîhanê” hate îlan kirin.

Di sala 1977an de Neteweyên Yekbûyî 8ê Adarê bo hemû jinan “Roja Jinan” hate qebulkirin. (HAWAR NET/Jinane)

Li başûrê Kurdistanê kuştina 'Jinan' berdewam e

2011-03-03T10:33:00.000-08:00

Li Hewlêrê jinekê bi navê Lence Remzî, ku 18 salî bû, agir berda canê xwe. Piştî bûyerê, Lence rakirin nexweşxanê û ev 10 roj bûn Lence li Hewlêrê, li nexweşxaneyê, di bin çavdêriya pizîşkan de bû
. Lê ji ber ku laşê Lenceyê %95 şewitîbû û pileya şewatê jî 3 bû, jiyana xwe ji dest da.

Lence Remzî, di 16 saliya xwe de, li gel R.R.C zewiciye û demek piştî zewacê di navbera Lence û hevserê vê de, kêşeyên malbatî dirust dibin. Lence hertim ji aliyê hevserê xwe ve rastî lêdan û tûndûtûjiyê tê.

Hat ragihandin Lence, rojek pêş xweşewitandina xwe de, bi riya telefonê dengê xwe tomar dike û di derbarê sedema xweşewitandina xwe de diaxive û wek sedem jî, hevserê xwe û xesûya xwe nîşan dide û dide zanîn ku, hertim ji aliyê xesûya xwe ve heqaret û axiftinên neşirîn dibihîse û her wiha ji aliyê hevserê xwe ve jî gelek tûndûtûjiyê dibîne.

Lence Remzî piştî ku tehemûla wan kirinan nake, diçe neftê li xwe dike û hevserê wê jî hewl dide ku wê bişewitîne û du caran agirî berdidê, lê agir pênakeve û Lence çeqmaqê ji destê hevserê xwe werdigire û dibêje ez ê xwe bişewitînim, hevserê wê jî, jêre dibêje eger rast dibêjî xwe, bişewitîne û piştî wan gotinan Lence agir berdide canê xwe û dişewite û hevserê wê jî bo vemirandina agir hîç hewlekê nade û ji xwe re temaşe dike.

Lence di telefonê de, di derbarê rewşa xwe de û nêzîkbûna hevserê xwe û xesûya xwe de wiha dibêje:
“Ez bi tenê li malê bûm., min dît R.R.C seat 10’ê şevê hat û ji kolanê ve ji min re zêf dikirin. Min got çi bû, wî li min da. Ji min re got: ‘Tu çawa dijî gotina min derdikevî.’ Ez giriyam. Televîzyonê li ser serê min ragirt û bi ser min da. Ez jî çûm mutfaqê û min kerek girt. Ez çûm jêr û wî newêrî bê gel min. Min li jêrê digel dêya wî X. Xew kir. Sibehê wî ji min re got; ‘Rabe Lence ji min re nan hazir bike.’ Min jî jê re got, bila êdî ecizbûn nebe. Min hêk di rûn de diqewirand. Rabû hêkekî ji piştê ve li serê min da. Rûn jî bi ser min de kir. Paşê wî kêr anî û dikir min kêr bike. Ez ji mal derketim û çûm malê cîranan. Wan ji min re got; ‘Tişt nabe, neçe mala bavê xwe, da ku mesele mezin nebe.’ … Mîna dîna bû. Ji min re got, telefona xwe bigire. Min telefona xwe girt. Hate cem min û li min da û li min da… Digel bavê min axaftinên bê rêz kir. Ez yekser çûm ji kerba wan neft bi ser xwe de kir. Wî du caran agir li min berda lê agir negirt. Min xwe agir berda laşê xwe. Piştî agirê …. Cîran hatin agirê vemirandin. R.R.C jî bi qestî digiriya.”

Hevjînê Lence yê bi navê R.R.C (20) qesab e û niha li Girtîxaneya Meheteyê ya Hewlêrê hatiye girtin û li benda biryara dadgehê ye. Warvin

Şîrê dayikê pirsgirêkên genetîk jî asteng dike

2011-03-02T11:23:00.000-08:00

Wek tê zanîn şîrê dayikê ji bo ji parastina gellek nexweşiyan û tenduristiya bebikan gellek girîng e û taybetmendiyên şîrê dayikê tê zanîn.

Li gor lêkolîneke dawî derket holê ku şîrê dayikê xirabî û kêmasiyên ku ji ber genan derdikeve holê jî bandora wan pirsgirêkan ansteng an jî kêmtir dike. Bi vî avahî girîngiyeke din a şîre dayikê jî derket holê. (HAWAR NET/Jinane)

Civata nû ya jinên Duhokê destbikar kir

2011-02-28T09:13:00.000-08:00

Bi merema danana stafekê nû û rêkxistina karûbarên xwe, civata parêzgeha Duhokê ya yeketiya afiretên Kurdistanê, û di seqayekê azad da li roja 22/2 -ê desteyeka nû bo helbijart.

Şepal Hesen Remezan berpirsa helbijartiya nû ya encumenê parêzgeha Duhokê ya (Y.A.K) bo war gut: Me bernameyekê rêkûpêk danaye û bi piştevaniya hemû layekî, em bişên xizmeteka baş pêşkêşî afiretan bikeyin û hewil bideyin nêzîk bûnek di navbera afiret û zelaman da peyda bibît, çunke herdu regez temamkerên hevdune û dîsa rewşenbîrkirin û hestkirin berpirsiyaretiyê dê ji erkên mebin ku em bişêyin hoşiyariyekê li nik afiretê peyda biken.

Ji layekê dîve encumenên qezayên ser bi civata Duhokê ya afiretan ve nûnerên xwe helbijartin.
Tê zanîn yeketiya afiretên Kurdistanê li sala 1953 –ê hatiye damezirandin û ta nuke 8kongire girêdayine û li sinorê encumenê parêzgeha Duhokê 7 qeza bi xweve digirît û her qezayekê 7 afiret wek deste û du yedekin û li nahiya jî 3 kesin û 1 yedek heye û ta nuke şiyayine xizmeteka baş pêşkêşî afiretên Kurdistanê biken û li ser demê şoreşê mil bi milê pêşmergey xebat kiriye

Devrû çawa tê çêkirin?

2011-02-24T09:23:00.000-08:00

Malzeme
500 g goşt merxan an conga (an jî mirîşk)

500 birinc
200 g balîcan (ger hûn bixwzin lşi şûna wî kartol jî dibe)
200 îsota glover
1 k xwê
2 dendik sîr
50 g mewij
50 g fistik
50 rûnê nivîşk
1 kç kîmyon
1 serî pîvaz
1 kç îsota pûl

Çêkirin
Goşt hûr bike û av bike ser û beroshekê de bikelîne. Ava goşt ya ku dimîne di berbide firaqeke din û goştê nîvpijî di bin beroşê de bihêle. Pîvaz, îsot, balîcan û firingiyan hûr bike û bike ser gosht. Bi qasî 30 xulekî bila li ser agir dikele lê tevnede bila di halê xwe de dipije. Piştre birinc, bisho û di sefikê de bisefîne. Fistiq û mewij, biharet û îsota pûl bike nav birincê û berde berosha ku gosht û sewze têde tên patin. Bi kevçiyê birincê li ser raxe. Ava goşt ya ku te ji ser goşt girtibû, kevçiyeke xwê û rûn davêje navê, bş biçelqîne û bi qasî 0,5 dl jê berde ser birincê. Heta 20 xulekî dest nedê û bila ew halê xwe de dipije. Qet kevçî li xwarinê nede. Binere ku birinc pijiyaye û ava wê nemaye, wê demê agirê binî vemirîne. Wek destpêkê Goşht li binî, sebze li ser û birinc jî li ser hemûyan e, hîn jî tu kevçî lê nexe û formê xwarinê xeram meke. Tepsiyeke bîne û di şûna kapaqa beroşê de wê bide devê meroşê. Beroş û tepsîyê bi jidî bigre û beroşê bi devrû bi ser tepsiyê re biqelibîne. Beroşê bi baldarî û hêdî hêdî bi jor ve bikşîne û xwarina nava beroşê weha gilover di formê hundirê wê de li ser sîniyê wek gogekê dimîne. Goşt tê jor û yên din wek rêza xwe dibînî de ne. Formê wê xerab neke, bi kevçiyeke mezin ji kêlekê ve bigre û di teyfikan de servîs bike.

Lîstina puzzleê xwebaweriya zarokan zêdetir dike

2011-02-17T07:34:00.000-08:00

Wek tê zanîn zarokên jîr lîstikên wekî puzzle, santranç an jî go zû hîn dibin.
Lê ji bo ku zarok bi wan lîstikan bileyzin ne şerte ku zêde jîr bibin.

Tê diyar kirin ku bi taybetî puzzle di zarokan de alîkariye pêşketina mêjiyê dike û her wiha gava zarok puzzelê diqedîne kêfxweş dibe û xwebaweriya zarokê zêde dibe. (HAWAR NET/Jinane)

Şîva Bamiyeyê

2011-02-17T07:14:00.000-08:00

Çêkirina bamiyeyê bigoşt

1 kg bamiye
500 g firingîyên shilkirî û hûrkirî
500 g goshtê berxê yên hûrkirî
3 dendik sîrê kutayî
xwê
1 kç îsota pûl
lîmoneke çar perçekirî
rûnê zeytê
çêkirin

bamye, gosht, firingî, sîr, xwê, îsota pûl û rûnê zeytê li nav hev bixe û di beroshekê de bide ser agir. Bi qasî saetekê di 175 dereceyî de bila bipije, carnan tev de. Ava lîmonê bike ser û bi birincê re servîs bike.

Laşfiroşiya li Amedê her diçe zêdetir dibe

2011-02-13T09:28:00.000-08:00

Ji ber ku li ser vê yekê lêkolînên zanyarî nehatine kirin, hejmara kesên ku laşfiroşî dikin nediyar e. Lê li gorî hin çavkaniyan, li Amedê bi

hezaran mal ji bo laşfiroşiyê hatine kirêkirin. Sazî û dezgehên jinan li hemberî vê yekê neçar mane û nizanin dê çawa pêşî li vê sektora mezin bigrin.

Seroka Komeleya Navenda Şêwirmendiya Jinan a Selîsê (SELÎS) Ruken Seydaoglu, derbarê laşfiroşiya li Amedê de, pirsên kovara Warvînê bersivandin.

Warvin: Jinên ku ketine nava sektora laşfiroşiyê, ji bo dev ji vî karî berdin serî li saziya we didin?

SELÎS: Belê, car caran hin jinên ku demek laşfiroşî kirine, serî li me didin. Carekî jineke ku ji aliyê mêrê xwe ve dihate firotin serlêdan kir. Carek jî jineke ku ketibû dafika laşfiroşiyê

û nedikarî xwe jê xilas bike, serlêdan kir. Em ew jin li stargeha jinan bi cih kir. Di serlêdanan de tiştê herî girîng, zelaliya daxwaza jinan e. Ji bo ku bikaribin jiyaneke nû ava bikin,

em tenê dikarin ji wan re bibin alîkar û rê nîşan bidin. Tiştê herî girîng ew e ku ew jinên serî li me didin bi awayeke bi biryar bixwazin dev ji vê laşfiroşiyê berdin.

Warvin: Piraniya jinên ku serî li we didin, ji bo dev ji laşfiroşiyê berdin serlêdan dikin?

SELÎS: Jinên ku mexdûr in û bi awayeke hatine xapandin û neçar mane laşfiroşî bikin hene. Lê laşfiroşî ji bo hinek jinan bûye şêweyeke jiyanê. Piranî kesên ku dixwazin ji

laşfiroşiyê xilas bibin, serî li me didin. Mînak em ji wan re karekî nû dibînin. Lê piraniya wan bê wesf in, tu pîşeyeke wan tune ye. Ji ber vê yekê em neçar dimînin ku wan bişînin

karên paqijiya malan. Lê ev kar ji wan re zehmet tê. Ji ber vê yekê hinek ji wan jinan dev ji vî karî berdidin û careke din dest bi laşfiroşiyê dikin.

Warvin: Çima laşfiroşiyê tercîhê paqijkirina malan dikin?

SELÎS: Ev meseleya pereyê hêsan û pereyê zehmet e… Mînak jinek serî li me dabû. Bi demê re me fêm kir ku ji bo pereyê di laşfiroşiyê de qezenç dike, bi qebraxan (pêzeweng)

re parve neke, serî li me daye. Lê di serlêdana xwe de ji me re ev tişt negotibû. Tenê digot ‘ez dixwazim ji vê laşfiroşiyê xilas bibim’. Piştre m efêm kir ku naxwaze pereyê qezenç

dike bi qebraxan re parve bike. Di demên wiha de em nikarin alîkarî bikin. Çimkî em li dijî laşfiroşiyê ne.

Warvin: Laşfiroşî çima li Amedê evqas zêde bû?

SELÎS: Li gorî min, laşfiroşî encama şerê 30 salan û polîtîkaya asîmîlasyonê ye. Li herêmê piştî destpêka şer, laşfiroşî bû yek ji polîtîkayên dewletê.

Warvin: Laşfiroşî zêdetir li kîjan taxan tên kirin?

SELÎS: Li Baglarê pir zêde ye. Li Yenîşehîrê, Dîclekentê jî heye.

Warvin: Ev jin xaniyan çawa kirê dikin, ev çerx çawa dizivire?

SELÎS: Li gorî agahiyên ku ji me re tên, jinên laşfiroş ji xwe re xanî kirê dikin û vî xaniyî weke pansiyon bi kar tînin. Piştre welatiyên di heman avahiyê de fêm dikin û ji vê yekê aciz

dibin. Ew laşfiroş bi vî awayî deşîfre dibin. Jin ji bo ku bi hêsanî bikaribin bedena xwe bifiroşin mêran, xaniyan kirê dikin. Lê di heman demê de ev jin li wan xaniyan radizên, li wan

xaniyan dimînin.

Warvin: Di malek de çend jin dimînin?

SELÎS: Di warê hejmarê de mirov nikare tiştekî zelal bibêje. Lê li hin malan 2-3 jin dimînin. Li hin malan jî 5-6 jin dimînin.

Warvin: Van xaniyan li ser navê çi digirin?

SELÎS: Ji ber ku kontrata xanî îmze çênakin, weke ezep ji xwe re xanî digrin. Carna jî xwediyên xanî dizanin ev jin laşfiroşî dikin û dengê xwe nakin. Çimkî xwediyê xanî jî dibin

şirîkê wan laşfiroşan.

Warvin: Jinên ku bêyî daxwaza xwe dikevin nava vê çerxê, bi kîjan rêbazî tên xapandin?

SELÎS: Jinên ku ji ber koçberiyê bûne mexdûr, li bajêr rastê jiyaneke cuda tên. Jinên ku li gundên xwe pir dewlemend bûn, di rojek de neçar mane dev ji gundê xwe berdin û bên li

bajêr bi cih bibin. Ji ber vê yekê jî ketine nava çerxa xizaniyê. Televîzyon û telefonên destan (mobîl) jiyaneke nû nîşanî wan didin. Hînê înternetê dibin. Li ser malperên forumê

dikevin dafika laşfiroşan û tên xapandin. Mînak di malpereke forumê de mêrekî nas dike. Dibêje qey ew mêr jê hez dike. Halbûkî ew mêr laşfiroş e û di nava çeteyê de ye. Dîmenên

tazî yên jinikê dikişîne û vê yekê weke şantaj bi kar tîne. Jin neçar dimîne ku daxwazên wî mêrî qebûl bike. Çimkî jinên ku jin gund tên, ji jinên bajêr zêdetir baweriya xwe bi mêran

tînin. Jinên ku di zaroktiya xwe de bi darê zorê hatine zewcandin jî ketine nava vî karî. Lê li gorî min tiştê herî girîng, berbiçav û encama herî zelal ev e; ew jin mextûrên şer in.

Warvin: Polîs çima navêjin ser van malên laşfiroşan?

SELÎS: Dewlet çavên xwe ji van tiştan re digre. Hin peywirdarên dewletê jî di nava vî karî de ne. Ya rast polîs bêyî ku muxatab bibin, xwe jî dixin nava vî karî. Ez ji we re behsa

bûyerek bikim. Ev bûyer li ba leqa leşkeriyê çêbû. Keçikeke ezep leşkerekî ku dawiya heftiyê ji bo destûrê derdikeve derve nas dike. Ew jin dibêje qey ew leşker jê hez dike û

“têkiliyeke hestiyar” dest pê dike. Lê rewş pir cuda ye. Ew jin her roj derdikeve derve, malbata wê ferq nake. Keçik hêj diçe dibistana amadeyî. Piştre malbat lê dinêre ku fatoraya

telefona malê pir zêde tê. Di encama lêkolînê de derdikeve holê ku cihê pir zêde lê hatiye gerîn, leqa leşkerî ye. Tu nabêjî ew leşker wê keçikê dixe nava bazara laşfiroşiyê.

Warvin: Pêvajoya qanûnî çawa dimeşe?

SELÎS: Mirov dikare derbarê van kesan de li dozgeriyê gilî bike. Lê ew jin daxwazeke wisa nakin. Çimkî ditirsin. Ji bihîstina xelkê ditirsin. Ji bihîstina cînar, nas û dostan ditirsin.

Gelek jin hene ku malbata wan nizanin di nava vê çerxê de ne. Ger malbat bibihîze, dibe ku keça xwe bikuje. Hemû baweriya wan jinan ji destê wan hatiye sitandin. Ji ber vê yekê

ditirsin. Gelek caran bê taqet dikevin, nikarin xwe li ber vê çerxê bigrin. Ji ber vê yekê hin jinên dixwazin ji vê çerxê xilas bibin, careke din dîsa vedigerin nava vê çerxê.

Warvin: Dema ku hûn piştgiriya psîkolojîk didin van jinan, hûn rastê tiştên çawa tên?

SELÎS: Ew jin bi tu awayî ji te bawer nakin. Ji tu kesî, ji tu tiştî bawer nakin.

Warvin: Wê çaxê hûn ji wan re çawa dibin alîkar, çawa bawerî bi we tînin?

SELÎS: Em hewl didin ku wan bi mêran re muxatab nekin û li derdora me mêr tunebin. Çimkî her mêrek ji bo wan tirsek e. Mêr ji bo wan çavkaniya tirsê ye. Em di nava saziyê de,

bi wan jinan re jiyanê parve dikin. Ew bi vî awayî hîs dikin ku em li ba wan in. Ji ber vê yekê bawerî bi me tînin. Çimkî em weke hevalekî bi wan re eleqedar dibin û weke yek ji

hevala me, nêzî wan dibin. Çimkî ev jin xwe sûcdar dibînin. Xwe weke sedema vê laşfiroşiyê dibînin. Lê dema ku em bi xwe re, wan jî dixin nava jiyanê, derdoreke ku bikaribin hest,

fikr û ramanên xwe bi me re parve bikin ji wan re ava dikin, pê dihesin ku ew ne bi tenê ne.

Dilar Sewledar - Warvîn

Rojê 4 jin tên kuştin

2011-02-10T08:18:00.000-08:00

Serokê Giştî yê ODP'ê Alper Taş, diyar kir ku di desthilatdariya AKP'ê ya 8 salan de kuştinên jinan ji sedî hezar û 400 zêde bûye û her roj 4 jin ji aliyê hevserê xwe an jî xizmên xwe ve têne kuştin.
Taş, anî ziman ku bi sedan jinên ku rastî şîdetê tên jî ligel ku serî li polîs û dozgeriyan didin jî encamekê nagirin.

Serokê Giştî yê ODP'ê Alper Taş, der barê şîdeta li hemberî jinan ku bi gulebarandina jina bi navê Arzu Yildirim a li kolanê Stenbolê û Ayşe Paşaliya ji aliyê hevserê xwe ve hate kuştin, hate rojevê daxuyaniyeke nivîskî weşand. Alper di daxuyaniya xwe de got ku sîstema ku di dema AKP'ê de bêhtir paşverû û muhafazakar bûye şîdeta li dijî jinan zêde kir. Der barê jinan de gotin û axaftinên Serokwezîr û burokratên AKP'î yên zilam û jin newekhev in, feraseta cudaxwaz a li hemberî jinan kurtir dike. Taş daxuyand ku roja ku AKP bûye desthilatdar heta niha kuştinên jinan ji sedî hezar û 400 zêde bûye. Her wiha rojê 4 jin an ji aliyê hevserê xwe, an ji aliyê xizmên xwe an jî "hezkiriyên" xwe ve têne kuştin.

Taş got ku bi sedan jinên ku rastî şîdetê tên serî li dozgeriyê an jî polîsan didin lê ew weke Arzu Yİldirim encameke bi dest naxin. Taş wiha berdewam kir: "Şîdeta li hemberî jinan li ber çav e. Lê ji ber 'tehrîka neheq' a di qanûnan de cezayên kujeran tê daxistin. Li dijî vî sûcî di bin navê parastina namûsa malbat û civakê bêdengî çêdibe. Ji bo parastina jinan divê demildest tedbîrên hiqûqî, îdarî û navendî bê giritin. Tehrîka neheq divê bê rakirin." Taş ji bo pêşîlêgirtina şîdeta li hemberî jinan jî got ku bila hejmara stargehan bê zêdekirin û jin wan kontrol bikin. der barê kesên ku serîlêdanên jinan paşguh dikin de jî pêwîstiyên qanûnî bê kirin

Bengîniyekî 5 hezar salî; Parfûm

2011-02-04T15:51:00.000-08:00

Derxistina cewherên bêhnên xwezayî û şûşekirina wan, xwe digihîne berî 5 hezar sal. Gotina parfûm, ji “per fumum”a Latînî çêbûye ku tê wateya “bi temamî firokber”.
Di zemanê berê de, bêhnên xweş bi tenê ji bo Xwedayan bûn û di perestgehan de ji Xwedayan re dihatin pêşkêşkirin. Li Misrê ew ji bo Xwedaya Rojê Ra dihatin pêşkêşkirin. Ew bêhnên ayînên olî, piştre ji aliyê jinan ve hatin bikaranîn.

Li Yûnana berê, jinan ji bo jirêderxistina mêran serî li bêhnan dane. Bêhnxweşî ne bi tenê daxwaza jina ye, ew berî sedsalan ji aliyê gelek mêrên bi bandor ve jî hatiye bikaranîn. Îskenderê Mezin, Sezar, Hannîbal, Cengiz Xan û gelek fermandarên mîna wan, dema ku bajarek bi dest dixistin, bêyî ku xwe berdin nava kolanên bajar, parfûm di xwe didan.

Jixwe tê zanîn ku Napolyon qîmetekî mezin dida bêhnxweşiyê. Marie-Antoinette jî bêhtir bêhnên sivik yên gul û beybûnan di xwe dida. Parfûma modern ya ku em nas dikin, cara yekemîn di sala 1370î de bi têkelkirina dohnên bi bêhn û alkoholê hat çêkirin. Ew ji alkoholl, bîberiyê û ava gulan hatibû çêkirin û navê wê “Ava Hungarî” bû. Tê gotin ku wê demê Şahbanûya Hungarya Elisabeth von Ungarn êdî pîr dibû û ew bêhn ji bo parastina bedewiya wê hatibû çêkirin.

Festîvala Filîmên Jinan destpêdike

2011-02-04T15:44:00.000-08:00

Li bakurê Kurdistan û çend bajarên Turkiyeyê, Festîvala 9. Filîmên Jinan ya Navnetewî di 12ê Adarê de destpêdike.

Li gor nûçeyên rojnameyên Turkiyeyê, Ji 25 Welatan, 88 derhênera Jin bi 60 filîman derdikeve Festîvala Filîmên Jinan.

Festîvala Filîmên Jinan li Stenbolê di 12 -20 Adarê destpêdike, li Wanê jî 26-27 Adarê , li Antalyayê 2-3 Nîsanê û Trabzonê jî 9-10 Nîsanê destpêdike. Herwiha di vê Festîvalê de, Filîmên wek Sînemaya Jinan, Pirsgirêka Dayikê, Cînsiyet û Ji Jinan Rojhilatanavîn dê were nîşandan

Di derbarê festîvalê de bikeve ew malperê:

www.filmmor.org

Xebatên avakirina meclisan didome

2011-02-04T15:41:00.000-08:00

Jinan ji bo rêxistinbûneke xurt lêz da xebatên avakirina meclisan. LiStenbolê jin ji bo avakirina Meclisa Jinan a BDP’ê civîn li dar dixin. Jinan destnîşan kir ku li dijî hemû pekûtiyen divê helwestên hevpar hebin

Jinan lêz da xebatên avakirina meclisan. Jinan destnîşan kir ku heya ku rêxistinbûna jinê xurt nebe nikarin pirsgirêkên xwe çareser bikin. Meclisa Jinan a Bajarê Stenbolê ji bo avakirina Meclisa Jinan a BDP’ê ya Stenbolê dest bi civînan kirin.

Li Sancaktepeya Stenbolê civîn hate lidarxistin. Parlamentera BDP’ê Sebahat Tuncel tevli civînê bû û diyar kir ku hilbijartina ku 30’ê hezîranê pêk bê dê bibe referandûma Xweseriya Demokratîk.
Ji bo avakirina Meclisa Jinan a BDP’ê li Stenbolê civîn hatin lidarxistin. Ji bo diyarkirina endamên meclisê li Sancaktepeyê civîn pêk hat û Sebahat Tuncel ji tevli civînê bû. Tuncel, destnîşan kir ku ji bo xebatên xurt divê rêxistinbûna jinê xurt bibe.

Tuncel di axaftina xwe de bal kişand li ser doza KCK’ê ya ku li Amedê pêk tê û got ku peyamên ku li Amedê tên dayîn pir zelalin. Tuncel, daxuyand ku parastina bi kurdî asteng dikin u kurdan nasnakin. Tuncel, da zanîn ku divê ev peyam baş bê nirxandin û helwesteke giştî û xurt bê nîşandan.

Tuncel, diyar kir ku ji bo çareseriya pirsgirêka kurd û demokratîkbûna Tirkiyeyê projeya Xweseriya Demokratîk girîng e.

Tuncel, got ku heke li Stenbolê parlamentoyek bê avakirin dê gel dê rêveberiya xwe bi xwe bike. Tuncel her wiha di axaftina xwe de bal kişand li ser serbestberdana hîzbûllahê.

Miss Emerîka Teresa Scanlan e

2011-01-17T12:11:00.000-08:00

Pêşbirka ciwaniyê ku li Amerîka tê organîzekirin, vê carê keçikeke 17 salî bû xwediyê tacê.

Teresa Scanlan ku ji Eyaleta Nebraska tevlî pêşbirkê bû û li gor rêjeya temen, ew pêşbirka ji sala 1938an ve tê organîzekirin, bû qralîçeya hilbijartî ya herî ciwan. Scanlan di nav nêzîka 50 keçikên ciwan de hat hilbijartin, bû xwediyê navnîşana “Miss America” û nêzîka 50 hezar dolar bursa dibistanê qezenc kir.

Teresa Scanlan ku dixwaze li zanîngehê qanûnê bixwîne û piştî mezûnbûnê jî dixwaze bi pîşeya dadrêziyê dest pê bike û jiyana xwe ya profesyonel jî, wek siyasetmedarekê berdewam bike.

Helawa Penîr çawa tê çêkirin?

2011-01-16T07:18:00.000-08:00

Ji bo 6 kesan
Dema amadekirinê: 15 xulek

Dema patinê: saetek

Malzeme:

Kîloyek penîrê sipî yê bêxwê

2 fîncan nîşaste

2 qedeh û nîv şekirê hûr

2 qedeh av

Çêkirin:

Heta ku nerm bibe, penîr di avê de bihêlin, derxin, dawerivînin û di bilandirê de biheçiqînin.

Nîşastê û nîv qedeh av tevlê bikin. Di firaxek î de şekir û ava mayî tevlîhev bikin û bikelînin.

Paşê deynin, piştî ku sarogermî bû , penîr tevlê bikin.

Li ser êgirê giran tevbidin û bipijînin. Ku hat qewama mehlebiyê ji egir deynin.

Li gora xwestinê germ an sar serwîs bikin.

Navenda Şêwirmendiya Jinan a Binevş hat vekirin

2011-01-16T07:13:00.000-08:00

Şaredariya Colemêrgê Navenda Şewîrmendiya Jinan a Binevş bi beşdariya parlamentera BDPê Pervîn Buldan û Leyla Zana vekir.
Zana axaftina vekirinê kir û got; "Ger em Kurd bibin yek, dê sedsala 21an bibe sedsala Kurdan. Ev pêvajo pêvajoya çareseriyê ye."

Şaredariya Colemêrgê doh Navenda Şêwirmendiya Jinan a Binevş vekir. Di vekirinê de Pparlamentera BDPê Pervîn Buldan, Hamît Geylanî, parlamentera berê ya DEPê Leyla Zana, Serokê BDPê yê Bajêr Orhan Koparan, Şaredarê Colemêrgê Fadil Bedîrhanoglu, amade bûn. Şandê berî serdana esnafan kirin.

Zana: Em bi serbilindî li ser piyan e

Parlamenteran piştî esnafan çûn avahiya BDPê. Li vir Zana axaftinek kir û got: "Kurd bi salane êş kêşandine. Lê her demê Kurd hêjayê tiştên herî baş in. Em ê her dem bi serbilindî li ser piya bin. Ger em Kurd bibin yek dê sedsala 21an bibe sedsala Kurdan. Ev pêvajoya çareseriyê ye. Mirov çi hêjayê xwe bibîne dê wê bibîne."

Piştre Zana, Buldan, Geylani û yên bi wan re heta ber Navenda Şêwirmendiya Jinan a Binevş ku dê vekirina wê bikirana bi diruşmên "Jin jiyan azadî" meşiyan.

Şaredar Bedîrhanoglu jî bo girseyê wiha axifî: "Me ji bo vekirina navendê erk daye 4 jinên endamên meclîsa şaredariyê. Sipasiyên xwe ji xebata wan re dikim."

Piştî Bedîrhanoglu Leyla Zana jî da zanîn ku piştî 18 salan hatiye Colemêrgê û ligel hewa sar dilê xelkê Colemêrgê germ e: "Ez pir kêfxweş im ku piştî 18 salan hatime Colemêrgê. Jinên Colemêrgê gelek zehmetî kişandin lê ligel her tiştî ew hêjayî tiştên herî baş û xweşik in. Çavên cîhanê li ser jina Kurd e. Matmayî dinêrin ku jinên Kurd çawa pêşketine. Dayîkên keda wan derbasbûye destê wan maç dikim. Ev navenda şêwirmendiyê ser xêre be."

Navend ji aliyê Zana, Buldan, Geylanî, Bedîrhanoglu û endama Însîyatîfa Dayikên Aştiyê Fatma Turan ve hat vekirin.

Feydeyên şîrê dayîkê

2011-01-16T07:10:00.000-08:00

Li gor pêşniyaza bizîşkên cîhanî û Rêxistina Navnetewî ya Tendirustiya Cîhanê (UNICEF), heta temenê 12 mehî divê şîrê dayîkê ji zarokan re bê dayîn.
Şîrê dayîkê ji bo mezinbûn û pêşxistina zarok, roleke gelek giring dilîze, herwiha bizîşk diyar dikin ku jinên şîrê xwe didin zarokê xwe bêtir ji pançeşêra sîngê tên parastin.

Ji zarok re çi giringiya şîrê dayîkê heye?

*Dr. Xoşnav Seyîd Mihemed: Şîrê dayîkê ji bo zarokên nû çêbûyî herî baş e. Şîrê dayîkê bi serê xwe ji 4 heta 6 heyvan ji bilî vîtamîna D hemû xurekê zarok pêşvazî dike. Ji şîrê çêlekan hîn baştir tê hezimkirin û di nava xwe de madeyê serifandinê yê wek lîpaz, amîlaz diparêze. Ji bo mezinbûn û pêşketina zarok pir baş e, mîneralên wek çinko tê de heye û belavbûna mîneralan hîn bi hêsanî dide çêkirin. Zarokên ku şîrê diyîkê dimijin gurçikê wan pir baş dixebite; herwiha zarokan ji mikroban û nexweşiyên wek zikçûyîn, kuxik, zekem diparêze. Şîrê dayîk ti caran nikare bê texlîdkirin. Ji bo zarok xwerina (vexwarin) herî bi garantî ye û wan ji nexweşiyan diparêze û zarok pê re dikare rakeve.

Tê gotin ku di şîrê çêlekan de pir rûn heye, di yê dayikê de rewşa rûn çawa ye?

Ev yek li gor rewşa dayîkê ya nan xwarinê ye; şîrê dayîkê piştî xwarinê bi giranî rûnê wî zêdetir dibe; ev yek jî bi zarok re têrbûnê çêdike û rê li ber qelewiya zarok digire ango ew rûnê di şîrê dayîkê de ti zirarê nade zarok. Di pêşeroja zarok de wî li himberê nexweşiya damarê (ateroskler) ku ji qelewiyê çêdibe, diparêze. Di şîrê dayîkê de laktoz û kalsiyum heye, ev jî zarokan li himberê mîkroban diparêze û hestiyên wan xurt dikin. Di roviyan de tiştê ji bo bedenê ya wek laktobasîlî dide çêkirin. Bi taybetî vîtamîna A û B li gor şîrê çêlekan hîn baştir e; ew zarokê ku şîrê diya xwe dimijin, hatiye destnîşankirin ku girêdana wan û ya diya wan bi awayekî hestiyarî pir baş û xurt e.

Jinên ku şîrê xwe didin zarokên xwe çi sûd jê digrin?

Li gor lêkolînan ew jinên ku şîrê xwe didin zarokên xwe, bi wan re rîzîkoya pençeşêra hêkê jinan, sîng, rehm (malzarok) û nexweşiya osteoporoz û nexweşiya dil kêmtir derdikeve. Herwiha bi jinan re hormona oksitoin bilind dibe; ev hormon hestên dayîkê yên hundirîn birêve dibe, jinan pir sakin dike. Jin her ku diçe mezinbûn û pêşketina zarok bi çavê xwe dibîne û piştî zarokbûyînê windakirina xwînê di asteke bilind de kêm dike. Dayîk, kîloyên di dema ducaniyê de girtibûn hîn zûtir dikarin bidin. Mijandina zarok ji bo jinê encamên erênî tîne, ev jî di lêkolînên tendirustiyê de hatine tespît kirin. Ez ji hemû jinan hêvî dikim ku ji vê yekê sûd wergirin.

*Dr. Xoşnav Seyîd Mihemed ji Rojavayê Kurdistanê ye. Niha li Almanya dijî û pizîşkê zarokan e.

Jin ji bo zimanê Kurdî meşiyan

2011-01-11T09:36:00.000-08:00

Li Amedê bi hezaran jinên tevlî meşa ji bo balê bikişînin ser doza siyasetmedarên kurd ku di 13'ê çile de bûn, xwestin siyasetmedar bên berdan û astengiyên li hemberî kurdî bên rakirin.

Tevgera Jinan a Azad û Demokratîk (DOKH) bi armanca ku balê bikîşînin ser Doza Siyasetmedarên Kurd ya ku di 13'ê çil de bê dîtin dest bi çalakiyan kirin. Di çarçoveya vê çalakiyê de Meclîsa Jinan a Bajar meşek pêk anîn.

Gelek jin li ber AZC Plazayê hatin cem hev û panqarta bi nivîsa 'Tunebuna ziman tunebuna gel e, em tunebunê naxwazin, em jîyana xwe dixwazin', 'Erd û asîman bibin yek em zimanê xwe bernadin' vekirin.

Herwiha jinan bi erbane û stranan heta ber Sumerparqê meşayan. Bi sedan jinên ku tevlî meşê bûn dovîzên wekî 'Bê ziman jîyan nabe', 'Ji qirkirina çandê re na', 'Ji çanda destdirêjahîyê re na' û 'Mamostê me dayika me ne' rakirin. Her wiha bê navber dirûşmeyên 'Bê ziman jiyan nabe', 'Bê serok jîyan nabe' û 'Bijî serok Apo' berz kirin. Meşa ku bi tilîlî û çepikan pêk hat li Sumerparqê di dawî bû.

Piştî meşê li ser navê Meclîsa Jinan a Amedê Aynur Yilmaz daxuyanî xwend û balkişand ser zextên li ser zimanê kurdî û siyasetmedarên kurd. Yilmaz xwest ku siyasetmedarên kurd serbest bên berdan. Di daxuyaiyê de banga tevlibûna mîtînga ku di 13'ê çileyê de pêk tê hate kirin.

Jinên Kurd mafên xwe yên rewa dixwazin

2011-01-05T14:35:00.000-08:00

Ji ber ku di wan rojên rabirdû de li hin TV û mizgevtên Hewlêrê de, li hember jinan axivtinên heqaretwarî hatibûne kirin, jinan nerazîbûnên xwe bi çalakiyeke xwepêşandanê anîne ziman û serdana serokatiya parlamentoyê kirin.

Cîgirê serokê parlamentoya Kurdistanê Erselan Bayîz, li buroya xwe ya parlamentoyê, pêşwaziya nûnerên rêxistinên parastina mafê jinan, çalakwanan û mirovan kir.

Ew civîne bi beşdarbûna jimareyeke parlamenterên ku di lijneyên parastina mafê mirov û jinan de cih digrin û digel nûnerên rêxistinên sivîl, pêk hat.

Wê şandeyê daxwaznameyek pêşkêşî serokatiya parlamentoyê kir û di daxwaznameyê de, ji serokatiya Herêma Kurdistanê daxwaz kirin ku wê erka xwe bikar bîne û li hember wan kesên dixwazin mafê jinan binpê bikin, raweste û mafê jinan biparêze û nehêle ew kesene civakê paşve bibin.

Her wiha jinan ji desthilatiya dadweriyê jî daxwaz kirin ku hember wan kesên ol û erkên xwe yên civakî li hember jinan bikar tînin, raweste.

Jinan daxwaz kirin ku parlamento jî rola xwe li hember wan kesane bilîze, ji bo ku bi riya ola îslamê, dijayetiyê li hember mafê jinan û rêxistinên ku mafê jinan diparêzin dikin.

Daxwaz kirin parlamento destûrê nede ku ew kesene mînbera mizgevtan, bo dijî jinan bikar bînin û êrîş li jinan bikin.

Her wiha bo wan axivtinên derew ku çendîn jin û rêxistinên jinan xistine bin gumanbariyê de jî, xembariyên xwe anîne ziman.

Li hember wan daxwaziyane cîgirê serokê parlamentoya Kurdistanê Bayîz, bi dilgermî xêrhatina wê şandeyê kir û da zanîn ku li gorî sala rabirdû civaka Kurdistanê zêdetir pêşve çûye û pêwîst e, hûn berdewam bin di wan hewlên xwe yên bi nirx de, çûnke hûn dikarin civakê berev gorîn û pêşveçûnê ve bibin, bes di wê tekoşînê de kosp û astengî jî dê her hebîn, ya girîng ewe ye ku ew hewlene di çarçoweya demokrasiyê de berdwam bin.

Her wiha Bayîz piştgirî da wan daxwaziyane û da zanîn ku li ser çareserkirina kêşeya peyva levate (cênderî) dê serokayetiya parlamentoyê, lijneya diyanet û karûbarê olî ya li parlamentoya Kurdistanê hewl bidin.

Li Amedê civîna jinan li ser xweseriya demokratîk

2010-12-25T12:06:00.000-08:00

Endamên rêxistinên Hevparên Tevgêra Jinên Azad û Demokratîk (DOKH), bi boneya polîtîkayên civakî û xweseriya demokratîk niqaş bikin, ji bo 2 rojan li Amedê dest bi konferansê kirin.
Di destpêka konferansê de Cîgira Seroka Koma BDP'ê ya Meclîsê Ayla Akat Ata, bal kişand ser xweseriya demokratîk û diyar kir ku jin dê ji avakirina xweseriya demokratîk û yekîtiya neteweya kurd re pêşengiyê bikin.

Hevparên Tevgêra Jinên Azad û Demokratîk (DOKH), bi boneya polîtîkayên civakî û xweseriya demokratîk niqaş bikin, bi beşdariya endam û nûnerên saziyên jinan ên li Amedê û herêmê, li Salona Vedat Aydin ya Rêxistina BDP'a Amedê dest bi konferansa ku 2 rojan bidome kirin. Konferansê, bi hişyariya "Em pevajoya parastina hebûn û bidestxistina azadiya xwe, bi awayeki serkeftî bi rêve bibin, di pêşengiya jinê de xweseriya demokratik bi neqişînin" dest pê kir. Di konferansê de Cîgira Seroka Koma BDP'ê ya Meclîsê û Parlementera BDP'ê ya Êlihê Ayla Akat Ata, Înîsiyatifa Dayikên Aştiyê jî di navde 150 delege amade bûn. Li salona konferansê pankartên "Şoreşa jinan, şareja civakî ye", "Em di pergala xweseriya demokratîk a federal de xwe bi rêxistin bikin, civaka azad ava bikin", "Ziman beden e, çand beden e, erdnigari beden e, dest nedin bedena min" û "Em bi civaka polîtîk û sincî azad bibin, em xweseriya demokratîk, heqîqet, qekhevî, rastî, xweşikahî û wîjdaniyê ava bikin" daliqandin. Her wiha posterê siyasetmedara kurd Zeynep Celaliyan ku li Îranê rastî cezayê îdamê hatiye û alên DOKH'ê hatin daliqandin. Jinên ku di konferansê de bi kurdî axivin, bi cilên neteweyî rengê kurdevarî dan konferansê. Konferansa ku bi rêzgirtina ji bo kesên di têkoşîna aştî û demokrasiyê de jiyana xwe ji dest dane dest pê kir, bi axaftinan dewam kir. Endama DOKH'ê Sabahat Onar bi kurdî axaftina vekirinê kir û diyar kir ku yekem care li dijî komkujiya civakî konferansek wisa pêk tînin. Onar, da zanin ku ji bo civak azad bibe divê di hemû qadên jiyanê de xwe bi rêxistin bike û ji bo vê yekê jî pêdivî bi rêxistin û zanebûna jinê heye. Onar, anî ziman ku jin xwedî zanebûna rol û erkê xwe ne û we li gorî vê rol û misyona xwe bi rêxistin dikin û tedikoşin. Onar, bilêv kir ku heta jin azad nebin civak jî azad nabe û ji bo vê yekê di nava hewldanan dene.

'JIN WÊ XWESERIYA DEMOKRATÎK LI TIRKIYEYÊ BELAV BIKIN'

Pişt re Cîgira Seroka Koma BDP'ê ya Meclîsê Ayla Akat Ata jî axivî û bal kişand ser xweseriya demokratîk. Akat Ata, diyar kir ku jin dê ji avakirina xweseriya demokratîk û yekîtiya neteweya kurd re pêşengiyê bikin. Akat Ata, da zanîn ku têkoşîna jinan a der barê polîtîkayên civakî ji bo dewletê û pêşketina civakê gelek girinîg e û wiha got: "Ji bo çivaka sincî û polîtîk bê avakirin, divê jin û civak di hemû qadên civakî de xwe bi rêxistin bikin." Ata, destnîşan kir ku 2 salin rojev û mijara wan pirsgirêka kurd û zimanê zikmakî ye û wiha axivî: "Tirkiye dawiya dawî dê neçar bimîne ku mafên kurdan û mafê perwerdehiya zimanê zikmakî bide. Ev yek jî dê di encama têkoşîna gelê kurd de pêk bê. Her wiha dîsa niqaşên weseriya demokratîk ne nû en. 6 sal berê me xistibû rojevê. Ji bo xweseriya demokratîk têkeve jiyanê divê ji malbatê heta civakê hemû qadên civakî rêxistin xurt bibe. Ji bo vê yekê jin li kolanan in. Lê mixabin Enqere naxwaze bibîne ku jin çima li kolanan çalakiyan pêk tînin." Ata, da zanîn ku jina kurd rol û erkê xwe yê pêşengiya rêxistinkirin û azadiya civaka kurd didomîne û dê ji bo vê yekê têbikoşe. Ata, daxuyand ku jina Kurd wê xweseriya demokratîk li hemû Tirkiyeyê belav bike û têxe jiyanê û wiha dawî li axaftina xwe anî: "Jina kurd dê di her qada jiyanê de pêşengiyê ji civakê re bike. Ji bo vê yekê jî tecrûbe û zanebûna wê heye."

Piştî axaftinê ji bo konferansê dîwana ku ji 5 kesan pêk tê hate hilbijartin. Pişt re sînevîsyona ku ji xebat û çalakiyên jinan pêk dihat hate nîşandan. Konferansa ku 2 rojan bidome bi niqaşan didome.

Modeya kevn tê modernîze kirin

2010-12-22T13:21:00.000-08:00

Fîstanên elegant û femînîn yên salên 20 û 30î vegeriyan. Mirov dikare modernû elegant be. Dibêjin tiştê baş herdemê dûbare dibe. Ji ber vê yekê ye ku fîstanên salên 20 û 30î û xwediyên modayê niha careke
din li pêş in.

Yên ku bi bejn û bala xwe bawer in û di serma zivistanê de çend kîloyên zêde wernegirtine, dikarin bi dilekî rehet van fîstanan di şev û şahiyan de bi ser bejna xwe de berdin. Rengê sor, reş û spî nîşana kubarî û elegantiyê ne. Fîstanên dirêj yên ku bi erdê re dikişin û yên di binya kabokê re niha mode ne. Ji bo çêkirina van şêwe fîstanan, qumaşên şîfon yên tefta û herîr yên herî baş in. Li gora çêkerên modayê, hinekî biriqandin jî ne xerab e û bêhtir balê dikşîne ser mirov.

Li gel fîstanekî wiha, çenteyên ku ji qumaşên tefta û herîr hatine çêkirin weke aksesora herî baş têne dîtin. Bi
şev mirov dikare van çenteyan bi çend perikên bedew jî bixemilîne. Şalên ku mirov davêje
ser milên xwe jî careke din vegeriyane û cihê xwe di dolabên kincan de girtine.

Sîlva Elisany keçika cîhanê ya herî dirêj

2010-12-22T13:14:00.000-08:00

Keçika 14 salî Sîlva Elîsany bi bejn û bala xwe ya 2 m û 6 cm, keçika cîhanê ya herî dirêj e. Li ser pêşniyarên jêre hatine kirin, biryara modelbûnê da.

Sîlva Elîsany keçikeke Brezîlî ye û bi bejna xwe ya 2 m û 6 cm wek ‘Keçika cîhanê ya herî dirêj’ ji bo ketina pirtûka rekoran a Guinnessê ber endame. Ew ligel ajanseke reklaman rêkeftiye û biryara modeltiyê daye.

Li ser nûçeyên derbarê Sîlva Elîsany de ku digotin; nivînek li gor xwe nedîtiye, dema birêve diçe bi bejna xwe ya dirêj bala her kesî dikşîne, kesên bi modeyê ve girêdayî ketin tevgerê. Pêşniyara ku jêre hatiye, keçika Brezîlî pejirandiye. Bi lênerîn û makyaja profesyonel, ti kêmasiyên wê ji mankenekê nîne û berevajî hê zêdetir ketiye ber çavan.

Elisany diyar kir ku ew ji malbatek hejare û 6 birayên wê hene. Bi morkirina peymana modeyê, wê bi meaşê xwe beşeke zêde ya bûdçeya xêzana xwe berhev bike. Silva da zanîn ku ji ber aloziya hormonan, wê bejna wê hê dirêjtir jî bibe.

Heta niha kujerên 21 jinên kuştî li Hewlêrê nehatine girtin

2010-12-22T13:09:00.001-08:00

Li gor şopandineke Rûdawê, 21 jin li Hewlêrê ku ji aliyê kesûkarên wan hatine kuştin, heta niha kujerên wan ên serekî nehatine girtin. Rêveberê Şopandina Tundûtûjiya Dijî Jinan li Hewlêrê dibêje: "Heye ku ev kujerên jinan bên nav bajar jî, jixwe li ser eniya wan nehatiye nivîsandin ku kujerên jinane."

Parlamenter û Cîgira Serokê Lîjneya Parastina Mafên Jinan û Endama Lîjneya Mafên Mirovan li Parlamentoya Kurdistanê Haje Silêman bo Rûdawê ragehand: "Piraniya kujerên jinan nehatine desteserkirin û pir bi awayekî azad li Kurdistanê digerin, ji ber piraniya wan ji aliyê berpirsan tên piştîvanîkirin, heta ku desttêwerdanê di karûbarên dadgehê de jî dikin da ku neyên girtin, hinek berpirs hene ser bi partiyên desthilatdar in û piştgiriya kujerên jinan dikin û nahêlin bên girtin."

Haje Silêman bêgumane ji xemsariya polîsan di girtina kujerên jinan de û dibêje: "Ewlekariya Kurdistanê arame, dezgehên ewlekariyê pir bi awayekî baş kar dikin, êdî nayê bawerkirin kujerekî jinan xwe veşartibe, bawer nakim ku dibên nayên girtin. Hinek kes piştîvaniya wan dikin û pişt re dibên cihwendayî ye. Tu kes li Kurdistanê nikare xwe wenda bike."

Li gor îstatîka Rêveberiya Şopandina Tundûtûjiya Dijî Jinan li Wezareta Navxwe di 2009an de li Herêma Kurdistanê 85 jin hatin kuştin an xwe kuştin, lê di 2008an de li Kurdistanê 103 jin hatin kuştin an xwe kuştin, di 6 mehên yekem ên 2010an de jî 59 jin hatin kuştin an xwe kuştin.

Mamosteya zanîngeha Bristol li Brîtanya Nezend Begîxanî ligel dû mamosteyên din yên zanîngehê li Brîtanya lêkolînek derbarê tundûtûjiya dijî jinan li Kurdistanê çê kir û di 25.11.2010an de li Hewlêrê belav kirin. Nezend bo Rûdawê got: "Mînakên me hene ku kujerên jinan li sûkên Kurdistanê bi azadî digerin."

Piştî sereastkirina yasa rewşa kesayetî û danîna kuştina li ser rûmetê wek tawaneke bi mebest, herwiha vekirina Rêveberiya Şopandina Tundûtûjiya Dijî Jinan di 2008an de, pêşkeftin peyde bû di warê şopandin û girtina jinkujan de li Kurdistanê. Lê hê kêmasî zêde ne di vî warî de. Hinek kujer ku kujerên mêr û jinane nehatine girtin. Rûdawê 21 dosyên kuştina jinan li Hewlêrê û derdora wê şopand, ku heta niha kujerên wan ên serekî nehatine girtin û berê jî Rûdawê rapor li ser wan weşandibû:

Cîhan Sedîq Xendan: Temenê wê 28 sal bûn, daniştvana qeza Xebat, roja 16.06.2010an li gundê Sofiye hat kuştin, ji ber ku reviya bû. Li gor gotina mêrê wê, Cîhan li mala xwe ji aliyê 4 xizmên xwe ve hat kuştion. Li gor agahiyên Rûdawê heta niha kes li ser kuştina Cîhanê nehatiye girtin. Mêrê wê ligel mala bavê Cîhanê bi awayê eşîretî lihevkirin çê kirin.

Mehabad Mexdîd Hemze: (27) dayika 4 zarokan, daniştvana bajarokê Xebat, roja 30.10.2009an ji aliyê mêrê xwe hat kuştin. Mêrê Mehabad heman rojê xortekî 21 salî jî kuşt bi tometa wêya ku qaşo têkilî ligel jina wî danîbû. Fermana girtina mêrê Mehabad derketiye, lê heta niha nehatiye girtin.

Kafiye Mihemed: (54) li taxa pîşesaziya Hewlêrê, roja 12.04.2010an di tola wêya ku kurê wê mêrek kuştiye `kurê wê hatiye girtin` bi bêr û daran lê didin, pişt re bi klaşînkof û demançeyan li ber çavê keça wê dikujin. Niha fermana girtina 3 kesan derketiye, yek bi tometa kuştina Kafiye hatiye girtin, lê 2 kes ji kujerên serekî nehatine girtin.

Şino: (20) daniştvana gundê Sorbeş ê ser bi nahiya Şemamk, şeva 14.10.2010an ligel xortekî bi navê F. C (28) hatin kuştin, ji ber ku dema 3 mehan bû bi hev re reviya bûn gundekî ser bi Akirê, di şevekê de wan didin ber gulleyan. Niha fermana girtina 4 kesên nêzîkî Şino derketiye, lê kes nehatiye girtin û polîs dibêje cihên wan wendayî ye.

Nermîn Necmedîn (16) daniştvana nahiya Dîbege, şeva 12.10.2010an ligel mêrekî bi navê R. K (25) li taxa Kuran a Hewlêrê hatin kuştin, bi hinceta ku nêzîka 25 rojan bû Nermîn reviya bû, lê heta niha kes li ser kuştina wan nehatiye girtin.

Rewa Seîd (20) daniştvana nahiya Kewrgosk, roja 27.06.2010an ligel mêrekî 20 salî, ku berê mêrê wê bû li Kewrgosk hatin kuştin. Li gor şopandinên polîsan ji aliyê birayekî E. hatin kuştin û bi hinceta wêya ku piştî ji hev cuda bûne, vegeriyane cem hev. Heta niha kes li ser kuştina Rewa nehatiye girtin.

Bêgerd Husên Mihemedemîn: Rojnamevan bû, daniştvana Hewlêrê bû, piştî 9 salên hevseriyê roja 19.04.2008an bi destê mêrê xwe ku ji mêjve bi hev re nedijiyan bi hinceta parastina rûmetê bi kêran li Hewlêrê hat kuştin û hê kujerê wê nehatiye girtin.

Awat Kemal Ezîz: (25) daniştvana nahiya Rizgarî (30 km dûrî Hewlêrê), roja 10.07.2009an bi tometa parastina namûsê bi 7 gulleyan hat kuştin, niha tenê birayekî Awat hatiye girtin, li gor agahiyên Rûdawê ev birayê han jî bi belgeyan li dadgehê derxistiye di dema kuştina xuşka wî li dewamê bû. Heta niha kujerê serekî nehatiye girtin.

Fatîme Umer Ehmed: (26) daniştvana komelgeha Şawês li nik Hewlêrê, şeva 13.10.2008an bi destê mêrê xwe bi tometa îxaneta hevsergîrî bi qazime û çakûçan hat kuştin. Niha fermana girtina mêrê wê derketiye û wêneyên wî di medya de hatine weşandin, lê hê nehatiye girtin.

Şewbo Ebdulrezaq: (20), daniştvana taxa Teqteq a Hewlêrê, roja 03.09.2009an, bi destê bavê xwe hat kuştin, li ser ku mobile pê re hatiye dîtin. Tevî ku fermana girtina bavê Şewbo derketiye, lê heta niha nehatiye desteserkirin.

Sozan Sabir Mihemed: (29) dayika dû zarokane, daniştvana gundê Sêberdan ê ser bi nahiya Kesnezan a nêzîkî Hewlêrê, roja 02.10.2010an ji aliyê kesûkarên xwe tevî zarokê di zikê wê de hat gullebarankirin, ji ber ku revandinê mêr kiriye. Niha fermana girtina 8 kesan derketiye, mêrê Sozan bo Rûdawê ragehand, polîsan 4 kes girtine, ku yek ji wan ji hersê kujerên serekî bû, lê: "Bi kefalet hatin azadkirin heta roja dadgehkirinê. Ji ber berepirsekî hizbî li pişt wane."

Kiwêstan Kamil Tahir (23) daniştvana taxa Sêtaqan a Hewlêrê, şeva 07.06.2009an ji aliyê mêrekî ku efserekî leşkerî ye, hat gullebarankirin û 3 gulle lê ketin ji ber ku Kiwêstan ne amade bû ligel wî bizewice. Piştî çend mehan Kiwêstan bi birînên xwe mir. Fermana girtina vî kujerî derketiye, lê heta niha nehatiye girtin.

Perîxan Mihemed Xizr: (24) daniştvana nahiya Dîbege, şeva 28.07.2010an di xew de hat kuştin. Heta niha polîsan nekariye sedemê kuştina wê ron bikin. Çavkaniyeke polîsên Dîbege ragehand, niha kesek hatiye girtin ku zavayê wane, ew jî li gor belgeyan ne kujere, tenê hinek kesûkarên Perîxanê doz li dijî vekirine, da bûyerê veşêrin "Dibe ew jî van rojan bê berdan."

Suheyle Sebah Mecîd: (35) dayika 4 zarokan, daniştvana nahiya Behrke (10 km dûrî Hewlêrê), roja 21.07.2007an bi 10 gulleyan hat kuştin, bi hinceta parastina rûmetê. Fermana girtina 4 kesan derketiye, lê heta niha tu kes nehatiye girtin.

Rênas Xizr: (25) dayika 3 zarokan, daniştvana qeza Koye. Roja 04.03.2009an bi 17 gulleyan li derdora Koye hat kuştin. Ev 12 sal bûn, Rênas bi revandinê mêr kiribû. Ji aliyê kesûkarên wê hat kuştin. Hê kujerên wê nehatine girtin.

Rabî`a Hemedemîn: (33) û Layiqe Hemedemîn (37) daniştvanên taxa Badawe ya Hewlêrê, roja 18.06.2010an ji aliyê biraziyê xwe hatin kuştin, ji ber ku behsa têkiliyên xwe yên evîndarî kiribûn ligel keçekê. Komîser Jîlemo ragehand, fermana girtina vî xortî derketiye, lê reviyaye derveyî Kurdistanê, lê: "Nizanin li kîjan welatî ye."

Rûpak Hemîd (35), daniştvana taxa 94 a Hewlêrê, roja 09.03.2010an ji aliyê kesekî bi navê S.Z. ku hevalên hev bûn, hat gullebarankirin û jiyana xwe jidest da. Komîser Jîlemo bo Rûdawê daxwiyand, nekarîne kujer bigrin û serê meha 11.2010an kujer bi qezayeke trafîkê jiyana xwe jidest da "dosye hat daxistin".

Husnî Şêmihemed: (35) dayika 4 zarokan bû, daniştvana gundê Kelekîn a Şawês li tenişt Hewlêrê ye. Şeva 27.04.2010an li mala xwe ligel mirovekî mêrê xwe hatin kuştin bi hinceta namûsparêziyê. Heta niha kes li ser kuştina Husnî nehatiye girtin.

Dû jinên Ereb: roja 15.02.2010an termê dû jinan hat dîtin di otombîlekê de li goristana Şêx Ehmed li Hewlêrê, herdû jin jî Ereb bûn û heta niha sedemê kuştina wan ne diyare û kes li ser kuştina wan nehatiye girtin. Rêveberê Şopandina Tundûtûjiya dijî Jinan li Hewlêrê Komîser Jîlemo Ebdulqadir amaje da ku piraniya kujerên jinan li Hewlêrê hatine girtin, lê yên ku hê nehatine girtin ji ber wê yekê ye ku kesûkarên wan hevkariyê nakin ji ber wan gilîname tomar nekirine û hikûmet dibe daxwazker: "Ger hikûmet dozê veke, agahî li ser cihên wan kêm bidest dikevin. Lewra girtina wan dijware, ji ber destê wan tê de heye hevkariyê nakin û xwe vedişêrin, lê em nivîsarê dişînin bo hemû aliyekî û di nav de xalên kontrolê jî."

Bi baweriya komîser Jîlemo, bi rêjeyeke pir kêm kujerên jinan xwe li ba berpirsan vedişêrin, lê yê pêşmerge be nivîsar bo Wezareta Pêşmerge hatiye şandin û bersiv ji me re hatiye ku li wezaretê nemane: "Nikarin polîsan li her cihekî deynin, ji xwe li ser eniya wan jî nenivîsandiye ku kujerên jinane, dibe bên hundirê bajêr jî û vêya înkar nakin, lê hevkariya xelkê pir girînge."

Di sala 2002an de Parlamentoya ew yasa sererast kir ku rê dabû, jin bi hinceta parastina namûsê bên kuştin, ku heta niha jî li Iraq û gelek welatên Misilmanan tê bikaranîn. Niha jî kuştina jinan bi her navekî be wek tawanên kuştinê yên din tên hesibandin. Li gor madeya 406 a yasa sezadana Iraqê kujer tê dadgehkirin.

Parlamentoya Kurdistanê di rûniştina 6an a roja 10.04.2007an de yasa 4an a `yasa lêborîna giştî li Herêma Kurdistanê/Iraq` derxist ku serokê Herêma Kurdistanê dikare lêborîna giştî bo girtiyan derbixe, lê li gor benda 11an a madeya 7an a yasa borî ev lêborîn kesên ku bi tawana "kuştina li ser namûsê" hatine zindankirin, lixwe nagire.

Di cejina Qurbanê ya îsal de, serokê Herêma Kurdistanê lêborînek bo 208an girtiyan derxist. Parlamenter Haje rexneyan li lêborînê digre û dibêje: "51 kesên ku ketin ber lêborînê bi tawana jinkuştinê hatibûn girtin, lewra lîjneya parastina mafê jinan û mafên mirovan civîneke hevbeş kirin, ku çawa vê komîteyê ev navên han dane serokê Herêma Kurdistanê mêvandariya wezîra karûbarên civakî kir bo şopandina vê yekê."

Li Silêmaniyê zewac 10 qatê cudabûnê ye

2010-12-22T13:07:00.002-08:00

Li gor amareke rêvebiriya regeznameyê a bajarê Silêmaniyê rojane li sînorê parêzgeha Silêmaniyê zêdetirî 3 haletên cudabûnê tên tomarkirin û li hemberî wê, rojane zêdetirî 36 haletên girêbestên hevjîniyê tên tomarkirin.

Li gor wê amarê ku ji aliyê rêvebiriya regeznameyê a Silêmaniyê ve hatiye belavkirin, di dema 11 mehên bihûrî de li sînorê parêzgeha Silêmaniyê 12 hezar û 190 girêbestên hevjîniyê hatine tomarkirin û di heman demê de 1204 haletên cudabûnê jî hatine tomarkirin û eger ev du hejmar bi ser van 11 mehan de bên dabeşkirin, aşkere dibe ku rojane zêdetirî 3, haletên cudabûnê û 36 haletên hevjîniyê jî tên tomarkirin.

Di heman amarê de qala rêjeya jidayîkbûn û mirinê jî hatiye kirin ku wiha ye; Di dema 11 mehên bihûrî de li Silêmaniyê 29 hezar û 476 zaro ji dayîk bûne ku 14 hezar û 510 keç in û 14 hezar û 966 jî kur in. Di heman heyamê de 5 hezar û 321 kes jî mirine.

Li cîhanê bi milyonan jin bi şîdetê re rû bi rû ne

2010-12-22T13:07:00.000-08:00

Li cîhanê her derê bi milyonan jin rastî tundiyê tên, ev tundî çavkaniya xwe ji dewlet, malbat û aboriyê digire.
Dewlet jî ku divê jiyana kesan bixe bin ewlehiyê de berovajî vê yekê binpêkirin- ên mafên jinan li ber çavan nagire û hevkariya sûc dike. Li gorî antropologan li cîhanê ji bilî qebîleyên Papûa Yenî Ginê tu civak nîn e ku tundiyê bi kar neyîne. Li gorî daneyên Forûma Aboriyê ya Cîhanê yên a 2010’an; heqdestên jinên li welatên Rojhilata Navîn û Bakurê Afrîqayê ji heqdestê zilaman sedî 30, li Amerîkaya Latîn û Asyayê sedî 40, Jêra Sahraya Afrîqayê sedî 50, li Rojhilata Asyayê û welatên endusturî pêşketiye jî sedî 60 e.

Dubarebûna jiberçûnê, egera bestina dil û mêjî zêde dike

2010-12-09T16:23:00.000-08:00

Hate ragihandin ku dubarebûna jiberçûnê egera çêbûna bestina dil û mêjî li cem jina ducanî zêde dike.

Li gor lêkolîneke Ewropî, ku di govara "Heart " de hatiye weşandin, amaje bi wê yekê tê kirin, ku jiberçûna xwekar ji metirsiyên herî goncaw e li ba jina ducanî, û egera vê yekê 1 ji 5'an e, û dubarebûna jiberçûna xwekar gelek teşenan derdixe holê.

Lêkolîna, ku 11500 jin rapirsî kirine, aşkire dike, ku 2876 jinan herî kêm carekê jiberçûne, û 69 jinan bêtir ji 3 caran jiberçûne.

Lêkolîn digihe wê encamê, ku di nava 10 salan de, 82 jinan bestina dilî vê re çêbûye, û 112'yên din bestina mêjî vê re çêbûye, her wiha lêkolîn hişyar dike ku jina têjikê (cenîn) mirî bizê metirsî lê zêde ye, nemaze dema nexweşiya şekir pê re be û giraniya wê zêde be.

Lêkolîn diyar dike, ku egera bestina dil û mêjî 4 carî zêde dibe eger jiberçûn 2 caran qewimî be, û metirsiya bestinê 5 carî zêde dibe eger jiberçûna xwekar bêtir ji 3 caran biqewime.

Li dawiyê lêkolîn amoj dike, ku jina jiberçûyî bêtir haya xwe hebe, û pişkinîna xolî bike, çunku jiberçûna xwekar nîşandeka bestina dil yan mêjî ye di ayendeyê de.

Ji Navenda Mayayê bo jinan xizmetên nû

2010-12-09T16:17:00.000-08:00

Navenda Şêwirmendiya Jinan û Cilşoxaneya Maya, ji bo piştgiriyê bide welatiyên xizan bi taybetî cilên welatiyên xizan bê pere dişo. Cilşoxaneya ku 5 cilşo lê hene, her roj cilan dişo û piştî cilan zuha dike û utî dike teslîmî malbatan dike. Cilşoxaneya şaredariyê li aliyekî cilan dişo, li aliyê din jî ji bo jinên betal bide çavkaniya debar û aboriyê. Li Navenda Piştevaniya Jinan a Maya heta niha 110 kursiyer ji bo bibin xwedî pîşe kursê dibînin. Navenda Maya her wiha heta niha sertîfîka da 110 jinan û gelekan piştî sertîfîka girt bi derfetên xwe karkeriyên biçûk vekirin. 10 jinên serkeftî jî di bin baneyê Kooperatifa Jinan a Sixke (BÎKAD-KOOP) de li atolyeyê dest bi xebatê kirin.
JI NAVENDÊ KÊFXWEŞ IN
Berpirsyara Navenda Maya Ferahat Akin, jî anî ziman ku armanca wan hem jinan bikin xwedî pîşe û hem jî xizmeta civakî, aborî, çandi û perwerdehiyê bidin jinan. Akin, destnîşan kir ku di vê çarçoveyê de xebatên wan didomin û niha dest bi perwerdehiya tenduristî, çandî û civakî kirine. Akin, da zanîn ku piştî 2010’an li Navenda Maya bi piştgiriya gel 3 polên nû vekirin û niha li 2 polan kursên trîkotaj û li polekê jî kursa neqişan didin. Akin da zanîn ku ji bo her polekê mamosteyek dersê dide û mamosteyek ji dersa kursa tekstîlê dide. Akin, da zanîn ku heta niha li navendê kursa kurdî jî dane 40 jinan. Her wiha projeya kursa kompîturê ku bidin 40 kesan jî hatiye qebûlkirin. WAN - DÎHA

Tevgera Jinana a Azad û Demokratîk xebatên xwe berfirehtir dike

2010-12-09T16:12:00.000-08:00

Tevgera Jinana a Azad û Demokratîk (DOKH), civînên bi organîzetoriya Meclisa Jinan a BDP’ê ve li Wan û navçeyan civîn pêk anî.

DOKH, di çerçoveya kampanyaya “Civakeke azad û demokratîk avabikin, çanda tecwizê ji holê rakin” de xebatên xwe didomîne. Jinan bi vê mabestê li bajêr û navçeyan civîn li dar xistin. Jinan piştî navçeya Artemêta li Erdîşê jî di avahiya BDP’ê de panelek li dar xist. Panela ku jin ji gundan jî hatîn beşdar bûn de, panelîst Endama Meclisa Jinan a BDP’ê Gulîstan Balkaş, Civaknas Rojbîn Çetîn amade bûn. Civaknas Rojbîn Çetîn di panelê de bi kurdî axivî û da zanîn ku ji sedî 90 jin rastî şîdetê tên û wiha axivî: “Şîdeta li hemberî jinan wekî şîdeta derûnî, fîzîkî, aborî û zayendî bi 4 beşan pêk tê. Lê gorî min şîdeta civak û çend sernavên din jî jî em dikarin tevli bikin. Hin jin şîdetê vedişêrin. Dibêjin ‘hevserên me şîdetê nakin’ lê destûr nadin derkevin derve. Jin vê wekî şîdetê nabîne. Ji bo vê yekê divê jin li her qadê têkoşînê bimeşînin.”

XWE BI RÊXISTIN BIKIN
Endama Meclisa Jinên BDP’ê Gulîstan Balkaş jî diyar kir ku ew dê li her qadê bi jinan re bên ba hev û nîqaşan bikin. Balkaş, wiha domand; “Jin dê li her qadê rabe ser xwe û dê bibêjin em namûsa tu kesê nînin. Namûs jinê ziman, çand û azadiya wê ye. Armanca me li hemû gund û taxan rêxistinkirine. Jin dê li dijî feraseta serdest a zilaman li qadê têkoşîna xwe bimeşînin.”

DOKH li Amedê komxebata li dijî şîdetê pêk tîne

Tevgera Jinan a Azad a Demokratîk (DOKH), bi tevlibûna gelek akademîsyenan re ji bo ku li hemberî şîdetê rêbazên çareseriyê diyar bikin, dê di 10-12’ê kanûnê de komxebata ‘Şîdeta li hemberî jinê û li hemberî şîdetê têkoşîn’ pêk bînin.
Komxebat dê li Salona Resepsiyona Sumerparkê pêk were. Hemû saziyên jinan yê herêmê dê tevli komxebatê bibin. Her wiha dê Hînderakra Beşa Felsefe ya Zanîngeha Egeyê Doç Nîlgun Toker, ji beşa Sosyolojî ya Zanîngeha Bogazîçî Prof Dr Nukhet Sîrman, Cigirên Hevserokên BDP’ê û Seroka Komîsyona Hiqûq a BDP’ê Meral Daniş Beştaş, Parêzer Huyla Gulbahar, Parlamentera BDP’ê ya Mêrdînê Emîne Ayna, Rojnameger Şîrîn Payzin, Hîndekara Beşe Aborî ya Zanîngeha Bogazîçî Prof Dr Şemsa Ozar, Hîndekara Zanîngeha Egeyê Prof Dr Melek Goregenlî û dê gelek aktîvîstên DOKH’ê tevli komxebatê bibin.

RÊBAZ DÊ BÊN NÎQAŞKIRIN
Di komxebata ku dê 3 rojan bidome de dê mijarên bi ser navên ‘Li herêmê xebatên saziyên jinan bê nasandin’, ‘Li Tirkiyeyê şîdeta li hemberî jinê û şîdet çawa tê dîtin’, ‘ Bandara şîdetê ya li ser jinê û bandora psîkolojîk’, ‘Rêbazên çareserkirinê’, ‘Li Cîhan û Tirkiyeyê sererastkirinên qanûnî’ dê bên nîşaşkirin. Ligel vê di komcivînê de dê rêbaz û projeyên çareseriyê ji bo xebatên saziyên jinan bên diyarkirin. Hedefa komxebatê eve ku li dijî şîdetê têkoşîna xwe bilind bikin û mekanîzmaya têkoşînê bi rêk û pêk ava bikin.
Ji organîzatorên komxebatê nûnera DÎKASUM’ê Ozlem Ozen der barê komxebatê de nêrînên xwe anîn ziman û diyar kir ku ji sala 1999’an heta niha li herêmê gelek saziyên jinan vebûne û got ku ji bo ev saziyên me li hemberî şîdetê bi awayekî sîstematîk têbikoşin biyara lidarxistina vê komxebatê girtine. Ozan got ku ew dê tecrubeyên xwe di komxebatê de parve bikin got ku ew dê tecruberiyên xwe yê akademîsyenan bînin cem hev. Ozen wiha got: “Em bi vê komxebatê hedef dikin ku li hemberî çanda tecawîz û şîdetê projeyên mînak dikin jiyanê. Piştî van em dê di nava gel de xebatan bimeşînin. Dê panel û semîner bên lidarxistin.” Diha

Di PDK de temsîliyeteke xurt bo jinan

2010-12-09T16:10:00.000-08:00

Jinên li Başûr li gorî demên berê niha bêtir tevli siyasetê dibin û dixwazin temsîliyeta jinê bibin cih. Di salên borî de rewşa jinê kêm be jî diguhere.
Lê tişta ku girîng divê jin bi nasnameya xwe têkoşîna xwe bidominê. PDK’ê hewl dide ku hejmara jinê di kongreyê de zêde bike. Biryar e dê di 11’ê mehê de di kongreya 13’an de a Partiya Demokrat a Kurdistanê dest pê bike, li gorî projeya peyrewa navxwe divê ji sedî 16’ê endamên serkirdayetiya PDK’ê jin bin. Li gorî vê serkirdayetiya PDK’ê ji 51 kesan pêk tê, bi vî rengî jî 8 jin dibin endamên serkirdayetiya PDK’ê.
Wezîra berê ya karûbarên şehîd û Enfalkiriyan Çinar Saad Ebdulla kongreya 13’an a PDK’ê ji bo jinên partiya xwe wekî "Kongrekî cuda" wesif dike û dibêje: "Em kêfxweş in, ji ber wek çawa li cem jinan hewldan tên kirin ku bibin endamên serkirdayetiyê, serkirdayetiya PDK’ê bi xwe jî dixwaze hinek jin derkevin pêş." Çina Saad Ebdulla ku yeke ji wan kesên ku dixwazin xwe bo serkirdayetiya PDK’ê berbijar bike.

DÊ REWŞÊ BIGUHERÎNIN
Bi dîtina Çinarê, hebûna jinan di navendên biryarê de dibe faktorek bo kêmkirina gendeliyê: "Beşek ji gendeliya li Iraq û Kurdistanê heye ji ber nebûna jinan di navendên biryarê de ye, ji ber xwezaya me jinan wiha ye ku dibe ji mêran pêdagirtir bin di parastina mulk û malê dewletê de." Her wiha li gorî wê, li Kurdistanê jinên wiha hene ku dikarin heman rolên mêran bilîzin: "Jinên me yên wiha hene ku bikaribin serokayetiya parlamento, hikûmetê yan partiyekê bikin." Di kongreyê 12’emîn a PDK’ê de ku sala 2001’an hat girêdan, tenê jinek karî bibe endama komîteya navendî ya PDK’ê, ku ew jî Şêrîn Amêdî bû. Lê di kongrê borî de jimara jinan ji sedî 8 bû, lê di wê kongrê de kotaya ji sedî 25 bo endamtiya jinan di kongreyê de hat danîn. Çinar Saad dibêje, niha jin razî nabin jinek tenê di serkirdayetiya PDKê de be: "Ew rewşek bû, diguhere." Berpirsa Civata Parêzgeha Silêmaniyê ya Yekîtiya Jinên Kurdistanê Lane Mihemed Elî bi geşbînî berê xwe dide kongrê dahatû yê PDKê û li gorî dê niha derfeteke baştir heye da jin derkevin rêzên pêş: "Bêguman jimareke baş a jinan dê biserkevin." Lane, di hilbijartina parlamentoya Iraqê de li parêzgeha Silêmaniyê ser bi lîsta Hevpeymaniya Kurdistanî bû endama parlamento, niha jî biryar da xwe bo endamtiya serkirdayetiya PDKê berbijar bike.
Endama Komîteya Navendî ya PDK’ê Şêrîn Amêdî ku bi nêt e di vê kongrê de jî xwe bo serkirdayetiya PDK’ê berendam bike dibêje: "Bê guman xweştir dibû ger di hundirê çend salan de dû-sê jinên din di serkirdayetiyê de bûna, wê demê me dikarî baştir xizmeta doza jinan bikin." Amêdî ku demeke dirêj sekretera Yekîtiya Jinên Kurdistanê bû got: "Yekitiya jinan gelek kadroyên wiha perwerde kir ku bikarin bigihin serkirdayetiya PDK’ê."
Wekî çavkaniyeke diyar kir ku ji van 250 kesên ku bi nêt in xwe bo serkirdayetiya PDK’ê berbijar bikin 25 jin in, wek Şêrîn Amêdî, Nazenîn Mihemed, Çinar Saad, Lane Mihemed Elî, Sekretera Yekitiya Jinan Viyan, Ji liqa 1’ê ya PDK’ê Dr. Viyan, Beyan Samî Ebdulrehman, Nazenîn Feylî, Beyan Dizeyî, Evîn Hirorî, Nazdar ji Zaxo, Kurdistan Salih ji Silêmaniyê, Kosar Kerîm Roj. Li gorî agahiyên çavkaniyeke kongra PDK’ê nêzîka 20 jinan dixwazin xwe bo serkirdayetiyê hilbijêrin. jinan hebe tevî serkirdayetiya PDKê bibin di kongreya 11’ê kanûna 2010’an de." SILÊMANÎ

‘Ji sedî 41-ê jinên Herêma Kurdistanê sinetkirî ne’

2010-11-29T08:25:00.000-08:00

Wezareta Tendirûstî ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê encamên wê rapirsiyê eşkere kirin ku di meha Temîza îsal de li ser sinetkirina jinan hatibû kirin.
Di rapirsiyê de derket ku ji sedî 41 ji wan jinên beşdar bûne hatine sinetkirin.

Di wan çalakiyên ku di kampanya tekoşîna dijî şîdeta jinan li Herêma Kurdistanê birêve diçin, roja 28.11.2010an Wezareta Tendirustî bi hevkariya Platforma (na bo têkdana koendamê zaûzê yê mêyîne) encama rapirsiyekê derbarê sinetkirina jinan de li Herêma Kurdistanê eşkere kir.

Di wê rapirsiyê de ku 5112 form li hersê parêzgehêm Herêma Kurdistanê bi ser jinan de hatine belav kirin, derket ku bi dereceye yekem dayik sedema sinetkirina keçan in û piştre jî pirîk û bav in.

Di wan formên ku li parêzgeha Dihokê bi ser jinan de hatine dabeşkirin derdikeve ku kes ji wan nehatine sinetkirin, herwiha piraniya rêjeya yên sinetkirî li Silêmaniyê bûye, piştre jî Hewlêr tê. Li gor rapirsiyê piraniya yên hatine sinetkirin temenê wan di jêr 5 salî re ye.

Di vê derbarê de Rêveberê Giştî yê Karûbarê Tendirustî li Wezareta Tendirustî Dr. Cemîl Elî bo Rûdawê wiha axifî: ‘’Encamên wê rapirsiyê ji seda sed ras te. Ji ber wek pirsyar hatiye kirin. Herwiha li ser rezamendiya wan ji aliyê pizîşkên taybet ve ew jin hatine pişkinîn ku beşdarî rapirsiyê bûne.’’

Platforma (na bo têkdana koendamê zaûzê yê mêyîne) bi mebesta nehiştina diyardeya sinetkirina keç û jinan di 19.02.2010an de ji aliyê 51 saziyên civaka sivîl ve hat ragehandin.